Hoe modern is ecomodernisme?

Door Hans, Bart, Jos en Bob

De zogenaamde ecomodernisten zetten zich af tegen de traditionele milieubeweging, ze zijn voor ontkoppeling (“het uit elkaar halen van mens en natuur”), voor kernenergie en voor genetische modificatie. Met deze oplossingsstrategieën schoppen ze menigeen tegen het zere been, en op zich is het goed om de discussie hierover breder te trekken en om (al dan niet vermeende) dogma’s aan de kaak te stellen. Het is wel jammer dat ze, zoals Joep Engels in Trouw terecht opmerkte, zelf ook wat dogmatische kantjes vertonen. Daarnaast hebben ze er een handje van om milieuproblemen en klimaatverandering te bagatelliseren. Dat is jammer, want er zitten zeker waardevolle gezichtspunten in hun benadering, bijvoorbeeld op het gebied van landbouw. Maar met name wat betreft klimaatverandering en duurzame energie lijkt het echter vooral op een slimme re-branding van het alom bekende “sceptische” repertoire, na zich ook al “klimaatoptimisten” te hebben genoemd.  Vanavond (2 mei 2017) wordt in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam het boek ecomodernisme middels een panel discussie gepresenteerd.

Schoppen tegen de schenen van de milieubeweging

De ecomodernisten willen“geaccepteerde meningen kritisch herzien”, zo valt in hun inleiding te lezen:

Zeg dat je een ‘groene’ leefstijl hebt en je voldoet aan een helder signalement. Je bent tegen kernenergie en tegen gentechnologie in de landbouw. Je bent voor windmolens, voor biologische landbouw en voor lokaal geproduceerd voedsel. (…) Je ziet een vegetarisch dieet als een manier om de planeet te redden.

Iets verderop gaat het over “de heersende groene gedachte (..) om daarom ‘in harmonie’ met de natuur te leven” en “traditionele groenen” die “van oudsher dromen van een sober, laagtechnologisch bestaan op het platteland”.

Ecomodernisten houden er blijkbaar een karikaturaal beeld op na van mensen die bezig zijn met duurzaamheid. Het beeld van – ietwat gechargeerd – de geitenwollensokkendragende boomknuffelaar die vindt dat we helemaal terug moeten naar de natuur om de aarde te redden. Een beeld dat in de jaren ‘70 van de vorige eeuw misschien enigszins terecht was, maar sindsdien is er toch echt wel wat veranderd. Duurzaamheid is allang niet meer alleen het domein van groepen die moderne technologie afzweren of economische groei willen indammen (even terzijde, dat laatste is natuurlijk ook een taboe van jewelste). De wetenschap houdt zich er mee bezig, de politiek en ambtenarij over de hele wereld en niet te vergeten het bedrijfsleven. Er zijn bedrijven die van duurzaamheid hun core-business hebben gemaakt en anderen menen dat een overgang naar een duurzamere economie nodig is voor hun voortbestaan. Echter, elk van deze beroepsgroepen, in zoverre ze zich met duurzaamheid bezighouden, wordt op hun beurt ook scherp bekritiseerd door dezelfde ecomodernisten die zo afgeven op de zogenaamde boomknuffelaars. Oftewel, als je je met duurzaamheid bezighoudt kun je het in hun ogen nooit goed doen. Tenzij je het helemaal met hun eens bent natuurlijk.

treehugger

Economie en Technologie

Ecomodernisten doen alsof het een nieuw idee is om economische groei na te streven zonder het milieu te belasten. Maar dat is natuurlijk een gotspe. Vrijwel alle scenario’s waar het IPCC mee rekent gaan uit van voortdurende economische groei, en het is in feite ook precies de gedachte achter de energietransitie: economische ontwikkeling mogelijk maken zonder enorme risico’s te nemen met het klimaat. De energietransitie bewijst ook dat zoiets makkelijker gezegd is dan gedaan. Ecomodernisten wekken de indruk te denken dat toekomstige technologische oplossingen voor (milieu)problemen als een “deus ex machina” uit de lucht komen vallen. Het benoemen van mogelijke toekomstige problemen en risico’s noemen ze laatdunkend “doemscenario’s” en “alarmisme”. Niet toevallig bevinden zich onder de ecomodernisten meerdere auteurs – Marco Visscher, Marcel Crok, Rypke Zeilmaker – die in het verleden niet bepaald zorgvuldig omgingen met de wetenschap.

Het menselijk vermogen om problemen tijdig te onderkennen om ze vervolgens op te lossen zou ook reden zou kunnen zijn voor optimisme. Een rationeler optimisme dan er maar simpelweg van uit gaan dat de technologie het allemaal op het juiste moment wel op zal lossen. Technologie-entrepeneur John Mashey geeft hierover vaak de volgende waarschuwing:

Never schedule breakthroughs

Een probleem dat in hevigheid toeneemt op z’n beloop laten, in het geloof dat er t.z.t. wel een technologische innovatie voor bedacht zal worden, is nogal riskant en wordt eigenlijk alleen gepropageerd door mensen die niet veel afweten van technologische innovatie en/of mensen die de serieusheid van het probleem niet onderkennen.

