Red de Cabauw curve

Door Bart Verheggen en Hans Custers

Bijna een jaar geleden verscheen er op dit blog een stuk over het dreigende einde van de Keeling curve: de metingen van CO2 in de atmosfeer op Mauna Loa, Hawaii. De Keeling curve werd uiteindelijk (voor de komende vijf jaar) gered door een donatie van een half miljoen dollar van Wendy en (ex-Google-baas) Eric Schmidt.

In het NRC van vandaag bericht Paul Luttikhuis dat de Nederlandse versie van de Keeling curve nu tot een einde dreigt te komen (zie ook zijn NRC blog). De regering wil de financiering van CO2-metingen door ECN, bij het meetpunt van het KNMI in Cabauw, stoppen. Omdat ze niet strikt noodzakelijk zouden zijn.

Daar valt wel wat op af te dingen. Het is belangrijk voor het energie- en klimaatbeleid om goed de vinger aan de pols te houden wat de emissies precies zijn en hoe die zich ontwikkelen. Daarvoor zijn metingen onontbeerlijk. Met name metingen op hoge masten zijn heel nuttig, omdat die representatief zijn voor een groter oppervlak dan grondmetingen (die bijvoorbeeld verstoord kunnen worden door een voorbijrijdende auto).

Deze metingen kunnen bijvoorbeeld als input dienen voor atmosferische simulatiemodellen, en door die in “inverse modus” te draaien kun je dan de emissies uitrekenen. Dit heet inverse modelering, omdat normaalgesproken diezelfde modellen worden gebruikt om vanuit de aangenomen emissies en de meteorologische windvelden de concentratie als functie van tijd en plaats te berekenen. Door input en output om te draaien kun je de aangenomen emissies verifiëren op basis van de observaties. Emissieverificatie dus. Daar heb je natuurlijk wel goede, representatieve metingen voor nodig over langere tijd.

Op basis van deze methode, namelijk het koppelen van toren-metingen aan inverse modelering, is bijvoorbeeld gebleken dat de emissies van methaan en lachgas in een aantal landen toch wel wat hoger waren dan de officiële “emission inventories”. De toren metingen worden ook veelvuldig gebruikt voor “ground truthing” van satelliet gegevens. Een meetmast zoals Cabauw is onderdeel van onze kennis-infrastructuur. Het is niet voor niets gekenmerkt als een zogenaamde “super-site” voor meteorologische observaties.

Cabauw 2

Als zodanig hebben de metingen ook een grote wetenschappelijke waarde. Het is niet voor niets dat bijvoorbeeld Duitsland en Frankrijk bezig zijn met het plaatsen van nieuwe meetpunten. Het lijkt mij typerend voor de ontwikkeling in Nederland van de afgelopen, pakweg, 30 jaar. In de jaren ’80 van de vorige eeuw was Nederland wereldwijd een van de koplopers in het aanpakken van milieuproblemen en daarmee een belangrijke exporteur van kennis en technologie. Ondertussen dreigen we achterop te raken. En dat terwijl wij, met ons deels beneden de zeespiegel gelegen land, nog wel zo kwetsbaar zijn voor de gevolgen van het mondiale milieuprobleem van deze tijd: klimaatverandering.

Stoppen met de CO2 metingen in Cabauw gaat niet alleen ten koste van gegevens die belangrijk zijn voor de wetenschap. Nederland zou er ook een signaal mee uitzenden, het signaal dat klimaatverandering ons niet zo veel kan schelen. En dat we het best vinden om in de toekomst voor de meetgegevens afhankelijk te zijn van de grote Europese broers. Ik vraag me af of we ons met dat signaal niet in onze eigen vingers snijden.

In de Amerikaanse cultuur is het niet ongebruikelijk om initiatieven te starten om particulier geld op te halen voor dergelijke wetenschappelijke projecten. In de Nederlandse situatie is dat veel minder het geval. Ik heb er dan ook niet zo veel vertrouwen in dat zoiets hier zou lukken. Het zou veel beter zijn als de politiek zijn verantwoordelijkheid neemt. Blijft nemen.

Meten is weten
Figuur 1 hieronder bevat bijvoorbeeld de CO2 en CH4 (methaan) metingen bij de meettoren van Cabauw en figuur 2 een poster van een wetenschappelijk onderzoek waarbij gebruik is gemaakt van Cabauw meetdata.

