Open discussie voorjaar 2017

Het is alweer bijna mei, de wereld wordt weer groen en in de oude havens van Rotterdam knokken de meerkoeten er weer flink op los. Ondertussen bouwen ze druk aan hun nieuwe nest. Het blijven Rotterdammers.

Tijd voor een nieuwe open discussie. Zoals altijd kunnen hier inhoudelijke discussies worden gevoerd (of voortgezet) over klimaat en klimaatwetenschap die geen betrekking hebben op specifieke blogstukken.

De afbeelding hierboven geeft voorbeelden van soorten waarvoor veranderingen in het leefgebied onder invloed van klimaatverandering zijn gedocumenteerd of worden voorspeld. De figuur is afkomstig uit een uitgebreid overzichtsartikel in Science: “Biodiversity redistribution under climate change: Impacts on ecosystems and human well-being” van Pecl et al.. Het artikel zit achter de betaalmuur van Science, maar de aanvullende informatie met een uitgebreide toelichting op de afbeelding is wel vrij toegankelijk. De video hieronder vat de hoofdpunten van dit artikel in een minuutje samen.

Advertenties

29 Reacties op “Open discussie voorjaar 2017

  1. Lennart van der Linde

    Vandaag in de hele wereld de People’s Climate March, inclusief vanaf 14.00 uur op het Museumplein in Amsterdam:
    https://www.facebook.com/events/1337205619676916/

    Voor een nationaal en internationaal klimaatbeleid dat sterk genoeg is om het doel uit het Parijsakkoord te realiseren: ruim onder de 2 graden blijven.

  2. G.J. Smeets

    Mooie opening van nieuw seizoen Open discussie: de impacts van de opwarming op ecosystemen en menselijk welzijn. Zeer verhelderend vind ik de aanvullende info die bij het geciteerde artikel hoort.
    In feite is dat info over adaptatie van non-humans aan de opwarming. En info over de gevolgen van die non-human adaptatie waar humans zich op hun beurt moeten aanpassen.

    Adapt to adaption. Adaption rules.

  3. Lennart van der Linde

    Volgens de organisatie bijna 8000 deelnemers aan de klimaatmars in Amsterdam vanmiddag:
    http://nos.nl/artikel/2170718-klimaatmars-amsterdam-trekt-duizenden-deelnemers.html

  4. Lennart van der Linde

    In Washington DC minstens 100.000 deelnemers aan Climate March, volgens Huffington Post (volgens organisatie waren het er 200.000):
    http://www.huffingtonpost.com/entry/climate-march-2017_us_590371e1e4b0bb2d086e12ff

    Veel mainstream media hebben het over “duizenden” of “tienduizenden”, zoals de NOS:
    http://nos.nl/artikel/2170779-amerikanen-de-straat-op-tegen-trumps-klimaatplannen.html

    Dus hoeveel waren het er: 20.000-40.000 of 100.000-200.000?

  5. Hoi Lennart,

    Nou, als er 100.00 of 200.000 deelnemers waren in Washington DC dan zijn het er toch ook “duizenden” of “tienduizenden”, zoals de NOS vannacht schreef? Het zijn er dan 100 of 200 maal deze “duizenden”. 😉

    Ik kan daar niet zo mee zitten. De website van Nate Silver heeft leuke artikelen over de pogingen om het aantal bezoekers te tellen, bijvoorbeeld tijdens de Climate March van 2014:

    https://fivethirtyeight.com/features/peoples-climate-march-attendance/

    De Wall Street Journal hield het toen op “hundreds of thousands” wat formeel gezien ook correct en wel zo voorzichtig is:

    “All these numbers (with the exception of the AP’s) came from the march organizers — at 3 p.m. on the day of the event, they released their official crowd count of “over 310,000.” But just hours later, they released a new figure of 400,000 — a 29 percent increase from the original count. Neither of those numbers was based on a rigorous methodology.

    Organizers advertised that their method relied “on a crowd density analysis formula developed by a professor of game theory and complex systems at Carnegie Mellon University” and that it “calculates the average density of the march crowd over specific intervals, factoring in the surface area covered by the crowd and the speed and duration of the march.”

    Een dergelijke schatting gebruikt de dichtheid van het publiek in een bepaald gebied, over een bepaald tijdsinterval, als ‘maat’ voor het aantal bezoekers. Dat is ietwat discutabel. In mijn beleving telt iemand die met een passend vlaggetje of hoedje zwaait en niet verder komt dan bijv. het centraal station, ook wel mee. 🙂 Het is niet persé noodzakelijk om daarvoor tot de Dam door te lopen.