Overigens zijn niet alle ecomodernisten even consequent in hun vertrouwen in technologische oplossingen, zoals Joep Engels in zijn boekbespreking in Trouw constateert:

In hun behandeling van de milieuproblemen gaan de auteurs nogal selectief te werk. Bij de vergelijking tussen zon en wind enerzijds en kernenergie anderzijds worden de problemen van energieopslag bij de eerste breed uitgemeten en schampert de auteur dat de voorstanders vertrouwen op de ontwikkeling van betere batterijen. Kennelijk telt het vooruitgangsgeloof dan niet.

Volgens hetzelfde stuk in Trouw houden de auteurs er ook hun eigen alternatieve feiten op na over duurzame energie. In tegenstelling tot wat zij volgens Engels beweren is de energieterugverdientijd van zonnepanelen tussen de 1 en 3 jaar.

Solar panels in front of wind turbines and mountians

Ecomodernisten zijn, zo schrijven ze: “vóór kernenergie, vóór gentechnologie en vóór economische groei”. Over dat laatste zullen de meeste mensen het snel eens zijn. Een (vermeend?) taboe op bijvoorbeeld kernenergie of gentechnologie doorbreken kan best zinvol zijn. Dergelijke technologieën kunnen wel degelijk nuttig zijn als we om willen schakelen naar een duurzamere economie. Maar, net als andere technologieën, hebben ook deze technologieën hun nadelige kanten. Bij een afweging van voor- en nadelen kan het muntje de ene keer de ene kant op vallen en de andere keer de andere kant. Dogmatisch voor zijn is dan net zo improductief simplistisch als dogmatisch tegen zijn. De discussie die al enige tijd wordt gevoerd over biobrandstoffen maakt, voor wie er oog voor heeft, duidelijk hoe zinloos het is om simpelweg voor of tegen een dergelijke oplossing te zijn. Het ligt veel genuanceerder.

Ontkoppeling van mens en natuur

Een van de interessantere gezichtspunten uit het ecomodernisme is het idee van ontkoppeling:

Hoe meer we onze activiteiten ontkoppelen van de natuur, hoe beter het gaat met ons én met de natuur. Ontkoppelen doen we vooral door onze activiteiten te concentreren – in de landbouw, in de energiewinning en in de manier waarop we wonen – waardoor er meer ruimte komt voor de natuur.

Hoe meer land er wordt gebruikt voor landbouw en andere menselijke activiteiten, hoe minder land er over blijft voor de natuur en hoe hoger de landgebonden CO2 emissies (LULCC in jargon). En omgekeerd, hoe hoger de landbouwopbrengsten en hoe efficiënter we de menselijke activiteiten inrichten, hoe meer ruimte er over blijft voor de natuur en hoe kleiner de LULCC emissies. Dit is bij mensen die zich met deze problematiek bezighouden natuurlijk ook bekend. Echter, in hoeverre willen we en kunnen we de wereld in verschillende compartimenten opdelen? Wat zijn de mogelijke gevolgen voor biodiversiteit? Het in de laatste open discussie genoemde artikel van Pecl et al. laat zien hoezeer wij verweven zijn met onze habitat, al zijn we ons daar niet altijd meer van bewust, en hoe schadelijk door de mens aangebrachte compartimenten kunnen zijn voor soorten en ecosystemen, zeker in een veranderend klimaat.

ecomodernism

Al met al lijkt het nieuwe aan ecomodernisme vooral de verpakking te zijn. Inhoudelijk is het lang niet zo nieuw en onbekend als wordt beweerd, en met name op klimaat- en energiegebied is het inhoudelijk erg gammel en eenzijdig. Mochten we er na lezing van het boek anders over gaan denken, dan zijn de lezers van ons blog de eersten die het weten!

Advertenties

34 Reacties op “Hoe modern is ecomodernisme?

  1. Simon Rozendaal

    Wat een niveau dit, zeg. Een stuk over een boek plaatsen voordat je het gelezen hebt en dat nog durven toegeven ook.
    Simon Rozendaal (al 40 jaar een ecomodernist)

  2. G.J. Smeets

    Wel goed lezen he? Dit stuk gaat over ecomodernisten, niet over een specifiek boek.

  3. Simon Rozendaal

    Goed lezen? Laatste alinea: ‘Mochten we er na lezing van het boek anders over gaan denken, dan zijn de lezers van ons blog de eersten die het weten!’

  4. Hans Custers

    Simon,

    Zou je je voor kunnen stellen dat die zin er juist staat om te benadrukken dat dit stuk geen bespreking van dat boek is?

    Je zegt dat je al 40 jaar een ecomodernist bent. Daarmee lijk je te bevestigen dat ecomodernisme niet veel meer is dan een nieuwe verpakking van oude ideeën en opvattingen. Of begrijp ik je dan verkeerd?

