Open Discussie Winter 2018

De beste wensen voor al onze bezoekers voor 2018!

Aan het einde van het vorig jaar kwamen wij er achter dat er achter dat einde een nieuw begin op ons wachtte: Opnieuw een nieuw jaar en tijd voor een nieuwe open discussie.

Wij zijn benieuwd wat het nieuwe jaar op het klimaatgebied voor ons zal brengen. Dat de concentraties aan broeikasgassen in de atmosfeer opnieuw zullen toenemen is welhaast een zekerheid. Interessanter is wat de mondiale temperatuur zal doen in 2018. Het Britse Met Office geeft aan het einde van elk jaar een voorspelling af voor het komende jaar, zie de grafiek hieronder. 2018 zal volgens het Met Office waarschijnlijk geen record breken vanwege de La Niña in het Pacifische gebied, maar zich wel nestelen in de top 5. De afgelopen vier jaren waren de warmste sinds het begin van de metingen en wellicht kunnen we aan het begin van het volgend jaar stellen dat dat geldt voor de afgelopen vijf jaren. Het zou echter ook kunnen dat een uitbarsting van de vulkaan Mount Agung alle temperatuurvoorspellingen teniet zal doen.
Over een jaartje weten we meer 😊.

Hier kunnen de inhoudelijke discussies worden gevoerd (of voortgezet) over klimaat en klimaatwetenschap die geen betrekking hebben op specifieke blogstukken.

Advertenties

69 Reacties op “Open Discussie Winter 2018

  1. laten we 2018 beginnen. In bovenstaand wordt gesproken over wel of geen records. Zo zijn de zaken inmiddels, maar ook als er geen records zijn, zal er ‘warmte in de lucht hangen’, met vervelende gevolgen. Zo regent het in delen van de middellandse zee al langer dan een jaar nauwelijks..http://www.meteofrance.fr/actualites/56937102-2017-secheresse-historique-dans-le-sud-est
    en kan dat de opstap betekenen voor een hittegolf a la ‘lucifer’ van afgelopen zomer. Ook zonder een recordjaar zal Californie hoogst waarschijnlijk verder uitdrogen…verbazingwekkend is hoe dit droogtegebied weerstand biedt tegen de amerikaanse winter. Zo zullen er nog veel meer voorbeelden zijn, van tijdbommen, die doortikken, waarvan er dan weer een paar ontploffen als ‘El Nino’ arriveert. We’ll see.

  2. Om te beginnen de beste wensen voor 2018.

    Vervolgend een vraag. Ik heb een model ontwikkeld dat vrij goed lijkt te werken voor de gemiddelde Maan maar zodra ik het wil uitwerken naar de breedtegraad gebeurt er iets raars. Alle andere variabelen kunnen vanuit de breedtegraad terug gemiddeld worden maar dit lukt niet voor de albedo. Is hier een bepaalde reden voor dat dit niet wil lukken. Is er een theoretische afleiding voor de albedo die voor de Maan kan voldoen?

  3. dag Bart, ik heb me nog nooit aan je bekend gemaakt, maar ik ben wel eens vaker langs gekomen.

    Gelukkig Nieuwjaar overigens.

    N.a.v. een signaal uit de blogosphere, waarop ik wilde reageren, heb ik je blog nog eens bezocht om jouw inzichten en opvattingen te checken.
    Als gevolg heb ik je ook geciteerd in een post van mij.

    Je relativering van de voorspellingen, n.a.v. mogelijke calamiteiten vind ik wel een leuke.
    Persoonlijk ben ik meer geinteresseerd in hoe het er over een paar duizend jaar zal uitzien en welke calamiteiten daarop hun “storende” Schuldigkeit haben getan.
    Helaas – of misschien moet ik gelukkig zeggen – zal ik dat nooit zien.

  4. @leonardo

    Als je geïnteresseerd bent in de lange termijn veranderingen qua temperatuur en zeespiegelstijging is het volgend blogstuk wellicht interessant:
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2016/02/14/de-verreikende-menselijke-invloed-op-het-klimaat/

  5. ttp://raymondhorstman.wordpress.com/

    Geen idee Raymond,

    Misschien heeft de Maan geen evenaar zoals de Aarde? Het draaien om de as enz. Ik ben hier te dom voor en een atmosfeer maakt het sowieso behoorlijk ingewikkeld! Is er trouwens een Noordpool en een Zuidpool op de Maan?