    In het artikel van FiveThirtyEight wordt er ook gesproken over het wel of niet meetellen van mensen die op de “sidewalks and side streets” stonden. Daar is dan bijv. ook het winkelend publiek onder. Prof. Steven Doig geeft aan wat een manier zou zijn om te tellen:

    You have some sort of aerial imagery that gives you a sense of where the crowd was and the density — and the density is the key for it,” he said. “If the march was 20 blocks long, that doesn’t necessarily mean that all 20 blocks were filled sidewalk to sidewalk, shoulder to shoulder.”

    You would then measure the width and the length of the 20 blocks (Doig recommended using Google Maps) and get a rough measure of the density.

  6. Lennart van der Linde

    Hoi Bob,
    Ja dat tellen en schatten van mensenmassa’s is nog niet zo eenvoudig. Maar het zou toch mogelijk moeten zijn om in ieder geval de orde van grootte redelijk te schatten: ging het om duizenden, tienduizenden, honderdduizenden?

    Van de mars in Amsterdam kunnen we obv dit filmpje misschien een redelijke schatting maken:

    Het lijkt erop dat de hele mars hier gefilmd is: de eerste bijna 2 minuten aan het begin tot de kar met het klimaatkoor, en daarna op een andere plek nog ruim 20 minuten vanaf het klimaatkoor. In totaal duurde de passage van de hele stoet dus waarschijnlijk circa 22 minuten.

    Het aantal passanten per minuut is nog best lastig te schatten, maar ik hou het op gemiddeld zo’n 200-300 per minuut. In totaal zouden er dan zo’n 4400-6600 deelnemers geweest zijn, met circa 5500 misschien als beste schatting? Wie een betere schatting heeft, mag het zeggen.

    “Enkele duizenden” klinkt dan als nogal voorzichtige schatting, en “8000” als nogal hoge. Moeilijk te zeggen of dit veel uitmaakt voor de impact die de berichtgeving over het aantal deelnemers heeft op de publieke opinie, en die van de politiek, waar het uiteindelijk om te doen is.

    Helemaal zonder betekenis lijkt het me echter ook niet. Dat zal ook wel de reden zijn dat er zo vaak gesteggeld wordt over het geschatte aantal deelnemers aan dit soort demonstraties, en dat sommige media eerder de hogere schattingen noemen, terwijl andere eerder de lagere schattingen geven.

  7. Lennart van der Linde

    We hadden het eerder over het risico op een kernoorlog tgv global warming stress. Een goede documentaire over het risico op kernoorlog is Countdown to Zero:

    Dat is nog los van global warming stress, dus inclusief die stress zal het risico nog groter zijn/worden.

  8. Bob Brand

    Hi Lennart,

    Jullie bovenstaande conversatie doet me vooral denken aan de film Dr. Strangelove van Kubrick, met:

    Kubrick vroeg zijn acteurs soms om een proef-take waarin zij hun rol zouden uitvergroten — overacting. Daarna zouden dan de echte opnames plaatsvinden. Uiteraard gebruikte hij in de montage vaak de meest uitzinnige ‘takes’. In dit fragmentje zie je dat de acteur die de Sovjet-ambassadeur speelt zijn lachen niet kan binnenhouden.

    Zullen we weer terug naar de klimaatwetenschap? Er is een nieuw paper uit over het methaangas uit permafrost in de Oost-Siberische Zee:

    http://www.biogeosciences.net/14/2283/2017/

  9. Lennart van der Linde

    Hi Bob,
    Ik weet niet wat je precies bedoelt met je verwijzing naar Kubrick en Strangelove. Kun je dat iets uitgebreider toelichten?

    Waar het mij om gaat: klimaatverandering kan wellicht het risico op militaire conflicten vergroten, inclusief nucleaire. Ik weet niet of het IPCC op dat mogelijke nucleaire risico expliciet ingaat, maar het lijkt me toch redelijk om dat risico goed te analyseren. Jou niet?