  5. Simon Rozendaal

    Mee eens, Hans Custers. Lees mijn recensie op Elsevier: http://www.elsevier.nl/opinie/opinie/2017/04/in-ecomodernisme-gaan-groei-en-groen-samen-490915/. Oude wijn in nieuwe zakken. Maar ja, er gaat niets boven oude wijn, toch? ;>)

  6. @Simon Rozendaal

    “Lees mijn recensie op Elsevier”
    Nou, in tegenstelling tot dit blog is die ‘recensie’ niet openbaar.

  7. Jan Paul van Soest

    Er staan al heel wat pagina’s van het book online: https://books.google.nl/books?id=hDR8DQAAQBAJ&pg=PT3&hl=nl&source=gbs_toc_r&cad=3#v=onepage&q&f=false
    Niet genoeg voor een recensie, maar wel voor een aardige impressie.

  8. Bob Brand

    Beste Simon Rozendaal,

    In het blogstuk staat duidelijk m.b.t. het specifieke boek waar je het over hebt:

    Mochten we er na lezing van het boek anders over gaan denken, dan zijn de lezers van ons blog de eersten die het weten!

    Het ecomodernisme is een -isme dat in de VS inmiddels al enige jaren bestaat en nu blijkbaar binnen onze landsgrenzen geïmporteerd wordt door middel van dit boek? Het blogstuk is vooral een commentaar op die beweging en op wat men zelf te melden heeft in de inleiding.

    Verder lijkt het me niet zo vruchtbaar om jezelf en anderen allerlei etiketten op te gaan plakken die dan eindigen in een nieuw (of zogenaamd al 40 jaar bestaand) ‘-isme’. Al die -ismen doen in de eerste plaats denken aan… ehh… ‘tribalism’:

    https://en.wikipedia.org/wiki/Tribalism

  9. Dank Jan Paul,

    Ik heb zojuist het stuk van Marcel Crok over het klimaat doorgescand. Het is zijn bekende eenzijdige verhaal gebaseerd op hevig cherry-picken uit de wetenschappelijke literatuur over bijv. de attributie, modellen, klimaatgevoeligheid of de vermeende ‘pauze’ in de opwarming na 2000.

    Dit bevestigt mijn vermoeden in ieder geval over de ideeën van deze ecomodernisten over klimaatverandering zoals geschetst in het blogstuk:
    “Maar met name wat betreft klimaatverandering en duurzame energie lijkt het echter vooral op een slimme re-branding van het alom bekende “sceptische” repertoire, na zich ook al “klimaatoptimisten” te hebben genoemd.”

    Voor de lezer die meer achtergrond zoekt aangaande de meningen van Marcel Crok over klimaatverandering kan bijv. hier terecht:
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2017/04/19/klimaatoptimisten/
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2015/12/08/rustig-slapen-bij-pro-en-contra-over-klimaatmaatregelen-in-de-volkskrant/
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2015/11/01/een-dissonant-geluid-bij-het-klimaatsymposium-van-de-nederlandse-natuurkundige-vereniging/
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2015/09/09/marcel-croks-inbreng-voor-hoorzitting-tweede-kamer-incorrect-en-irrelevant/

  10. G.J. Smeets

    Waar gaat dit over?
    Over een handjevol journalisten die hun mening – geen wetenschappelijke onderzoek – hebben gebundeld in een tekst in boekvorm die niemand in 2018 nog lezen zal als het IPCC tussenrapport is uitgekomen. Peanuts. Oude zakken vol verouderde wijn.

  11. Lennart van der Linde

    Hier een artikel van een journalist die zijn huiswerk gedaan heeft:
    https://downtoearthmagazine.nl/het-ecomodernisme-is-al-30-jaar-oud/

    Wil de echte ecomodernist opstaan…

  12. Beste Simon: in de inleiding zeggen de auteurs dat ‘vanavond’ een boek over ecomodernisme wordt gepresenteerd. Vervolgens bespreken ze in het algemeen het ecomodernisme en diens aanhangers en halen enkele citaten aan uit een bespreking in Trouw. Tenslotte geven ze duidelijk aan dat ze het boek nog gaan lezen en indien het verrassende inzichten biedt, dat ze ons daar dan over zullen berichten. Wat is precies je probleem?

    Ik zou willen dat alle schrijvers over het klimaatprobleem de grenzen van hun kennis zo duidelijk aangaven.

    De oude wijn waar je aan refereert is wellicht de wijn die je collega Labohm twee jaar geleden aan Bart Strengers heeft moeten schenken. Misschien was de wijn goed, maar de druiven zijn zeker heel zuur geweest.

    Paai

  13. Idd, Lennart, zoals iemand anders op twitter ook al zei: Tijdens mijn studententijd 25 jaar geleden leerde ik al over ecologische modernisering, wat in feite een andere naam is voor hetzelfde beestje.