Figuur 1. CO2 (a) en CH4 (b) metingen bij Cabauw. Grijze kruizen zijn alle meetwaarden, de rode punten zogenaamde ‘getrimde’ meetdata en de zwarte lijn is een fit met een harmonische functie. Bron: Vermeulen et al 2011.
Figuur 2. Wetenschappelijke poster van Vermeulen et al met inverse modeling resultaten versus Cabauw metingen (AGU2010).

19 Reacties op “Red de Cabauw curve

  1. Nooit gedacht dat ik er op zou gaan stemmen (voorheen altijd VVD), maar er zijn partijen die het nog wel wat kan schelen…

    https://www.partijvoordedieren.nl/tweedekamer/moties/i/2728

    Thijs

  2. http://pers.uu.nl/jaap-sinninghe-damste-heinekenprijs

    Gelukkig krijgt Jaap Sinnighe prijzen en geld voor zijn baanbrekend onderzoek naar het klimaat. Je zou ook kunnen stellen dat er genoeg snuffelpalen op Aarde zijn en misschien is 1 minder niet echt een ramp.

  3. Lijkt mij een taak voor het KNMI (daar werd in de Tweede Kamer al wat over gemompeld).
    Overigens, op een omzet tegen de 150 miljoen zou het ECN best wel 200 duizend vrij kunnen maken.

    Op 4km oostelijk van Cabauw staan 3 winddingen, basishoogte 80m (Lopik, De Copen).
    Over ruimtelijke ordening gesproken.

  4. Ik wil best een kleine bijdrage storten om de Cabauw curve te redden. Wat ik mis is waar ik dat bedrag heen kan storten. Misschien tijd voor een crowdfunding actie? Met wat geld van het publiek en wellicht nog wat donaties vanuit het bedrijfsleven moet het toch lukken om dat geld bij elkaar te krijgen.

  5. Kunt beter beginnen aan een fonds voor giro 555 ivm onze beurt voor de milleniumoverstromingen. Tip: je hebt aan de weerpatronen van 1994-95 genoeg, omdat er 20 jaar extra neerslagtrend op zit die ook nog stapelt van Alpensneeuw t/m rivierbekkens. Dit scenario redt NL al helemaal niet. En het is gewoon aftellen.

    “Nederland zou er ook een signaal mee uitzenden, het signaal dat klimaatverandering ons niet zo veel kan schelen.” – zeker. Dat is absoluut onderdeel van de opzet. Precies hetzelfde dat Australië, Canada en een boel Amerikaanse staten doen. De Australische truc is helemaal geniaal, namelijk door een volslagen gek aan het hoofd van een uitgeklede CSIRO te zetten. Boodschap aan het grote publiek is dat alleen lunatics aan het klimaat denken.

  6. Boels,

    De metingen op Cabauw worden door verschillende instituten gedaan: KNMI voor de meteo, ECN voor de broeikasgassen en aerosolchemie, TNO voor de aerosolfysica, en er zijn nog een aantal universiteiten en instituten bij betrokken (zie http://www.cesar-observatory.nl/ voor een overview wat er zoal gedaan wordt). Een dergelijke werkvedeling komt logisch voort uit de wetenschappelijke en technische expertise en interesse die er bij de diverse partners aanwezig is, en is wetenschappelijk juist ook heel gezond.

  7. @Bart Verheggen:
    Het gaat mij om het meten en verzamelen van gegevens.
    En uiteraard om de waarborg dat de gegevens openbaar zijn.
    Dat past het beste bij de wettelijke missie van het KNMI.

    En is die 2 ton echt niet in te passen in de begroting van het ECN?

  8. Beste Boels,

    Het ministerie van I&M gaat over de begroting van ECN — en I&M heeft voorgesteld om de metingen van broeikasgas-concentraties te schrappen. ECN kan niet op eigen initiatief die maatregel terugdraaien.

    Het is overigens ECN die de broeikasgasmetingen doet, teneinde de overheid de mogelijkheid te verschaffen om de emissieboekhoudingen te controleren. Dat ligt op het terrein van ECN, voor het gebruik van de meetmast op Cabauw werken zij samen met het KNMI en een aantal universiteiten.