    Ik heb nu even geen tijd, maar zal later nog even de waarschijnlijk meest relevante IPCC-hoofdstukken checken:

    AR5 WG2 Hst.12:
    http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar5/wg2/WGIIAR5-Chap12_FINAL.pdf

    AR5 WG2 Hst.19:
    http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar5/wg2/WGIIAR5-Chap19_FINAL.pdf

    Als los daarvan het risico op nucleair conflict volgens sommigen onderschat wordt, dan lijkt me een nadere analyse daarvan ook nogal relevant. Jou niet? Of is dat niet geschikt voor de open discussie, of onvoldoende verbonden met klimaatwetenschap? Misschien is dat onderzoeksgebied nog in ontwikkeling? Ik weet het niet, maar hoor graag jouw idee hierover.

  10. Bob Brand

    Hoi Lennart,

    Jullie hadden het hierboven over ‘het einde van de wereld’. De zwarte komedie Dr. Strangelove (1964) van Stanley Kubrick bevat één van de meer plausibele scenario’s. Ik denk niet dat klimaatverandering – op zichzelf – dat voor elkaar zou kunnen krijgen.

    Verder is elk excuus aan te grijpen om die film te noemen want het is een meesterwerk. 🙂 In 1989 is het door het US Library of Congress als nationaal erfgoed opgenomen in de National Film Registry.

    … dan lijkt me een nadere analyse daarvan ook nogal relevant.

    Ik vind het nogal speculatief hoewel de Open Discussie daar misschien ook wel voor bedoeld is. Er is inderdaad onderzoek dat wijst op een grotere kans op militaire conflicten – mogelijkerwijs ook nucleaire conflicten – als gevolg van onbeperkte klimaatverandering (‘onbeperkt’ in de zin van méér dan wat in Parijs is afgesproken).

  11. Lennart van der Linde

    Hoi Bob,
    Er is ook onderzoek dat het geweld in Syrie mede wijt aan langdurige droogte door klimaatopwarming (ook al is moeilijk te bepalen in welke mate). Dat is dus nu al, en niet pas bij “onbeperkte” opwarming.

    De vraag is dan bij welke opwarming conflicten tussen nucleaire gewapende staten of groepen mogelijk zo hoog oplopen dat een nucleaire escalatie kan volgen. Sommige experts schatten dat risico nu al vrij hoog in, dus los van (verdere) opwarming. Mijn idee is dat als opwarming zorgt voor meer kans op conflict en geweld, dan groeit ook de kans op nuclaire escalatie. Maar misschien is dat te simpel.

    Een relevante vraag is verder hoe groot de kans is dat de opwarming beperkt blijft tot wat in Parijs is afgesproken. Hoe schat jij dat in? Ik zou zeggen: misschien 20%? Of is dat te optimistisch/pessimistisch?

  12. Bob Brand

    Nou ja, als het geweld in Syrië mede te wijten is aan langdurige droogte door klimaatverandering… dan levert klimaatverandering logischerwijs nu al een bijdrage aan een toegenomen kans op nucleaire conflicten.

    De oorlog in Syrië is immers één van de voornaamste ‘theatres’ geworden waar de VS en Rusland tegenover elkaar staan.

    Een relevante vraag is verder hoe groot de kans is dat de opwarming beperkt blijft tot wat in Parijs is afgesproken.

    Dat is geen kwestie van ‘kans’ maar van het bewust nemen en uitvoeren van maatschappelijke besluiten om de emissies (tijdig) te reduceren. Niet iets waar we een dobbelsteen over gooien, maar iets waar we zelf verantwoordelijk voor zijn. 🙂

  13. Lennart van der Linde

    “Dat is geen kwestie van ‘kans’ maar van het bewust nemen en uitvoeren van maatschappelijke besluiten om de emissies (tijdig) te reduceren. Niet iets waar we een dobbelsteen over gooien, maar iets waar we zelf verantwoordelijk voor zijn.”

    Natuurlijk, maar het gaat m.i. ook om een besluit dat gebaseerd is op inschattingen van mogelijkheden, belangen, kosten en baten, waarvan een onderzoeker op Mars een inschatting zou kunnen proberen te maken met welke waarschijnlijkheid dat besluit ook werkelijk uitgevoerd zal worden. Toegegeven, het is een schatting met de natte vinger, maar je moet ergens beginnen…

  14. Bob Brand

    Maar we zijn geen onderzoekers op Mars.

    We zitten zélf aan de knoppen en cynische of optimistische inschattingen van een ‘kans’ zeggen alleen iets over de mate van cynisme of optimisme. Sterker: spreken in termen van ‘kans’ is een manier om de eigen verantwoordelijkheid te ontlopen.