    Ik wens iedereen ook een gelukkig 2018.

  6. Hans Custers

    Raymond,

    Ik heb na zitten denken over je vraag, maar ik snap niet wat er mis kan gaan met die berekening van de albedo. Albedo is simpelweg de fractie van het invallend zonlicht dat direct wordt weerkaatst. Ik meen dat de albedo van de maan ongeveer 0,12 is. Om de gemiddelde temperatuur van het oppervlak te berekenen kun je dan gewoon de intensiteit van het invallend zonlicht met 12% verminderen.

  7. bij het artikel over de historische droogte in Z-Frankrijk kan dit worden gevoegd, wat ik in ‘Grist’ vond:

    Roughly a quarter of the planet is slowly turning into a perpetual desert. A study published Monday in the journal Nature Climate Change contains a stark warning for humankind: If global temperatures rise 1.5 degrees C above preindustrial levels by 2050, between 20 and 30 percent of the world’s land surface could face desertlike conditions.
    Swaths of Asia, Europe, Africa, Central America, and southern Australia would be hit particularly hard by drought and aridification, the long-term reduction of moisture in soil. More than 1.5 billion people currently live in these regions.

    But there is a way to avoid this desertlike fate — for the most part. The study projects that two-thirds of affected areas could be salvaged if we limit warming to 1.5 degrees C.

    The Paris Agreement calls on the international community to limit warming to under 2 degrees C, but that goal is getting harder and harder to meet. The planet has already warmed by 1 degree C, and several studies indicate we’ll hit the 2-degree mark by the end of the century even if we stop burning fossil fuels immediately.

  8. en deze is leuk voor de klimaat-ontkenners, tesamen met die koude winter in de VS:https://www.volkskrant.nl/buitenland/het-sneeuwt-in-de-sahara-dat-is-uitzonderlijk-maar-niet-extreem~a4555940/ . Dus….het wordt helemaal niet warmer, het sneeuwt toch in de Sahara?

  9. kan iemand hier nog even aandacht aan geven?https://www.volkskrant.nl/opinie/opinie-baudets-klimaattweet-is-grotendeels-waar~a4556229/ .
    Ik zal Maarten Keulemans om commentaar vragen. Vooral het jubelgehalte, over wat de toegenomen CO2 aan ‘vergroening’ veroorzaakt.

  10. Frank,
    Over de vergroening door meer CO2 schreef Hans een goed overzicht: https://klimaatverandering.wordpress.com/2016/05/18/co2-is-goed-voor-de-plantjes-maar-meer-is-niet-per-se-beter/ (Gerrit Hiemstra refereerde naar dit stuk in zijn inmiddels welbekende “vier keer onzin” respons-tweet).

    Bottom line:
    Een deel vd CO2 die we uitstoten (zo’n 20%) wordt door de biosfeer opgenomen omdat meer CO2 inderdaad een boost geeft aan fotosynthese. Min of meer toevallig is de CO2 opname door de biosfeer van een vergelijkbare grootte als de CO2 uitstoot door ontbossing aan het begin vd 20ste eeuw. Een bepaalde mate van vergroening de laatste decennia is inderdaad aangetoond, en CO2 is daarvan een vd belangrijkste oorzaken. Maar er vindt bijv ook een verschuiving plaats van soorten en van ecosystemen, en voor de landbouw worden andere factoren op een gegeven moment limiterend. Dat vergroening door CO2 automatisch goed is, kun je dus niet concluderen. Al helemaal niet als je de andere effecten van het extra CO2 op de natuur en landbouw dan ongenoemd laat.

  11. Beste Frank,

    De zogeheten “vergroening” is een al lang bekend en voorspeld verschijnsel. Het is ook een vanzelfsprekendheid, als je bedenkt dat van elke ton CO2 die we uitstoten (en aan de dampkring toevoegen) er ruim 50% wordt opgenomen door oceaan + land.

