Reacties op de Wall Street Journal brief in de Volkskrant

Het blijft lastig uit te leggen, die korte termijn temperatuur trends. Zo schreven Martijn van Calmthout en Maarten Keulemans, in reactie op sceptische Wall Street Journal vertaling:

Inderdaad staat de opwarming van de aarde al zo’n 10 tot 15 jaar nagenoeg stil. Het is wel warmer dan zo’n vijftig jaar geleden, maar nóg warmer wil het al jaren niet worden. Dat geeft aan dat er van een lineaire, een-op-een-relatie met CO2 geen sprake is en we niet in rap tempo opmarcheren richting afgrond, zoals Al Gore destijds suggereerde.

Hier laten ze na om het belangrijke verschil te duiden tussen korte termijn variaties en de lange termijn onderliggende trend. Met jaarlijkse variaties tot +/- 0.25 graden is het volstrekt logisch dat er perioden zijn van 10-15 jaar waarin de onderliggende trend (0.17 graden per jaar over de afgelopen 35 jaar) tijdelijk gemaskeerd wordt. Twee alinea’s verder zeggen ze weliswaar dat de “stilstand” toeval kan zijn en aan een aantal koele La Nina jaren kan liggen, maar dat voelt een beetje als mosterd na de maaltijd.

De opmerking over Al Gore lijkt vooral strategisch bedoeld te zijn, om zichzelf als het zogenaamd objectieve midden te profileren door naar beide kanten uit te halen; daarover later meer.

De algemene teneur van hun reactie vind ik echter erg goed: De focus ligt op de grote lijnen van wat er bekend is (CO2 houdt warmte vast), op hoe wetenschap werkt (niets is ooit zeker), en op de redenen achter de grote publieke onenigheid over klimaatverandering (botsing van ideologieën).

Heel sterk is de volgende passage:

Wat de klimaatsceptici echter vergeten, is dat de meeste aanwijzingen wel één kant op wijzen. ‘Onweerlegbaar’ is dat CO2 infraroodstraling absorbeert en weer naar alle kanten uitzendt, de reden waarom atmosferen met veel CO2 warmte beter vasthouden dan atmosferen zonder CO2. Dat gegeven alleen al, gecombineerd met de waargenomen sprong in oppervlaktetemperaturen tussen 1975 en 2000, maakt het aannemelijk dat de dampkring opwarmt door menselijk toedoen.

Ze eindigen hun opiniestuk met de terechte opmerking dat onzekerheid niet betekent dat er geen maatregelen getroffen zouden moeten worden (in een sneeuwstorm rijden de meeste mensen per slot van rekening ook langzamer):

Liever achteraf constateren dat het best meeviel, dan straks moeten vaststellen dat we een ecologische ramp over ons hebben afgeroepen die we hadden kunnen voorkomen.

Al is dat natuurlijk een normatieve uitspraak, die buiten het gebied van de klimaatwetenschap ligt.

Maarten Keulemans ging in een blogpost dieper in op de 16 briefondertekenaars:

Hun gemiddelde leeftijd is 72 jaar. Zes hebben duidelijke en directe banden met de olie-industrie. Tien komen uit een hoek die inhoudelijk niets met het klimaat te maken heeft (…) En haast allemaal zijn ze verbonden aan rechts-conservatieve ‘denktanks’ en lobbygroepen (…).

Martijn van Camlthout schreef op zijn nieuwe blog over het gewraakte stuk:

Het (…) is geen opiniestuk, maar een kletsverhaal, dat er op speculeert dat de lezer eigenlijk van toeten noch blazen weet. Wat grosso modo natuurlijk ook zo is.

Kritisch blijven kijken naar de argumenten en de geloofwaardigheid is het devies.

Vandaag verscheen nog een aantal reacties in de Volkskrant, o.a. van J. van Huissteden, associate professor VU (specialisatie geologie en klimaatverandering):

De ideologische drijfveren van de auteurs worden duidelijk als het om de economie gaat.

De economie moet de komende vijftig jaar vooral niet gehinderd worden door het terugdringen van broeikasgassen. De auteurs zijn kennelijk voorstanders van een ongehinderde vrije markt, waarin het voorzorgprincipe niet geldt, ook al gaat het om de basis van ons bestaan.