    De beroemde filosoof Yoda zou gezegd hebben: “Do. Or do not. There is no chance.”

    Het gaat weer lekker met de favoriete filmfragmenten. 😉 Zoals je zeer goed weet voldoen de huidige toezeggingen (INDC’s) van de VS, EU, China etc. nog niet aan wat er nodig is om de Parijse afspraken te halen. Dat is in dit blogstuk besproken: Het klimaatakkoord van Parijs en zie ook:

    http://www.pbl.nl/nieuws/nieuwsberichten/2016/internationale-klimaatplannen-schieten-tekort-voor-klimaatdoel-parijs

  15. Lennart van der Linde

    I like your spirit, Bob. Failure is not an option:

    Alleen blijkt in de geschiedenis “failure” wel degelijk van tijd tot tijd voor te komen, ondanks besluiten en vastberaden voornemens en pogingen om die uit te voeren. Evenals andersom mensen successen geboekt hebben die anderen, en misschien zelfs zijzelf wel, voor zo goed als onmogelijk hielden.

    In het Amerikaanse zomerkamp waar ik in 1989, 1990 en 1991 werkte zeiden ze altijd: “You’ve never failed, unless you’ve failed to try”. Dus zelfs als we bv maar 20% kans zouden hebben om ruim onder de 2 graden te blijven, dan moeten we proberen die kans te grijpen, en dat betekent inderdaad die nationale doelen en het beleid bijna overal aanscherpen.

  16. Hoi, Hoe kijk je aan tegen de inschatting van de IPCC dat bij mogelijk iets meer opwarming er een nieuwe African Humid Period kan ontstaan van stabiele en langdurige precipatie in de Sahara en Sahel zoals we die kenden van 16kABP – 6kABP . En over die laatste periode: er wordt hier gewaarschuwd over een mogelijk catastrofale positive feedback als er Siberisch methaan vrij komt in de atmosfeer. Hoe zat dit gedurende warmere periodes tijdens het Eemien of meer recent het Holecene Climate Optimum en hoe komt het dat die toen niet leiden tot een zich versnellende opwarming van de Aarde zoals nu wel wordt voorspeld door “de modellen”? Verder… ben je het me eens dat er weinig bekend is over verleden temperatuurschommelingen zoals de zeer snelle (veel sneller dan nu) opwarming aan het einde van de jonge Dryas zoals blijkt uit b.v. de GIST data? Hoe weten we dat b.v. het effect van CO2 niet veel groter is dan we dachten en door relatieve afkoeling (b.v. verdieping van de Kleine IJstijd) wordt gedempt? De attributiemodellen zijn immers op waarnemingen (van een veel complexer dynamische werkelijkheid dan eenvoudig natuurkundig model of laboratorium experiment kan nabootsen) gebaseerd en kunnen daardoor mogelijk niet “verklarend adequaat” zijn?

  17. @thijscobben

    Nou Thijs, je gooit hier wel erg veel vragen op een hoop. Enkele verwijzingen + opmerkingen daarover:
    – Over het AHP kun je hier het e.e.a. vinden:
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2016/12/04/ahp/
    – Hier een prima stuk over het vrijkomen van methaan door koolstofcyclusexpert David Archer: http://www.realclimate.org/index.php/archives/2012/01/much-ado-about-methane/:
    “Its the CO2, friend.”
    – Lokaal kan aan het einde van de Younger Dryas de opwarming best sneller verlopen zijn dat nu mondiaal het geval is. Lokaal zijn de temperatuurschommelingen namelijk vaak groter dan mondiaal. In de mondiale temperatuurreconstructie van Shakun is een snellere opwarming dan de huidige niet aanwezig, maar de resolutie van de datapunten daarin is 100 jaar. Meer info daarover in:
    https://skepticalscience.com/skakun-co2-temp-lag.html
    Zie ook figuur 3 in:
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2013/03/17/de-twee-tijdperken-van-marcott/
    – Bij de Kleine IJstijd speelt niet alleen een verandering in de zonneactiviteit een rol, maar ook vulkaanuitbarstingen en in enige mate ook veranderingen in de CO2-concentratie:
    http://onlinelibrary.wiley.com/wol1/doi/10.1029/2011GL050168/abstract
    http://www.nature.com/ngeo/journal/v9/n9/abs/ngeo2769.html

  18. Bob Brand

    Beste Thijs,

    Als aanvulling op wat Jos al zegt, het volgende:

    En over die laatste periode: er wordt hier gewaarschuwd over een mogelijk catastrofale positive feedback als er Siberisch methaan vrij komt in de atmosfeer.