    Waar blijft de ca. 20% á 25% van onze koolstof-emissies die er jaarlijks (extra) wordt opgenomen door het land? Die verdwijnt niet in het niets, maar gaat zitten in extra biomassa: plantengroei, bos, algen en bodembacteriën.

    Er zijn overigens wel grenzen aan die extra ‘vergroening’: op een bepaald moment wordt het beschikbare landoppervlak een begrenzing en daarnaast ook de beschikbaarheid van groeifactoren zoals water, stikstof (bemesting) en fosfaat. Op de langere duur is het waarschijnlijk zo dat de 20% á 25% van onze emissies die NU in extra biomassa gaat zitten, geleidelijk af zal gaan nemen — dan blijft er een groter percentage van onze jaarlijkse emissies in de dampkring: de ‘airborne fraction‘ neemt dan toe:

    Zie hierover het uitstekende blogstuk van prof. Guido van der Werf:

    https://klimaatverandering.wordpress.com/2014/04/16/toekomstige-co2-concentraties/

  12. Wat betreft claim 2 die Roozendaal zo verdedigt:
    https://www.climate-lab-book.ac.uk/comparing-cmip5-observations/

    Hmmm…onderaan de voorspellingen van de modellen? Simon Roozendaal heft een brilletje nodig

  13. Ja, Marco, en zie over claim2 ook:

    Overschatten de klimaatmodellen de opwarming?

  14. Hans Custers

    Het antwoord van Rozendaal op de eerste claim van Baudet is ook merkwaardig. Baudet zegt keihard: geen toename van extreem weer. Rozendaal verwijst naar het IPCC dat zegt dat het in veel gevallen nog moeilijk aan te tonen is. De onvermijdelijke conclusie laat hij achterwege: Baudet verdraait afwezigheid van bewijs tot bewijs van afwezigheid. Maar het gaat nog verder. Hij constateert dat er volgens het IPCC wel degelijk aanwijzingen zijn voor een toename van extreme neerslag en hittegolven. Ofwel: wat Baudet zegt is pertinent onwaar. Maar in de wonderlijke wereld van Rozendaal heeft hij dan “een beetje gelijk”.

  15. Het rare van Baudet/Rozendaal is ook… dat ze op alle mogelijke manieren proberen om het IPCC zwart te maken.

    Vervolgens… beroept Rozendaal zich juist op het IPCC over ‘extreem weer’?

    De werkelijkheid is dat het IPCC in een rapport uit 2012 (het SREX rapport), nog betrekkelijk onzeker was over de trends qua ‘extreem weer’ als gevolg van de klimaatverandering. Je hebt namelijk lange datareeksen nodig om de veranderende kans op relatief zeldzame gebeurtenissen te kunnen beoordelen.

    Simon Rozendaal beroept zich (ten onrechte) op dat IPCC SREX rapport uit 2012. Echter, in het nieuwste IPCC AR5 rapport uit 2015 is men al méér uitgesproken over deze toenemende kansen op extreem weer — als gevolg van nieuw onderzoek dat in de tussentijd verschenen is.

  16. ‘Het rare van Baudet/Rozendaal is ook… dat ze op alle mogelijke manieren proberen om het IPCC zwart te maken’. Van Baudet, die toch tegen dezelfde sector aanleunt als Wilders, vind ik het juist niet raar. Klimaatzaken gaan namelijk geld kosten, en is dus niks voor ‘het volk’.
    Wat die vergroening betreft: ‘ Maar er vindt bijv ook een verschuiving plaats van soorten en van ecosystemen’. Precies, en het is eigenlijk niet bekend wat dat betekent. Het kan heel goed betekenen dat er soorten verdwijnen (vaak zijn dat ‘specialisten’), geleidelijk aan, en dat ecosystemen verarmen, ten gunste bijvoorbeeld van generalisten, hard-groeiers…..en er slechts een bos fluitekruid en brandnetels overblijven, om het plat te stellen. Als je beseft dat dit soort werking op wereldschaal kan zijn, is dat ronduit verontrustend.

  17. Beste Frank,

    Het rare zit ‘m in de tegenstelling:

    — op alle mogelijke manieren proberen om het IPCC zwart te maken;

    — en tegelijk je op IPCC beroepen over ‘extreem weer’ (om Hiemstra tegen te spreken).