    Zie de motie in de Tweede Kamer:

    Het ECN voert sinds 1992 metingen uit naar de uitstoot van broeikasgassen, via de meetmast van het KNMI in Cabauw. De regering is voornemens om deze metingen niet langer te financieren. Indiener is van mening dat het onverstandig is om de metingen af te schaffen. De metingen zijn belangrijk om de officiële emissieboekhouding te controleren. In het Verenigd Koninkrijk en in Duitsland zijn grote verschillen ontdekt tussen de berekende uitstoot van methaan en wat er aan daadwerkelijke uitstoot werd gemeten. Indiener wijst tevens op de lopende discussie omtrent het ammoniakbeleid, waarin de berekeningen fors blijken af te wijken van de metingen, wat leidt tot discussie over de effectiviteit van het gevoerde beleid. Indiener is van mening dat het beter is om dit soort discussies te voorkomen door de huidige metingen te continueren.

    Dit amendement voorziet voor 2015 in de benodigde financiering van 200.000 euro voor 2015. Dekking wordt gevonden in het niet juridisch verplichte deel van artikel 14.

  9. @Bob Brand:
    “ECN wordt voor circa 25% direct gefinancierd vanuit de overheid.”
    https://www.ecn.nl/nl/over-ecn/gedragsregels/

  10. Beste Boels,

    Ja, en? Je had liever gezien dat het voor 100% door de overheid gefinancierd wordt?

    Het Energieonderzoek Centrum Nederland doet onderzoek naar energieopwekking in Nederland in brede zin — en exploiteert en beheert bijv. ook de kernreactor in Petten. De isotopen worden wereldwijd verkocht voor medische doeleinden en deze activiteit draagt in aanzienlijke mate bij aan de financiering van ECN. Dat is ondernemerschap, lijkt me prima.

    Dat ECN tevens (in opdracht van I&M) onderzoek doet naar de emissies van broeikasgassen en aërosolen in Nederland past uitstekend in hun missie.

  11. ECN moet het, net als veel andere instituten, steeds meer van de derde geldstroom hebben, aangezien de overheid fors heeft bezuinigd. De Cabauw metingen horen ook bij die derde geldstroom. Het is vrij lastig om bijv een Shell of Tata Steel warm te maken (pun intended) om broeikasgasmetingen te financieren; dat is toch voornamelijk een overheidstaak. Daarmee besluit de overheid dus in hoge mate of dergelijke metingen kunnen doorgaan of niet.

    Het beleidsmatig en wetenschappelijk nut lijken mij zeer te hoog te zijn, zoals we in bovenstaand stuk duidelijk hebben proberen te maken.

  12. @Bob Brand:
    Het uitbesteden van wettelijke taken van de overheid is geen goed idee.
    Atmosferische metingen zijn zinvol, nodig.
    Het KNMI, als ZBO, is daar prima toe in staat.

  13. @ Boels:
    KNMI doet geen enkele milieumeting op grondnveau. Alle milieumetingen bij Cabauw worden verzorgd door andere instituten die daar ervaring en know-how voor hebben opgebouwd. Het KNMI heeft er ook zeker geen budget voor sinds het instituut ook drastisch minder budget beschikbaar heeft gekregen voor hun kerntaken. Zelfs het overeind houden van de *meteorologische* metingen op de Cabauwmast is al onder druk komen te staan. Het is prima als de overheid de verschillende overheidstaken over de verschilende instituten verdeeld die daar toe uitgerust zijn en ook jarenlange ervaring mee hebben. Dat is kostenbesparender dan een heel pakket werk neerleggen bij een instituut dat daar geen geld, geen mensen en geen ervaring mee heeft en bovendien steeds verder financieel uitgeknepen wordt (net als ECN overigens).

  14. @Bob Brand:
    Overheidstaken dienen parlementair controleerbaar uitgevoerd te worden.
    Private partijen vallen buiten het parlementaire toezicht.
    Metingen van deze aard dienen uitgevoerd te worden door een instelling die formeel geen ander belang heeft dan het verzamelen en vrijelijk beschikbaarstellen van meetgegevens.
    De logische en enige keus is het KNMI.

  15. Beste Boels,

    Het verstrekken van een opdracht door I&M aan Energieonderzoek Centrum Nederland tast op geen enkele wijze het “parlementair toezicht” aan:

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Energieonderzoek_Centrum_Nederland

    ECN is een stichting die valt onder de minister van EZ, die o.a. alle leden van de raad van toezicht benoemt. Indien de Tweede Kamer de behoefte zou voelen om de metingen die door ECN uitgevoerd worden (in samenwerking met KNMI en drie universiteiten) te controleren — dan kan dat. De Kamer kan er de Min. EZ op aanspreken of waarschijnlijker I&M die immers opdrachtgever is:

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Meetmast_Cabauw#Onderzoeksprogramma.E2.80.99s

    Volgens jouw redenering zou de overheid überhaupt geen producten en diensten van het bedrijfsleven in mogen kopen, zelfs niet van stichtingen en ZBO’s zoals ECN, KNMI of TNO. Dat is onzin. De Tweede Kamer kan gewoon de bewindspersoon aanspreken op zijn of haar verantwoordelijkheden.