    Nee, integendeel. Over dat onderwerp schrijven we: “Over de kans op het vrijkomen van grote hoeveelheden methaan is recent veel gesteggeld n.a.v. een publicatie van Whiteman et al.“, en:

    Anderen beweren dat het afsmelten van het zee-ijs een voorbode is van andere gevaarlijke kantelpunten zoals het vrijkomen van methaan uit permafrost en uit de oceaanbodem (Arctic Methane Emergency Group; Duarte et al., 2012). Een deel van de onenigheid lijkt terug te voeren te zijn op …

    Zie bijvoorbeeld het blogstuk: Klimaatjagers: op zoek naar kantelpunten (‘tipping points’) in het klimaatsysteem

    Je aanname dat het Eemien en het Holocene Climate Optimum warmer zouden zijn geweest dan nu, is overigens discutabel. Volgens veel onderzoek was het Eemien slechts ca. 1 á 1,5 ℃ warmer dan onze pre-industriële temperaturen en we zijn nu ook al ruim 1 ℃ boven pre-industrieel.

    Wezenlijker is dat het niet zal blijven bij de huidige +1 ℃ maar dat we — bij ongewijzigd beleid — op weg zijn naar 4 ℃ of 5 ℃ boven pre-industrieel gedurende de 22e eeuw. Dergelijke temperaturen liggen wel degelijk ver boven die tijdens het Eemien en de ‘rate of change’ is, mondiaal gezien, dan ook zonder precedent. Met andere woorden: kijk niet alleen naar de huidige temperatuur maar ook naar waar we op afstevenen in het geval van ‘business as usual’.

  19. De European Marine Board verwijst naar een publicatie van vorig jaar in het tijdschrift Nature Climate Change. Die studie rekent de gevolgen in de komende 10.000 jaar door van vier CO2-uitstootscenario’s.
    Al die scenario’s gaan ervan uit dat we het klimaatprobleem over maximaal enkele eeuwen hebben opgelost. Maar uit de doorrekeningen blijkt dat het kwaad dan al is geschied. De aarde merkt de gevolgen nog vele millennia lang.
    Het zwartste scenario in die studie is het business as usual-scenario. De CO2-uitstoot stijgt daarin nog de hele 21ste eeuw mee met de bevolkings- en economische groei. Daarna beginnen we aan het oplossen van het klimaatprobleem, zodat de uitstoot afneemt tot 0 in het jaar 2300. Gevolg: de zeespiegel stijgt de komende 10.000 jaar met bijna 60 meter.
    Het mildste scenario in de studie houdt in dat de wereldwijde CO2-uitstoot vanaf nu niet meer stijgt, en al over vijftig jaar gaat dalen. Ook de eerste afspraken die nu zijn gemaakt in het kader van ‘Parijs’ sturen aan op afvlakking. Maar zelfs in dat milde scenario is een grote zeespiegelstijging op de lange termijn onvermijdelijk: 25 meter over 10.000 jaar.
    De European Marine Board roept daarom op tot strengere maatregelen tegen klimaatverandering. Of die een grote zeespiegelstijging op de lange termijn kunnen voorkomen, heeft de organisatie niet doorgerekend.
    „Politici denken dat het met het Parijse klimaatakkoord wel ongeveer klaar is met het tegengaan van de opwarming van de aarde, maar we hebben veel drastischer maatregelen nodig”, zegt Jan de Leeuw, oud-directeur van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ). Hij heeft het onderwerp bij de Europese zeeraad op de agenda gezet, nadat hij de publicatie in Nature Climate Change had gelezen.
    Misleidende indruk
    Ook de onderzoekers van die studie zijn kritisch over de eerdere prognoses van het VN-klimaatpanel IPCC, omdat die slechts tot het jaar 2100 lopen (ooit gekozen wegens beperkte computerrekenkracht). Het heeft bij het publiek de „misleidende indruk” gewekt dat klimaatverandering een probleem van de 21ste eeuw is.
    Uit eerdere modelberekeningen was al duidelijk dat 20 tot 40 procent van de door de mens uitgestoten CO2 nog duizenden jaren in de atmosfeer blijft. Het opwarmend effect van het broeikasgas houdt minstens zo lang aan. Grootste zorg daarbij is het afsmelten van de ijskappen op Groenland en Antarctica, en de zeespiegelstijging die daarvan het gevolg is.
    Het klimaat is een traag systeem, zegt Detlef van Vuuren, hoogleraar mondiale milieuproblemen aan de Universiteit Utrecht. Hij is niet bij de publicatie betrokken, net zomin als bij de noodkreet van de European Marine Board. „Er kunnen nu processen in gang gezet worden die heel lang duren, en onomkeerbaar zijn”, zegt hij.
    Hij benadrukt dat er over die prognoses nog allerlei onzekerheden zijn. Maar dat is geen excuus om niks te doen. „Je gaat niet met 130 kilometer per uur naar een afgrond rijden in de hoop dat er onderweg misschien nog een betere rem uitgevonden wordt.”
    Wel is hij sceptisch over de oproep van de European Marine Board om de huidige CO2-uitstoot in 20 tot 30 jaar tijd terug te brengen tot nul. „Dat lijkt me politiek en maatschappelijk onmogelijk.”