  18. Beste Bob,
    Jouw bewering dat de airborn-fraction zou toenemen komt niet overeen met mijn eigen onderzoek over antropogeen CO2. De CO2-toename = CO2-emissie minus CO2-uitval. CO2-uitval kun je op 2 manieren definiëren. Je kunt het zien als een fractie van de emissie. Dit is een uitwerking van de theorie van de airborn-fraction. Je kunt het ook zien als een fractie van het antropogeen CO2, dat is het CO2-gehalte minus het natuurlijk (pre-industrieel) gehalte van 275 ppm. Maar hoe je het ook definieert in beide gevallen neemt de CO2-uitval toe en neemt de airborne-fraction logische wijs af. Er zijn tot nu toe geen grenzen aan de opname van extra antropogeen CO2. Zie mijn onderzoeksproject Antropogeen CO2: https://raymondhorstman.wordpress.com/2017/09/05/antropogeen-co2-inleiding-en-inhoudsopgave/

  19. Beste Raymond,

    Beter lezen is het advies dat ik je zou geven. Ik “beweer” hierboven helemaal niet dat de airborne fraction nu al (!) toeneemt.

    Ik wijs simpelweg op de metingen (observaties) van deze verhouding in het blogstuk van prof. Guido van der Werf. Daar zie je wel degelijk een licht stijgende trend, maar zoals al eerder aangegeven is deze trend (nu nog) kleiner dan de statistische onzekerheid:

    Dit komt vooral doordat de ‘airborne fraction’ nogal fors varieert tussen El Nino en La Nina jaren.

    … neemt de CO2-uitval toe en neemt de airborne-fraction logische wijs af.

    Nee, de observaties laten een licht stijgende airborne fraction zien (nu nog niet statistisch significant). Dat is ook op elementaire fysische gronden wel te verwachten omdat het opname-vermogen aan biomassa op land heel geleidelijk kan verzadigen: dan blijft een groter deel van onze jaarlijkse emissies achter in de dampkring.

    Je kunt het zien als een fractie van de emissie.

    Dat is echter de DEFINITIE van de airborne fraction: het deel van onze jaarlijkse emissies dat (in dat jaar) in de dampkring achterblijft. Als jij een andere definitie gaat verzinnen dan dien je het een andere naam te geven.

  20. @Frank: ik denk niet dat je je zorgen hoeft te maken over het feit dat er slechts ‘brandnetels en fluitekruid’ overblijven. Als de omstandigheden veranderen, veranderen de soorten mee en waar soorten verdwijnen komen er weer nieuwe voor in de plaats. Ik kan me met enige moeite voorstellen dat de AGW zo snel gaat dat het opkomen van nieuwe soorten tijdelijk achter loopt bij het verdwijnen van oudere soorten, maar na een paar eeuwen heeft de evolutie dat ook wel ingehaald.

    Voor homo sapiens ligt dat denk ik anders. Op zich zijn we als soort veel minder afhankelijk van veranderingen in temperatuur en omgeving dan de meeste andere dieren. Wat maken we ons dan druk, zou je zeggen. Daar staat echter tegenover dat we heel veel hebben ge”investeerd in tecnologie en maatschappelijke structuren en ik denk dat die een stuk kwetsbaarder zijn voor veranderingen in de ecologie.

    Om maar een voorbeeld te geven: als we om wat voor reden dan ook technologisch terug zouden vallen naar het peil van honderd jaar geleden, dan is het helemaal niet vanzelfsprekend dat we ons weer tot het huidige niveau zouden kunnen optrekken. Veel delfstoffen die honderd jaar geleden nog relatief eenvoudig konden worden gewonnen, zijn nu alleen nog maar bereikbaar dank zij onze 21-eeuwse technologie en infrastructuur.

    Dat soort dingen. Puur speculatie natuurlijk, maar toch.