    De logische en enige keus is het KNMI

    Nee. KNMI doet géén onderzoek naar de emissies in Nederland maar naar meteorologie en klimaat. Deze metingen gaan namelijk over de emissies van aërosolen en broeikasgassen als gevolg van de energie-opwekking en andere economische activiteiten & en over de emissieboekhouding van bedrijven. Dat is het werkterrein van ECN.

    Zoals Gerard Kos hierboven zegt:

    KNMI doet geen enkele milieumeting op grondnveau. Alle milieumetingen bij Cabauw worden verzorgd door andere instituten die daar ervaring en know-how voor hebben opgebouwd.

  16. “Staatssecretaris Mansveld:

    De meetgegevens van het ECN en andere meetinstituten kunnen bijdragen aan de ijking van die rekenmodellen. Ze zijn echter niet nodig voor de verplichting om te rapporteren over de broeikasgasemissies. Dat we deze metingen in de praktijk wel belangrijk vinden, blijkt uit het feit dat we het KNMI geld hebben gegeven om de locatie in Cabauw in ieder geval tot 2015 open te houden. Het KNMI gaat nu in gesprek met de instituten die gebruikmaken van de betreffende meetmast, zodat er een financieringsmodel komt waarbij de instituten de kosten moeten gaan dragen voor het gebruik van die mast. Daar is het KNMI op dit moment mee bezig.”
    http://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/plenaire_verslagen/detail?vj=2014-2015&nr=18&version=2

    Overigens nooit kunnen voorzien dat ik ooit Mansveld zou citeren😉

  17. Hans Custers

    Boels,

    Dat citaat van Mansveld voegt niets toe aan de discussie, omdat het op geen enkele manier in tegenspraak is met wat Bart, Bob of Gerard hebben geschreven. Ik snap in elk geval niet wat je ermee duidelijk probeert te maken.

    De mast en meteorologische meetapparatuur zijn van het KNMI, andere meetapparatuur wordt beheerd door andere instituten. Zo is het en zo blijft het. De discussie over wie precies welke kosten moet dragen is interessant en relevant voor de direct betrokkenen, en verder niets.

  18. Beste Boels,

    Die opvatting van staatssecretaris Mansveld is dus inmiddels allang tegengesproken in de Tweede Kamer.

    Het is weliswaar zo dat er (nu nog) geen verplichting bestaat om deze metingen uit te voeren aangezien het bijhouden van de emissie-boekhoudingen voor de EU nu nog volstaat. Echter, zonder metingen is het niet mogelijk om de rekenmodellen te ijken — zoals Mansveld zelf zegt.

    Met de nieuwe bindende EU 2030 doelstellingen zal de noodzaak om de emissieboekhoudingen te (kunnen) controleren echter steeds dwingender worden. Duitsland en Frankrijk verdubbelen hun netwerk t.b.v. emissie-metingen juist. Indien de enige meetfaciliteit in Nederland afgebroken wordt, dan zal Nederland geheel afhankelijk worden van wat Duitse en Franse instituten over de emissies van Nederland te melden hebben.

    Vandaar de motie van de Tweede Kamer in antwoord op Mansveld:

    Amendement omtrent metingen naar de uitstoot van broeikasgassen

  19. Voor de duidelijkheid: KNMI doet geen (milieu)metingen op grondniveau (biosfeer), maar wel zijn er LIDAR-metingen *vanaf* grondniveau. Daarmee wordt echter vooral de het aerosolveld naar hoogte bepaald, de gelaagdheid. (bijvoorbeeld: overtrekkende verontreiniging van ver weg zoals vulkaanemissies of bosbranden in Rusland of Noord-Amerika). Dit soort metingen gebeur(d)en overigens in samenwerking met RIVM, waar LIDAR-metingen geïnitieerd zijn tientallen jaren geleden. Waar het onderwerp om draait – broeikasgassen meten – zijn niet mogelijk met dit soort metingen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s