    De kans dat er een nieuwe African Humid Period kan ontstaan van stabiele en langdurige precipatie in de Sahara en Sahel zoals we die kenden van 16kABP – 6kABP is nul, nul Thijs.
    Lieuwe

  20. Lieuwe ik hoe kom je bij je stelling dat de kans van terugkeer naar de AHP nul, nul is? Want ik lees op http://www.geo.vu.nl/~renh/AHP-term.htm “The IPCC expects a significant increase in precipitation in the Western Sahara/ Sahel region in the 21st century. ” en als je zijn artikel leest is dat ook best logisch eigenlijk? Verder biedt je in je hele daarboven gestelde, nogal onredelijk alarmistisch overkomende wegens zie hieronder, tekst geen enkele ondersteuning voor die stelling?

    Waarom zou je je in een relatieve prioriteitenafweging zo ontzettend druk maken over 60m zeespiegelstijging en 5oC temperatuurstijging in de 22e eeuw of nog ver daarna als er veel grotere bedreigingen voor het voortbestaan van de mensheid zijn dan die? Het feitelijke, zelfs aan menselijke CO2 uitstoot onderliggende, probleem is de bevolkingsexplosie van de mensheid.

    Bovendien stel je dat zelfs bij een accute 0 uitstoot (met een accute pandemie aan menselijke problematiek op gebied van voedselvoorziening, veiligheid en gezondheidskwesties tot gevolg) de zeespiegel en temperatuur toch al heel ver zullen stijgen. Misschien wordt het tijd op zoek te gaan naar damage control ipv prevention?

  21. Hoi Bob,

    Dank je wel voor je reactie!

    Waarop baseer jij de uitspraak dat het in HCO en zelfs het Eemien niet kouder zou zijn dan nu? Heb je daar verwijzingen voor?
    Als je hebt over “pre-industriele temperatuur waarden” welke referentieperiode bedoel je dan?
    Als je zegt “the rate of change” dan wil ik je verzoeken naar b.v. de GIST data te kijken (jou vast bekend) en naar de temperatuurverschuivingen van 5oC in 1 eeuw tijd aan het einde van de jonge Dryas. Ook zijn er gebeurtenissen zoals o.a. het 8.2ky event die een zeer plotse dip in wereldtemperatuur blijken te hebben.

    Hoe kijk je aan tegen deze historische temperatuur records?
    – Snelle opwarming na LIA met sindsdien niet meer vertoonde hevige overstromingen ten gevolge van smeltend landijs in Praag http://en.muzeumprahy.cz/content/gallery/1580/detail/1430083126-1398767960-f-erban-povoden-1784-medirytina.jpg

    – De St Luciavloed waardoor Friesland van Holland gescheiden is? http://www.digitaleetalages.nl/thema/water/overstromingen-in-nederland/sint-luciavloed.html

    En zo kan je doorgaan met cataclystische gebeurtenissen ten gevolge van plotsklapse en ingrijpend veranderende weerpatronen.

    Als iets ongebruikelijk lijkt in het huidige klimaat is het haar relatieve stabiliteit. Blijkt toch vooral ook uit de GIST data. Hoe kijk je daar tegenaan?

  22. Hier boven is natuurlijk 5 graden celsius het is geen 0 maar een o (kleine o of graad symbool) tussen de 5 en de C, he?