    Twee zeer scherpe analyses van het boek ecomodernisme zijn de volgende, reeds in de blogpost gelinkte, artikelen:

    https://www.ftm.nl/artikelen/ecomodernisme-goed-bedoeld-slecht-bedacht-boekrecensie?utm_content=buffera41e3&utm_medium=social&utm_source=twitter.com&utm_campaign=buffer

    https://www.trouw.nl/groen/ecomodernisten-hangen-zelf-net-zo-goed-een-religie-aan~a7ab2f1e/

  14. Erik de Haan

    Al bijna 30 jaar werkzaam in het milieu en daarvoor ook tijdens de studie actief op dit gebied. De 40 van Simon haal ik nog net niet, maar veel scheelt het niet. Een paar ervaringen die ik heb opgedaan:
    • Echte verbetering volgt als gevolg van harde maatregelen.
    • Harde maatregelen komen er pas nadat er sprake is van effecten in de fysieke werkelijkheid (schuim op de rivieren, sterke achteruitgang vitaliteit bos, gat in de ozonlaag en nu diverse klimaateffecten (extreme neerslag, wijzigingen in de cryosphere).
    • Normstelling is een voorwaarde voor investeringen in innovatie, bedrijven willen duidelijkheid.
    • Meestal vallen de kosten achteraf lager uit dan eerder geraamd.
    • De sectoren landbouw en verkeer zijn de lastigste sectoren om effectief beleid voor te ontwikkelen.

    Voor wat betreft ecomodernisme:
    – Kernenergie, ik ben geen voorstander, maar de Duitse Atomausstieg met op dit moment meer (bruin)kolenstook is ook geen verstandig beleid.
    – Genetische modificatie: hangt voor mijn gevoel erg van het doel af. Modificatie om vervolgens meer gewasbeschermingsmiddelen toe te passen, lijkt mij geen goede weg. Inbouw van betere eigenschappen, waardoor de productie omhoog gaat en de weerstand tegen plagen toeneemt, onder goede milieurandvoorwaarden, aanvaardbaar.
    – De verwijzingen naar de voorbeelden van een groene Kuznetscurve: tja daar is wel beleid voor nodig geweest. Voor mondiale biodiversiteit, één van de belangrijkste parameters, is deze echter nog volstrekt niet bereikt (geen ontkoppeling).

    Conclusie: toch een genuanceerde ambtenaar.

    Bart: de afkorting is trouwens LULUCF, zie http://unfccc.int/land_use_and_climate_change/lulucf/items/1084.php
    Beleidsontwikkeling voor LULUCF: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2016/09/09/fiche-5-verordening-integratie-lulucf (ik heb meegelezen namens de provincies).

  15. Erik de Haan

    Bart,

    Aanvulling, na klik op je link, ik merk dat het beleid de afkorting LULUCF (Land Use Land Use Change and Forestry) gebruikt. In het artikel staat de afkorting LULCC. Niet echt handig zo’n verschillende aanduiding.

  16. Hij moet het gezien hebben na zijn reis van Friesland naar Holland: intensieve landbouw. De gesjeesde biologie student Rypke Zeilmaker heeft zich nu aangesloten bij het ecomodernisme. Hij noemde zichzelf een klimaatagnost. Hij snapt inderdaad geen snars van het probleem.

    Boeren en vissers zijn in zijn ogen nogal dom: het zou allemaal veel slimmer kunnen. De meeuwen zijn ondertussen zo slim geworden om verdrinkende wormen en ander bodemleven te vreten na mestinjectie.

    Lieuwe

  17. G.J. Smeets

    Erik,
    Mooi doorkijkje in je ervaringen! En treffend je formule “verbetering enkel na harde maatregelen.”

    Een voetnoot bij je opm. dat landbouw en verkeer de lastigste sectoren zijn voor effectief beleid.
    Dat zou ik willen omdraaien: die twee sectoren zijn de makkelijkste sectoren geweest voor zeer effectief beleid. Geen grapje, geen ironie. Het milieubeleid is afgelopen vijftig jaar [ik heb er tien meer dan Simon, zat eind zestiger jaren in ’n regionale werkgroep ruilverkaveling en gemeentelijke herindeling, specialisme: mestbeleid] zeer duidelijk geweest: de grenzen van de habitat opzoeken. En dat beleid is zeer effectief geweest. Landbouw is intussen een eufemisme voor industriële dierenmishandeling en verkeer is tot op heden geen kwestie van mobiliteit maar van asfalt.

  18. Eco-modernisme zowel als klimaatoptimisme voldoet misschien aan een behoefte bij een breed publiek aan een optimistisch verhaal. Er zijn mensen die graag goed nieuws willen horen en niet dat het eind der tijden voor de deur staat. Mensen die genoeg hebben van al die doemscenario’s die er min of meer op neer komen dat het niet uitmaakt wat je doet. Het milieu en klimaat gaan onherroepelijk naar de vaantjes. Want laten we wel wezen als de klimaatsverandering onomkeerbaar is kun je beter vrolijk doorgaan waar we mee bezig zijn in plaats van ons druk maken om allerlei vervelende maatregelen zoals windmolens die ons uitzicht verpesten.