    Paai

  21. Hans Custers

    Raymond,

    We hebben je onlangs uitgebreid duidelijk proberen te maken wat er niet klopt aan jouw verhaal. Natuurlijk staat het je vrij om je daar niks van aan te trekken. Maar verwacht niet dat je ons kunt overtuigen met dat stuk. Wij hechten meer waarde aan het onderzoek van wetenschappers die jaren of decennia van hun leven aan dit onderwerp hebben gewerkt,

  22. Beste Bob,
    Als je tot 2 keer toe een figuur toevoegt die een toename laat zien van de airborn-fraction laat zien mag men aannemen dat precies is wat je bedoelt.
    Het maakt niet uit wat je precies beweert, de airborn-fraction stijgt niet over de onderzochte periode. Een simpele regressielijn over de onderzochte periode 1960-2016 (jaarcijfers) geeft het volgende beeld: Airborn-fraction = -00076 jaar + 0,48244. Jaar is het jaar na 1960. Het teken is negatief. De airborn-fraction is net gestegen maar gedaald. Feit en feiten dient men te erkennen.

  23. Beste Raymond,

    In de figuur zie je de regressielijn, de onderbroken streepjes, en die loopt (licht) op.

    De ‘airborne fraction’ is dus licht gestegen maar aanzienlijk minder dan één of twee standaardafwijkingen in de data. De feiten:

  24. Beste Bob,

    Je komt nu al voor de derde keer aan zetten met het zelfde plaatje. Maar een plaatje zonder bronvermelding en databestand is geen feit. het is slechts een mening. En zoals een wijs man ooit beweerd heeft: Iedereen heeft recht op een eigen mening maar niemand heeft recht op eigen feiten. Het lijkt er op dat dit precies wat je probeert te doen. In mijn onderzoek is de data verantwoord. Doe dit ook eens voor de data van jouw plaatje.

  25. Hans Custers

    Raymond,

    Die afbeelding komt uit het gastblog van Guido van der Werf en daar heeft Bob wel degelijk naar verwezen.

    Ik herhaal het nog maar eens een keer: neem nou eens de moeite om je te verdiepen in wat de wetenschap hier echt over zegt. Want het weerleggen van tientallen jaren onderzoek door een groot aantal wetenschappers is echt niet zo simpel als jij schijnt te denken.

  26. Beste Raymond,

    Ik heb je al meerdere keren de bronvermelding gegeven, het blogstuk van prof. Guido van der Werf en het daar genoemde Global Carbon Project, waar je de totale emissies (niet alleen fossiel, ook ontbossing en landgebruik) kan downloaden:

    https://klimaatverandering.wordpress.com/2014/04/16/toekomstige-co2-concentraties/

    De CO2-concentraties zijn die van Mauna Loa.

  27. @Raymond

    Ik weet niet welke data je gebruikt hebt, maar op basis van de gegevens van het Global Carbon Project vind ik een licht stijgende airborne fractie. Vergelijkbaar met die van Guido van der Werf.
    Wat zou kunnen is dat jij de bijdrage van de land-use change emissies niet meegenomen hebt. Als ik die ook niet meeneem krijg ik eveneens een licht dalende airborne fractie. Beide keren niet statistisch significant.
    De land-use change schaart men normaliter onder de emissies, zie bijv. figuur 4 in: https://www.earth-syst-sci-data-discuss.net/essd-2017-123/

  28. Beste mensen,

    Ik zal mij bezighouden met de door u gegeven links. Daar ben ik ongetwijfeld wel even zoet mee. bedankt.
    Met vriendelijk groet,

    Raymond Horstman.

  29. onderstaande vond ik in PNAS van 20 december 2017, en gaat over het berekenen van ‘extreme events’.
    Physical Sciences / Applied Mathematics
    Computation of extreme heat waves in climate models using a large deviation algorithm
    We propose an algorithm to sample rare events in climate models with a computational cost from 100 to 1,000 times less than direct sampling of the model. Applied to the study of extreme heat waves, we estimate the probability of events that cannot be studied otherwise because they are too rare, and we get a huge ensemble of realizations of an extreme event. Using these results, we describe the teleconnection pattern for the extreme European heat waves. This method should change the paradigm for the study of extreme events in climate models: It will allow us to study extremes with higher-complexity models, to make intermodel comparison easier, and to study the dynamics of extreme events with unprecedented statistics.