  23. https://en.wikipedia.org/wiki/Eemian#Global_temperatures
    Over temperatuur in het Eemien: de beschrijvingen van loofbossen op Alaska en Finland en wouden tot boven de Poolcirkel vind ik veelzeggender dan de unsupported claim “het was ten zuiden van de Alpen kouder” en ook dan de manipulatieve (want niet op gaussiaans gefilterde c.q. op (overtrokken +5C in 2100) prognoses (2100) gebaseerde) rode punten (tov rode trendlijn ook zeer misleidend) in deze grafiek:
    https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5f/All_palaeotemps.svg

    Over data manipulatie wat eigenlijk ook opvalt zijn de volgende grafiekjes voor het HCO (NOAA heeft vergelijkbare grafiekjes voor het Eemien)
    https://www.ncdc.noaa.gov/global-warming/mid-holocene-warm-period

    er is namelijk een directe correlatie tussen “weinig” of zelfs “helemaal geen” datapunten en opmerkelijke afkoeling die dan weer in het straatje valt van de “narrative” ‘Het was niet zo warm in het HCO/Eemien, nee, de Modern Warm Period, die is pas echt warm!”

    Want voor datamanipulatie en (visuele) misleiding uit het alarmistenkamp zijn we hopelijk allemaal wat alert geworden?

  24. Hans Custers

    Thijs,

    Onbewezen beschuldigingen en insinuaties van bijvoorbeeld manipulatie of misleiding zien we liever niet op dit blog. Gelieve deze in het vervolg achterwege te laten. Het zit een constructieve discussie alleen maar in de weg.

    En discussies over temperatuurreconstructies en aanverwante zaken leiden tot niets als je geen onderscheid maakt tussen lokale gegevens en het mondiale gemiddelde. Lokale schommelingen kunnen aanzienlijk groter zijn (bijvoorbeeld door de arctische amplificatie) dan mondiale veranderingen, of soms zelfs helemaal de andere kant op gaan. Als je daar geen rekening mee houdt ligt het risico van “cherry picken” snel op de loer.

  25. Bob Brand

    Beste Thijs Cobben,

    … dat het in HCO en zelfs het Eemien niet kouder zou zijn dan nu

    Huh? Dat schreef ik niet. Dat het Eemien warmer (!) geweest zou zijn dan ‘nu’ is wat jij hierboven zelf suggereert met: “Hoe zat dit gedurende warmere periodes tijdens het Eemien of meer recent het Holecene Climate Optimum en hoe komt het dat die toen niet leiden tot een zich versnellende opwarming van de Aarde zoals nu wel wordt voorspeld door “de modellen”?

    Het hangt er vanaf wat je precies met ‘nu’ bedoelt. De warmste periode van het Eemien (Marine Isotope Stage 5e) was mondiaal gemiddeld waarschijnlijk 1 á 2 ℃ warmer dan de pre-industriële temperaturen van vóór 1750.

    James Hansen et al. geven in een recente wetenschappelijke publicatie een overzicht van het Eemien (zij vatten bijna al het onderzoek over die periode samen, met tientallen referenties). Ik kan je aanraden om het te lezen vanaf pagina 3, waar Hansen en collega’s schrijven:

    We use paleoclimate data to find support for and deeper understanding of these processes, focusing especially on events in the last interglacial period warmer than today, called Marine Isotope Stage (MIS) 5e in studies of ocean sediment cores, Eemian in European climate studies, and sometimes Sangamonian in US literature (see Sect. 4.2 for timescale diagram of marine isotope stages). Accurately known changes of Earth’s astronomical configuration altered the seasonal and geographical distribution of incoming radiation during the Eemian. Resulting global warming was due to feedbacks that amplified the orbital forcing. While the Eemian is not an analog of future warming, it is useful for investigating climate feedbacks, including the interplay between ice melt at high latitudes and ocean circulation.

    Zie: http://www.atmos-chem-phys.net/16/3761/2016/acp-16-3761-2016.pdf

    Het is belangrijk om te beseffen dat we bij de huidige CO2- en CH4-niveau’s nog ver verwijderd zijn van een evenwicht. Zelfs als deze concentraties nu niet meer toe zouden nemen (wat ze wel doen), hebben we nog aardig wat opwarming tegoed. De huidige CO2-concentratie is nu al ca. 40% hoger dan tijdens de warmste periode van het Eemien.