Zelf geven de auteurs toe dat we nog niet genoeg weten over het klimaat. Waarom dan wel zo stellig ontkennen dat er iets aan de hand is? Doorgaan op de oude voet met broeikasgassen is een onverantwoord experiment met een systeem dat we niet voldoende kennen, terwijl de kans op desastreuze gevolgen zeer groot is.

Een zeer terechte opmerking over de dubbele moraal t.a.v. onzekerheid in dit stuk (en in veel andere sceptische redeneringen): Onzekerheid wordt uitvergroot als het om de mainstream inzichten gaat, en onzekerheid lijkt ineens niet meer te bestaan als het om het bagatelliseren van die mainstream gaat. Dat is niet consistent.

Happy Valentine’s day, as uncertain as love may be

12 Reacties op “Reacties op de Wall Street Journal brief in de Volkskrant

  1. Naast dat ik het met je stuk eens ben, nog deze typo:

    (0.17 graden per jaar over de afgelopen 35 jaar)

  2. De stelling is: “Er zijn geen overtuigende wetenschappelijke argumenten zijn om de wereldeconomie met drastische maatregelen ‘CO2-vrij’ te maken.”

    Ook al is er 100% overtuigend bewijs dat broeikasgassen voor opwarming zorgen, en dat is er, dan nog is er geen enkel overtuigend bewijs dat we dan drastische maatregelen moeten nemen. En indien wij stellen dat dit bewijs er wel is dan is de volgende vraag: Kunnen wij er wel wat aan doen, en vervolgens: willen wij er wel wat aan doen. Maar ook andersom: Indien wij het willen kunnen wij het eigenlijk wel?

    Slechts enkele ultra klimaat extremisten uit anarchistische hoek staan drastische maatregelen voor. Verder kiest niemand voor collectieve armoede en achteruitgang in welzijn & levensverwachting. 80% van de mensen maakt zich op papier zorgen, maar wie stopt met vliegen en levert zijn autosleutels van zijn of haar wagenpark in?

    In 2015 komt er een akkoord. Het woord drastisch zal daar niet in voorkomen. We kunnen slechts proberen met z’n allen onder de 500/550 ppm te blijven en dat is al lastig genoeg.

  3. Herman Vruggink,

    Het zijn juist jouw “klimaatsceptici” die in hun brief in de WSJ dat automatische bruggetje leggen: blijkbaar gaan *zij* ervan uit dat het onder ogen zien van de wetenschappelijke feiten automatisch betekent:

    .. om de wereldeconomie met drastische maatregelen ‘CO2-vrij’ te maken.

    Of we nu wél of niet met emissiebeperkingen en een transitie naar nieuwe energievormen beginnen – de wetenschappelijke inzichten zijn zoals ze zijn. Deze zullen ongetwijfeld nog meer uitgebreid en meer gedetailleerd worden, zo gaat dat naarmate er meer onderzoek in gestoken wordt.

    De morele keuze (want dat is het) wat en in welk tempo we tegen de klimaatverandering gaan doen is een tweede – en dat hangt heel nauw samen met welke alternatieven/mitigation/innovaties/aanpassingen we kunnen realiseren en in welk tempo.

    Je gaat er wel érg makkelijk vanuit dat er 2015 een opvolger voor het Kyoto-protocol komt (dat nu nog even doorloopt). Het gehele politieke en economische mijnenveld dat hiermee samenhangt verandert niet door “nóg meer zekerheid en informatie” over klimaatverandering.
    Het is vooral een economisch vraagstuk:hoe gaan de eigenaren van die enorme kolenvoorraden deze afschrijven? Wie gaat dat betalen?

    Het is het probleem zoals Edenhofer dat eerder schetste: het is – de facto, en niet omdat men dat ‘wil’ – een enorme aanslag op de rijkdom van de bezitters van fossiele voorraden. Ik begrijp zowel dat dit heel lastig is, én dat het noodzakelijk zal blijken.

    Je voortdurende privé-angst dat jij je “autosleutels in moet leveren” is wel erg evident. Fietsen is gezond, en een e-bike is zelfs goedkoper.