    Studying extreme events and how they evolve in a changing climate is one of the most important current scientific challenges. Starting from complex climate models, a key difficulty is to be able to run long enough simulations to observe those extremely rare events. In physics, chemistry, and biology, rare event algorithms have recently been developed to compute probabilities of events that cannot be observed in direct numerical simulations. Here we propose such an algorithm, specifically designed for extreme heat or cold waves, based on statistical physics. This approach gives an improvement of more than two orders of magnitude in the sampling efficiency. We describe the dynamics of events that would not be observed otherwise. We show that European extreme heat waves are related to a global teleconnection pattern involving North America and Asia. This tool opens up a wide range of possible studies to quantitatively assess the impact of climate change.

  30. Beste Jos,
    De door mij gebruikte data voor de CO2-emissies komen van de Wereldbank en het CO2-gehalte en daarmee de toename van CO2 zijn van de Keeling-curve. Je hebt gelijk: de vraag of de airborn-fraction stijgt of daalt hangt af van of je de land-use change emissies wel of niet meeneemt. Er is dus sprake van 2 verschillende definities. Met land-use change emissies is de airborn-fraction stijgend en zonder is het dalend. Blijkbaar hanteert de Wereldbank een andere definitie. Overigens mijn FE-variant is gelijk aan de airborn-fraction. CO2-emissies kunnen maar 2 dingen doen, ze blijven in de atmosfeer of ze vallen er uit. De som van de fracties is 1.

  31. Momenteel discussie op Foodlog over de ‘kwestie Baudet’:https://www.foodlog.nl/artikel/klimaatarmoede-en-middelbare-schoolkennis/ .

  32. @rob

    De CO2-concentratie in de atmosfeer is in ppm per volume, dat scheelt wat in je berekening.
    Omgerekend naar koolstof (12/44) komt 400 ppm CO2 overeen met 852 Gt C. 1 ppm CO2 komt nl. overeen met 2.13 Gt C.
    http://cdiac.ess-dive.lbl.gov/pns/convert.html#3

    Jouw auto’s stoten per jaar 2•1012 kg CO2 = 5.5•1011 kg C = 0.55 Gt C uit.
    Dat is dan inderdaad een klein percentage: 0.06% van het totaal. Echter dat doen ze volgend jaar en het jaar daarop etc. Over 20 jaar is dat is al meer dan 1% van het totaal.

    Jaarlijks stoot de mensheid nu circa 10 Gt koolstof uit, de bijdrage van jouw auto’s is daarvan 5.5 %. Toch de moeite waard om iets aan te doen lijkt me. En dan doen we tevens iets aan de NOx + fijnstof uitstoot van al die auto’s.

  33. Zoals Jos al zegt:

    Jouw auto’s stoten per jaar 2•1012 kg CO2 = 5.5•1011 kg C = 0.55 Gt C uit.

    Dat is per jaar, gerekend in gigatonnen C, en zoals Jos al zegt is dit dan ca. 5,5% van de totale menselijke uitstoot (nu bijna precies 10 Gt C/jaar).

    Echter, dat is te laag geschat als je het over het totale wegverkeer hebt inclusief vrachtvervoer. Niet alleen produceren vrachtwagens behoorlijk wat emissies, de 100 g CO2/km is voor de gemiddelde auto ook nogal laag geschat. In een Noorse studie over de situatie in Noorwegen, komt men bijvoorbeeld op:

    Passagiersvoertuigen: 5,3 Mton CO2-eq/jaar
    Motorfietsen etc.: 0,1 Mton CO2-eq/jaar
    Vrachtvervoer: 1,5 + 3,0 = 4,5 Mton CO2-eq/jaar
    Wegvervoer totaal = 5,3 + 0,1 + 4,5 = 9,9 Mton CO2-eq/jaar
    Totale uitstoot Noorwegen: 53,3 Mton CO2-eq/jaar

    Wegvervoer is dan 18,6% van de totale uitstoot. Zie: https://www.ssb.no/en/klimagassn

    De Nederlandse cijfers heb ik even niet bij de hand maar die zijn te vinden bij PBL en CBS. Ik denk dat het in Nederland ook 15% á 20% van onze totale uitstoot is. Bedenk overigens wel dat in de totale CO2-equivalent emissies in Noorwegen ook de landbouw is meegeteld (waaronder emissies van het broeikasgas methaan omgerekend naar CO2-equivalenten). Als je dat weg zou laten dan kom je nog iets hoger uit dan 18,6%.