    Hansen en collega’s:

    Masson-Delmotte et al. (2013) conclude, based on multiple data and model sources, that peak Eemian temperature probably was only a few tenths of a degree warmer than today. Yet Eemian sea level reached heights several meters above today’s level (Land et al., 1967; Chen et al., 1991; Neumann and Hearty, 1996; Hearty et al., 2007; Kopp et al., 2009; Dutton and Lam- beck, 2012; O’Leary et al., 2013; Dutton et al., 2015).

    Let wel: ‘peak’ Eemian temperature.

    Wel was de verdeling van het zonlicht over de aardbol, tijdens de verschillende seizoenen, anders dan nu (‘orbital forcings’). Zo kwam de zon op hoge noordelijke breedtegraden in de zomer, hoger boven de horizon. M.i. kan je de situatie in het Eemien niet voor de volle 100% vergelijken met de huidige opwarming. Tegen het einde van de 21e eeuw zullen we de mondiaal gemiddelde temperaturen van het Eemien waarschijnlijk ruim overtreffen.

  26. Hans Custers

    Nog een aanvulling: grote schommelingen in de (mondiaal gemiddelde) temperatuur in het verleden zouden, volgens natuurwetenschappelijke logica, wijzen op een grote gevoeligheid van het klimaat voor veranderingen in de energiebalans. Ofwel: op sterke positieve feedbacks in het klimaatsysteem. En die feedbacks zouden dan ook de menselijke invloed versterken.

    Grote natuurlijke schommelingen wijzen dus eerder op veel menselijke invloed dan op het tegendeel. Als je de natuurwetenschappelijke logica consistent toepast.

  27. “Misschien wordt het tijd op zoek te gaan naar damage control ipv prevention?”

    Misschien is het tijd dat mensen beseffen dat het geen òf òf beslissing is, maar een èn èn.

    Hier laat ik het maar bij, ik heb weinig behoefte aan verdere discussies met iemand die het maar over bedrog, leugens en manipulatie heeft.

  28. Thijs,

    Je hebt gelijk ik had het beter moeten verwoorden: Mijn laatste (eigen) zin had moeten eindigen met: is van nul, nul belang Thijs. Bovendien had ik duidelijk moeten maken dat de tekst daarboven niet van mij was maar van Marcel aan de Brugh (13 maart NRC).

    https://www.nrc.nl/nieuws/2017/03/13/co2-uitstoot-kan-op-zondvloed-uitlopen-7357281-a1550117

    Ik begrijp trouwens niet hoe jij met jouw lichtpuntje het hele probleem zou kunnen bagatelliseren van alle deltabewoners.

    Lieuwe

  29. Bob Brand

    Beste Albert,

    In antwoord op je reactie hier:

    Ik heb nog nergens een artikel gezien waar een model beschreven wordt hoe de aarde warmer wordt door een beetje meer CO2, en dat dat model daarna bevestigd wordt met experimenten.

    Dan dien je een studieboek te gaan lezen zoals die op dit blog wel vaker aangehaald worden.

    Het gaat hier overigens niet om een “model” in de zin van een computersimulatie of computermodel maar om de theorie van planetaire atmosferen en van het stralingsevenwicht. Die wordt bijvoorbeeld in de volgende linkjes beknopt samengevat:

    http://www.atmos.washington.edu/2001Q1/211/notes_for_011001_lecture.html
    https://www.acs.org/content/acs/en/climatescience/energybalance/predictedplanetarytemperatures.html

    Zonder een broeikaseffect zou het op Aarde gemiddeld -18 ℃ zijn. In werkelijkheid is de gemiddelde temperatuur op Aarde ca. +15 ℃. Dit verschil wordt geheel-en-al veroorzaakt door het broeikaseffect (de ondoorzichtigheid v.d. dampkring voor de uitgaande langgolvige warmtestraling) door broeikasgassen zoals H2O, CO2 en CH4.

    Indien het broeikaseffect de temperatuur op Aarde zo’n 33 ℃ boven de planetaire evenwichtstemperatuur doet zijn… is het niet zó verwonderlijk dat het verdubbelen van het CO2-gehalte de temperatuur op Aarde nog eens met enkele graden doet oplopen? Dat is het versterkte broeikaseffect.

    Elk studieboek over klimaatwetenschap bevat een beschrijving van de theorie en van de observationele bevestigingen ervan. Lees bijvoorbeeld dit goed toegankelijke artikel:

    Infrared radiation and planetary temperature

    door Prof. Pierrehumbert, University of Chicago, in Physics Today.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s