  19. Beste Raymond, ik denk niet dat het einde der tijden (als gevolg van de opwarming) voor de deur staat. Ik heb dat ook nog nooit zien beweren door een serieuze wetenschapper.

    Wat je wel krijgt zijn hongersnood, vluchtelingen en oorlogen door ingrijpende veranderingen in neerslagpatronen en het stijgen van de zeespiegel. Misschien dat dat zelfs gaat leiden tot een ernstige terugval in wat we voor het gemak even ‘beschaving’ zullen noemen met alle bijbehorende ellende. Maar bepaald niet het uitsterven van de mens of zoals sommige idioten beweren: het einde van het leven op aarde.

    Neemt niet weg dat we maar beter alle maatregelen kunnen nemen die ons ten dienste staan om een en ander te voorkomen.

    Paai

  20. Lennart van der Linde

    Hi Paai,
    Wikipedia zegt over “human extinction” onder meer:
    https://en.wikipedia.org/wiki/Human_extinction

    “The likelihood of human extinction in the near future by wholly natural scenarios, such as a meteorite impact or large-scale volcanism, is generally considered to be extremely low. For anthropogenic extinction, many possible scenarios have been proposed: Human global nuclear annihilation, biological warfare or the release of a pandemic-causing agent, dysgenics, overpopulation, ecological collapse, and global warming; in addition, emerging technologies could bring about new extinction scenarios, such as advanced artificial intelligence, biotechnology or self-replicating nanobots. The probability of anthropogenic human extinction within the next hundred years is the topic of an active debate. Human extinction needs to be differentiated from the extinction of all life on Earth (see also future of Earth) and from the extinction of major components of human culture (e.g., through a global catastrophe leaving only small, scattered human populations, which might evolve in isolation)…

    Because human extinction is unprecedented, speculation about the probability of different scenarios is highly subjective. Astronomer Martin Rees gives humanity a 50-50 chance of extinction during the 21st century. Nick Bostrom argues that it would be “misguided” to assume that the probability of near-term extinction is less than 25% and that it will be “a tall order” for the human race to “get our precautions sufficiently right the first time”, given that an existential risk provides no opportunity to learn from failure. A little more optimistically, philosopher John Leslie assigns a 70% chance of humanity surviving the next five centuries, based partly on the controversial philosophical doomsday argument that Leslie champions. The 2006 Stern Review for the UK Treasury assumes the 100-year probability of human extinction is 10% in its economic calculations. In 2010 Australian virologist Frank Fenner, notable for having a major role in the eradication of smallpox, predicted that the human race would be extinct in about a century.

    Some scholars believe that certain scenarios such as global thermonuclear war would have difficulty eradicating every last settlement on Earth. Physicist Willard Wells points out that any credible extinction scenario would have to reach into a diverse set of areas, including the underground subways of major cities, the mountains of Tibet, the remotest islands of the South Pacific, and even to McMurdo Station in Antarctica, which has contingency plans and supplies for a long isolation. In addition, elaborate bunkers exist for government leaders to occupy during a nuclear war. Any number of events could lead to a massive loss of human life; but if the last few, most resilient, humans are unlikely to also die off, then that particular human extinction scenario is not credible.”

    Noam Chomsky zegt:
    https://www.democracynow.org/2017/1/2/noam_chomsky_with_trump_election_we

    “the two major threats to survival begin to converge. One is environmental catastrophe. The other is nuclear war, another threat that is increasing right before our eyes. India and Pakistan are nuclear states, nuclear—states with nuclear weapons. They were already almost at war. Any kind of real war would immediately turn into a nuclear war. That might happen very easily over water—over struggles over diminishing water supplies. A nuclear war would not only devastate the region, but might actually be terminal for the species, if indeed it leads to nuclear winter and global famine, as many scientists predict. So, the threats of survival—to survival converge right there, and we’re going to see much more like it.”

    Ik weet niet of er peer-reviewed wetenschappelijke papers zijn die hierover iets zeggen (ik moet nog ‘ns goed naar alle verwijzingen kijken), maar er lijkt zo op het eerste gezicht toch wel een redelijk argument te maken dat er enige kans bestaat op menselijk uitsterven, ook (mede) als gevolg van klimaatopwarming. Of die kans miniem is, wat groter, of aanzienlijk, daarover verschillen de meningen blijkbaar nogal.

  21. gerard d'Olivat

    De vraag stelling ‘hoe modern’ is ‘ecomodernisme’? kan wellicht beter vervangen worden door de vraag…

    Hoe reel is ‘ecomodernisme’.?

    Ik ben erg benieuwd hoe het leven in stad en ‘platteland’ er zoal uitziet op het plaatje dat op de cover van hun opstellen bundel.
    Waar is die ‘toekomstige’ stad ergens? Venezuela, Brazilië, Indonesië, Nigeria?? Is dat verre toekomst zo’n beetje als de gebroeders Das in zestige jaren, is het binnen handbereik. (enkele decennia) en wat is hun strategische agenda?
    De cover is In ieder geval niet in Nederland, want veel polderlandschap zie ik niet.
    Lijkt wel een oerwoud, veel groen in ieder geval.
    Zal wel komen door het heilzame effect van toenemende CO2 uitstoot.