  4. O ja,

    Nog even dit: schromelijk overdrijven schijnt ‘de 16′ (waarvan een groot deel voor Exxon werkt of gewerkt heeft) ook erg makkelijk af te gaan: “CO2-vrij” .

    Er zijn allerlei manieren om – tegen kosten – fossiele brandstoffen te blijven gebruiken maar het grootste deel van de verbrandingsgassen weg te werken: bijv. het verbrande aardgas weer terug pompen in de lege aardgasvelden als CO2: CCS en sequestering. Kan ook goed met kolenvergassings-installaties.

    Daarnaast is ‘CO2-vrij’ niet nodig: als de emissie beneden ca. 20% van huidige uitstoot komt, zal de concentratie door natuurlijke oorzaken heel geleidelijk gaan dalen. Waar die grens precies ligt is een hele rekensom, maar dat geeft even aan dat volledig ‘CO2-vrij’ niet nodig of realistisch is. Een ander aspect is trouwens oceaanverzuring: nu nog geen groot probleem, maar elke verdubbeling CO2 betekent 0,3 lagere pH.

    Zoals jij zegt zal het al een hele toer zijn om beneden (bijvoorbeeld) 550 ppm te blijven: bij het huidige non-beleid zitten we gewoon boven A1FI en dus > 900 ppm voor 2100 (+ veel meer CH4, ozon en CFCs).

    De Kopenhagen doelstelling van + 2 graden is overigens alléén haalbaar bij max ca.450 ppm CO2 – lees de UNEP Information Note maar ’s goed, waar ik eerder op wees:

    De UNEP Information Note uit 2010 (een uitkomst van de Bali conference) verwijst nogmaals naar het “pre-industrial” uit IPCC AR4, en levert aanvullende informatie over: “How Close Are We to the Two Degree Limit?” – zo heet deze Note namelijk. Het vertaalt de doelstelling ook naar mogelijke ‘emission pathways’ – zie de tabellen:

    http://www.rona.unep.org/documents/news/20100223-temperature-briefing.pdf

    Welke emission pathway er dan daadwerkelijk gekozen wordt is een zaak voor de politiek, dus UNFCCC.

  5. @Bob Brand,

    De stelling van de 16 wetenschappers is daarom iets als: “het gras is groen, de lucht is blauw”

    * Ik onderschrijf de KNAW brochure van A tot Z http://www.knaw.nl/Content/Internet_KNAW/publicaties/pdf/20101047.pdf
    * Ik onderschrijf IPCC 2007 grotendeels.
    * Ik ben er een voorstander om eerst het voorzorgsprincipe als uitgangspunt te nemen.
    * Ik ben een voorstander van een mondiaal klimaatakkoord in 2015 (dat hoeft overigens niet een verlenging van Kyoto te zijn)
    * Ik heb helemaal niets met auto’s
    * Ik heb geen enkele binding met de olie- industrie anders dan de gemiddelde olie verslaafde in deze wereld
    * Ik heb de plannen klaar liggen voor 150 m2 zonnepanelen op mijn dak
    * Ik ben op geen enkele wijze politiek gebonden.
    * Ik heb geen enkele dubbele agenda

    Ik meen ik dat ik niet voldoe aan het stereotype klimaatsceptici dat jij voor ogen hebt.

    Ik heb slechts een pesthekel aan klimaat extremisme, klimaat anarchisten en klimaatpinocchio’s

    Ik ga er inderdaad érg makkelijk vanuit dat er 2015 een mondiaal klimaat akkoord komt. NIET als een opvolger van het Kyoto-protocol, want dat is verre van mondiaal. Een andere weg zie ik niet. Andere wegen zijn doodlopend.

  6. Beste Herman Vruggink,

    Ik heb géén van de punten van jouw lijstje met * tjes genoemd. Het is al heel wat als jij de KNAW brochure “van A tot Z” onderschrijft, en voor de overige punten kan ik je alleen maar feliciteren met je standpunten, die deel ik precies zo.

    Alleen het punt “wagenpark” bracht je zelf ter sprake, vandaar.

    Ik verwacht niet dat de opvolger van Kyoto, die er in 2015 zal moeten zijn, dezelfde vorm zal hebben. Mijn persoonlijke mening is dat een vorm van “carbon-tax”, met heffing direkt aan de bron, veel beter zal werken.