    De wereld vergroend immers!

    Ik wil wel een weddenschap met ze aangaan…dus Simon en andere ecomodernisten wat let je!
    Het is een soort weddenschap zoals die tussen ‘Simon en Ehrlich’
    Het gaat per slot niet om een of andere nutteloze discussie in de welvaartsbubbel in de ‘Zwijger’,
    Nomen est Omen!

    We nemen de twee grootste economieën in Afrika: Zuid Afrika en Nigeria. Twee ‘booming’ landen in ieder geval wat bevolking betreft en die op allerlei manieren te maken hebben met wat de target moet! zijn van onze modernistische ecologen inclusief economische groei, technologische vernieuwing en last but not least ‘betaalbare energie’ die ‘onze’ grondstoffen uit de onuitputbare bodem stampen.

    Het gaat per slot niet om hoe ‘wij’ blijvend dat soort landen als wingewest kunnen dereguleren. Het gaat over ‘de wereld’ en haar toekomst van alle wereldburgers, zoveel moet wel duidelijk zijn als je al die ‘ecomodernisten’ hoort. Het hamburgerparadijs! wie wil daar nou niet wonen. Alles onuitputtelijk als we maar op de schaalvergroting en de technologische ontwikkelingen letten!!

    Nou komt de weddenschap met al die optimisten!!!

    Ik stel dat hun economieën de komende tien jaar geen significante economische groei zal kennen daar in Afrika, geen ‘modern ecologische’ projecten van enige omvang te zien zal geven. De middenklasse als voorwaarde voor welvaartsgroei niet zal toenemen…
    en dat ‘energie en grondstofprijzen’ in disbalans zijn waardoor zeker de ‘opkomende’ economieën achter de feiten zullen blijven aanhollen.
    Dat er bovendien in die landen de gevolgen van klimaatsverandering direct en aantoonbaar zullen zijn en chaotische stromen migranten op gang zullen komen.
    En terwijl de eco-modernisten verstarren in hun oneindige ‘draagkracht’ ze ongelijk krijgen.

    Hun (de ecomodernisten) eerste postulaat is …wij zijn voor economische groei. Tja waar is die economische groei dan bv in de EU? sinds de ‘leencrisis’ van 2008?
    1600 miljard bijdrukken in de EU en dan roepen het gaat goed? we gaan vooruit?
    2000 miljard moeten investeren in achterstallig onderhoud in de VS in infrastructuur? Wie gaat dat allemaal betalen? Is er nog geld over voor die mooie stad daar in dat oerwoud!
    Wie gaat dat betalen!?
    Ze zijn voor kernenergie…waarom eigenlijk? de wereld vergroend toch immers zo mooi! Of zijn ze daar toch niet zo zeker van?.
    Wat is eigenlijk betaalbare energie beste ecomodernisten? Ik zou zeggen ecomodernisten kijk eens naar de diskussie in Zuid Afrika over de bouw van ‘een’ nou ja ‘de’ energiebron een nieuwe te plaatsten kerncentrale….

    Ecomodernisten berekenen eindeloos dat de ‘energietransitie’ ons zal terug werpen in de middeleeuwen, maar hebben zelf geen enkel idee!! over de relatie tussen de kostprijs van ‘energie’ , economische groei en milieu what so ever.
    Het is makkelijk schieten op mensen die niet geloven in hun tweede postulaat…
    Er zijn altijd technologische oplossingen! Waar halen ze eigenlijk de arrogantie vandaan?
    Er zijn geen technologische oplossingen voor kanker, voor demente bejaarden, voor het ontkennen van de wetten van de thermodynamica . (daarin geef ik ze gelijk trouwens, energietransitie is een transitie in het kosten ongerijmde zonder rentmeester) en voor de opwarming van de aarde door onze activiteiten die ze met steeds schrillere stem proberen te ontkennen.
    Met andere woorden waar is eigenlijk de subjectieve menselijke factor hun theorieën?

    Ik wens ze veel succes daar in de ‘Zwijger’ en met name Simon waarmee ik een aantal jaren heb samen gewerkt. Ik ben benieuwd of hij met mij deze weddenschap wil aangaan over zijn ‘mooie’ theorieën .

  22. Hoi Lennart: als je ziet onder welke (voor ons) erbarmelijke omstandigheden de mens weet te overleven ben ik niet zo pessimistisch over het biologische voortbestaan van de soort homo sapiens gedurende de komende tienduizend jaar – waarna ze waarschijnlijk overgaat in een nieuwe soort. Tienduizend jaar is misschien wat kort, maar met een verhoogde mutatiesnelheid tengevolge van het radioactieve en chemische afval moet dat kunnen 🙂

    Wat volgens mij wel problematisch is (en ik heb dat al meerdere keren in deze discussies aangegeven) is dat we de grondstoffen die nodig zijn om onze beschaving eventueel opnieuw op te bouwen, niet meer kunnen verwerven zonder de technologie van deze zelfde beschaving. Als we eenmaal terug zouden vallen tot bijvoorbeeld het peil van voor de industrieeele revolutie, is het imho uitgesloten dat we nog een keer tot het niveau van de twintigste eeuw zouden kunnen opklimmen. Maar misschien ontwikkelt de mens zich dan tot een species van verlichte filosofen die de verroeste autowrakken van onze beschaving wat meewarig bezien.

    Neemt niet weg dat we uit alle macht dit soort situaties moeten zien te voorkomen.

    Paai

  23. Lennart van der Linde

    Hoi Paai,
    Ik ben daar zelf ook niet zo pessimistisch over, hoewel het risico op een veelvernietigende nucleaire oorlog misschien wel in brede kring onderschat wordt. Ik werd echter getriggerd door jouw uitspraak: “Ik heb dat ook nog nooit zien beweren door een serieuze wetenschapper.” Ik wilde alleen aangeven dat er in meer of minder serieuze mate toch wel degelijk rekening gehouden wordt met een meer of minder grote kans op uitsterven van de menselijke soort (op afzienbare termijn). En die mogelijke nieuwe beschaving van verlichte filosofen klinkt niet eens zo onaantrekkelijk 🙂

  24. @Lennart: ben jij ook van de leeftijd dat je als scholier in de 60-er jaren die opgewekte folders van de BB in de brievenbus vond? Bij een atoombomaanval onder je bureau gaan zitten… en onder de trap overleef je de fall-out ook wel. Jammer genoeg ben ik ze kwijtgeraakt, net zoals het fotoboek van ‘The war game’ naar de film van Peter Watkins uit 1965(?).

    In die tijd en in de tien, twintig jaar daarna had je ook een echte vredesbeweging in de PSP. Die is later opgegaan in GL, en van het pacifisme van die partij ben ik bepaald niet onder de indruk – hoewel ik nog wel lid ben.

    Langzamerhand ben ik ook gaan begrijpen dat de enige juiste politieke ideologie die is van de zaak van dag tot dag draaiende zien te houden.

    Paai (sombere dronk)

  25. Lennart van der Linde

    Paai, voorzover ik weet was ik geen scholier in de jaren ’60, maar wel in de jaren ’70 (ben geboren in 1971). De grote demonstraties tegen kernwapens begin jaren ’80 hebben echter wel grote indruk op me gemaakt, evenals wat mensen als Noam Chomsky en Eric Schlosser over nucleaire risico’s geschreven hebben. Ik ben actief geweest voor het Humanistisch Vredesberaad en ook nog altijd lid van GL. Kijken of zij iets over kernontwapening in een eventueel regeerakkoord weten te krijgen…

  26. Erik de Haan

    @Hans,

    Volgens mij is Lennart een stuk jonger. Mijn scholierentijd in de jaren zestig is ook beperkt tot het begin van de lagere school.

    Nog even over uitsterven, daar geloof ik weinig in, de mens is een taaie soort. Wat wel aan de gang is, is het uitsterven of zeer fors decimeren van veel medewezens.

    Met de achteruitgang van de natuur is wel sprake van een ander probleem. Veel van de achteruitgang wordt niet meer bewust waargenomen (koe in de wei is ook natuur, het is toch groen).

    Je merkt pas dat je wat mist, als het er opeens weer is. In april in Zuid-Spanje geweest (met de trein!). De echte stilte en donkerte (stralende melkweg) die je dan weer eens meemaakt doet je beseffen wat wij zijn kwijtgeraakt (ik ben grote stadsbewoner).

    De achteruitgang van de biodiversiteit is een sluipend iets, dat is echt een groot probleem. Wie dat geen probleem acht is wel heel erg op de mens gericht.

    Erik

  27. G.J. Smeets

    Erik, Lennart, Paai,

    Vroeg of laat zal iedere soort en elk lid van iedere soort sterven, dat staat vast. Sterven en uitsterven is het punt niet. Relevant is het eventuele leed dat eraan vooraf gaat.
    Ter memorie een paar opmerkingen:
    – soorten en sub-soorten sterven uit door overmatige selectiedruk op het niveau van de populatie: afname van (re)productiemogelijkheden tot point of no return. Individuele leden van de populatie merken dat helemaal niet op en lijden er niet onder. Die lijden aan totaal andere dingen. Bij voorbeeld met je kiezen urenlang achter een netwerk blijven hangen en op het dek van een schip de verstikkingsdood sterven.
    – er zijn anno 2017 al heel wat leden van menselijke leefgemeenschappen pijnlijk ten gronde gericht vanwege eco-modernisme. Let wel, eco-modernisme is de moderne variant van het Europese kolonialisme. Joseph Huber, de geestelijke vader van het eco-modernisme, is er duidelijk over: de economie vaart wel bij ecologische oriëntatie. De habitat in functie van de economie. De westerse economie wel te verstaan. De kritiek op Huber is dan ook niet mals (kun je zelf opzoeken) met als kernpunt de zeer discutabele eco-modernistische aanname ‘sustainable growth’. Het blogstuk wijst zijdelings op die aanname.