    Die gelden zouden dan wellicht als investeringsfonds in schone(re) energie kunnen dienen. Ik zie ook niet persé de noodzaak om deze fondsen over de landsgrenzen heen te tillen – maar wel om het los te zien van de algemene middelen van het Rijk. Doelstelling moet dan strikt het bevorderen van deze transitie zijn.

    Blijft wel de problematiek die Edenhofer schetst: hoe de eigenaren van grote fossiele voorraden te compenseren (?), en hoe ook de 3e wereldlanden aan de industrialisatie deel kunnen nemen – terwijl ‘het Westen’ eerst de beschikbare ‘opslagcapaciteit in de dampkring‘ zelf heeft opgebruikt.

    Die problematiek is de ‘Tragedy of the Commons‘ zoals dat heet, en treedt overal op waar een gemeenschappelijke resource (hier vooral emissie-capaciteit) verdeeld/beheerd/gecontroleerd moet worden…

    Ik laat het hier even bij – over The Tragedy of the Commons is heel veel te vinden, ik zou beginnen bij Edenhofer in de Zürcher Zeitung etc.

  7. Herman, wat zijn ‘drastische maatregelen’ precies? En wie promoten deze maatregelen?

  8. “De economie moet de komende vijftig jaar vooral niet gehinderd worden door het terugdringen van broeikasgassen.”

    De carbon-tax is natuurlijk een peuleschil. De prijs van olie en andere fossiele brandstoffen is in 10 jaar tijd verviervoudigd. Dat lost de wereldeconomie voorlopig nog op met geld lenen, overwaardering van vastgoed en stimuleringsprogramma’s door centrale banken (FED, ECB).

    De economie wordt nu al gehinderd, doordat de stroom van fossiele brandstoffen niet verder groeit. Biobrandstof biedt slechts tijdelijk soelaas.
    Jammer dat deze overweging nooit in de klimaatdiscussie wordt betrokken.

  9. @Cynicus,

    Synoniemen voor drastisch zijn extreem, grondig, groots opgezet, grootscheeps, ingrijpend, vergaand, verreikend, verstrekkend.

    Er is geen definitie in exacte waarden en er bestaat ook geen schaal of index. Ik neem aan dat de lezer wel enig inlevingsvermogen heeft en dat een spaarlamp symbolisch is en een voorbeeld van ingrijpend of drastisch bijvoorbeeld een algeheel vliegverbod is.

    Wie die maatregelen promoten? Volgens mij bijna niemand. Cold Turkey geluiden hoor ik slechts uit de hoek van zeg maar de groen anarchisten. http://www.groenfront.nl/

  10. Ok, dus eigenlijk zeg je dat het opiniestuk in de Wall Street Journal en Volkskrant een red-herring drogreden is?

    Het opiniestuk gaat namelijk tekeer tegen de mainstream wetenschap en de algemeen wetenschappelijk geaccepteerde kennis over klimaatverandering en de rol van de mens daarin vanwege de radicale opvattingen van marginale groepen, terwijl die twee nauwelijks iets met elkaar van doen hebben.

  11. @Cynicus,

    De reactie op de reactie, de vertaling van de brief ,het blog en Maarten en Martijn samen, maar ook weer apart, het loopt nogal door elkaar heen.

    Je bedoelt met opiniestuk de brief neem ik aan?
    http://www.volkskrant.nl/vk/nl/3184/opinie/article/detail/3173321/2012/02/11/Er-zijn-geen-overtuigende-argumenten-om-de-wereldeconomie-koolstofvrij-te-maken.dhtml

    Daar staan nogal wat drogreden’s in. Maar ook waarheden als een koe waarvan je kan zeggen: Ja duh, maar wat is nu je punt?
    En verder zie je nog zinnen als ‘een hoop mensen’ en: ‘namens veel wetenschappers’ en ‘zeggen veel jonge wetenschappers’ nogal suggestief.

  12. Dank voor je reactie, ik bedoelde inderdaad de brief in de opiniesectie van de WSJ en in vertaalde variant in de Volkskrant.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s