  28. G.J. Smeets

    “…met je kiezen urenlang…” moet uiteraard zijn “…met je kieuwen urenlang…)

  29. G.J. Smeets

    Een makke van het ecomodernisme is dat het is gebaseerd op achterlijke – wetenschappelijk gezien achterlijke – aannames over economie en financiën. Hier info over de details: https://www.edge.org/response-detail/23839 Een citaat:

    “…tools used in economics that are based on squaring variables (more technically, the Euclidian, or L-2 norm), such as standard deviation, variance, correlation, regression, or value-at-risk, the kind of stuff you find in textbooks, are not valid scientifically (except in some rare cases where the variable is bounded). The so-called “p values” you find in studies have no meaning with economic and financial variables. Even the more sophisticated techniques of stochastic calculus used in mathematical finance do not work in economics except in selected pockets.”

    Het moet volgens de statistische experts dus echt anders. En het kan ook anders:
    https://johncarlosbaez.wordpress.com/2017/04/24/complexity-theory-and-evolution-in-economics/

    In de beschikbare inleiding van het boek waarvan het blogstuk gewag maakt wordt geen woord vuil gemaakt aan de complexiteit van de thematiek en evenmin aan wetenschappelijk onderzoek dat precies over die complexiteit gaat. Geen enkel woord. En voor mij reden om dat boek van het handjevol journalisten verder niet in te zien. Het is gewoon een ideologisch pamflet en de hoofdstukindeling laat daarover ook geen misverstand bestaan: de epiloog rept letterlijk over ‘het gouden tijdperk’ dat voor ons ligt.

    Ik ga er van uit dat het voorgenomen IPCC rapport 2018 ‘Cities and Climate Change’ geen gouden tijdperk in het vooruitzicht zal stellen. En ik ben benieuwd of het IPCC het verband gaat benoemen tussen defect economisch instrumentarium en riskante afbreuk van de habitat.

  30. G.J. Smeets

    Ecomodernisme.
    Hoe functioneert dat?
    Journalist Bart Zuidervaart doet een boekje open in Trouw

    https://www.trouw.nl/groen/struikelt-de-formatie-over-verplichte-weidegang-voor-koeien-~a87db0ba/

    Citaat:
    “Aan informateur Schippers de taak dit op te lossen. Ga er maar aan staan. In het verkiezingsprogramma van GroenLinks staat: ‘er komt een einde aan de intensieve veehouderij’. Dat betekent een verbod op megastallen. De VVD vindt dat Nederland al voorop loopt op het gebied van dierenwelzijn. In 2013 zei Tweede Kamerlid Helma Lodders in Trouw: >De wereld schreeuwt om hoogwaardige eiwitten, groentes, vlees en zuivel. Aan die vraag kan alleen worden voldaan als de landbouw nog intensiever wordt.< “

    Overigens is de stelling van VVD kamerlid Lodders over noodzaak van intensieve landbouw voor het verkrijgen van hoogwaardige eiwitten ronduit een leugen. En dat is VVD woordvoerster landbouw en pensioenen. En bovendien voorzitter vaste kamercommissie ‘Volksgezondheid, Welzijn en Sport’.

    Fasten your seatbelt and enjoy the trip.

  31. G.J. Smeets

    Vervolg op het functioneren van ecomodernisme.
    https://www.trouw.nl/opinie/laat-het-cda-nu-buiten-de-formatie~aecad842/

    Dat is Marianne Thieme over de kabinetsformatie.

  32. @G.J.Smeets,

    Het CDA zal zeer waarschijnlijk niet buiten de formatie gehouden worden. Boeren hebben veel invloed op het beleid in Nederland en het CDA is en blijft een ondernemerspartij. Boeren beschikken over meer dan 60% van dit land. Ze zorgen voor de voedselvoorziening en hebben, ondertussen, niet in de gaten dat de insecten en weidevogels het loodje leggen door hun toedoen.

    Ze denken ook dat alle maatregelen van de overheid er juist voor zorgen dat zij en de natuur er onder leiden.

    We leiden allemaal onder hebzucht.

    http://www.dijksterhuis.net/natuurdagboek/boeren-plaats-natuur/

    Lieuwe

  33. G.J. Smeets

    Lieuwe,

    In NL zijn er nauwelijks boeren. Het overgrote deel is ondernemer op (semi)industrieel niveau. Het heeft met landbouw en veeteelt weinig te maken. Megastallen, bijvoorbeeld, zijn een combinatie van bouwsector, vleessector, vervoersector en veevoedersector. Alle vier vanouds berucht vanwege informele handjeklap en vanwege het meedogenloos opzoeken van legale, ecologische en morele grenzen. Op de keper beschouwd is het gelegaliseerde maffiapraxis. En zoals altijd gaat het die lui vóór alles om de centen. Follow the money en je komt uit bij de bank. Dat is het decennia-oude ecomodernisme.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s