  34. Erik de Haan

    Iemand al echt goed gekeken naar het nieuwste werkje van Marcel Crok en Rob de Vos? Zie: http://www.groenerekenkamer.nl/download/GRK-rapport-KNMI-scenarios-def.pdf

    Hoofdconclusie is dat opwarming in NL wordt veroorzaakt door afname luchtverontreiniging, wijziging luchtcirculatie en toename verstedelijking. M.a.w. het is niet de CO2 en het KNMI overdrijft.

    Al in de eerste alinea van de samenvatting gebeuren merkwaardige dingen, de passage in de KNMI rapporten over kansen gaan over de vier scenario’s zelf (geen voorkeursscenario), niet over de kans op de genoemde stijging van de temperatuur. KNMI werkt met een scenariomethode waarbij de bandbreedte een zo groot mogelijk deel van de CMIP-scenariorange omvat. Bij KNMI14 dus CMIP5.

    Qua stijging van de temperatuur neem ik zelf altijd een voortschrijdend 30 jaarsgemiddelde. Dan kom je uit op ca. 0,4 graden stijging per decennium (afgelopen 3 decennia). Wel is het zo dat de afgelopen 10 jaar gemiddeld niet warmer waren dan de 10 jaar daarvoor. Komt vooral door de koude jaren 2010 en 2013.

    1996 wordt door de heren net niet in hun grafiekje opgenomen (ze beginnen bij 1997).

    Erik

  35. ik zou graag het verhaal in de VK over Gerrit Hiemstra willen lezen, maar ik heb geen zin daarvoor een abonnement te nemen…

  36. Paai,

    Hiemstra’s verhaal is best belangrijk maar er zijn veel spannender verhalen.
    Trump moet op zoek naar een nieuwe story. Het zal wel iets met een “masculiene” kolenboer worden. Ondertussen kijken we naar Kathleen… een zekere Joep had daarvoor de term huppelk.tje uitgevonden.

    http://edition.cnn.com/videos/politics/2018/02/04/kathleen-hartnett-council-environmental-quality-hearing-bts.cnn

    https://www.theguardian.com/environment/video/2017/nov/10/trump-environment-kathleen-hartnett-white-climate-change-video

  37. “Trump moet op zoek naar een nieuwe story.” – waarom zou die? Leren jullie het nou echt nooit??

  38. Trump moet op zoek naar een nieuwe storyteller. (Was een betere zin geweest.)

  39. Hans Custers

    Voortzetting vanaf hier.

    Als ik het goed heb had die 2% van Arjen Lubach betrekking op het totale energieverbruik. En dus niet alleen op elektriciteit.

  40. Hi Hans,

    Dan klopt het beter. De elektriciteitsvoorziening is ca. 1/3e van het totale Nederlandse energiegebruik en van deze elektriciteits-voorziening komt nu ca. 6% uit wind, zon en waterkracht. Daarnaast nog eens 6% uit biomassa:

    https://klimaatverandering.wordpress.com/2018/02/05/peak-water-gevolgen-van-het-massaverlies-van-gletsjers-voor-de-beschikbaarheid-van-water/#comment-23502

    Inderdaad hier verder. 🙂

  41. Marleen,

    Ik vond de uitzending van Lubach wederom fantastisch (ik ben een fan). Voor zover ik de getallen paraat heb klopt het ook wel wat hij zei: ~20% vd elektriciteit is duurzaam, maar daarvan is meeste biomassa. 6% is wind, zon, water. Dat maakt dan ~2% vh totale energieverbruik (elektriciteit, verwarming, transportbrandstof). Echter, zoals Bob terecht aangeeft, is er ook bij biomassa wellicht een baby in het badwater. Niet alle biomassa is “slecht”, en evenmin is alle biomass “goed”. Daar wordt vaak veel te zwart-wit over gedacht. De houtpellets uit Noord-Amerika is echter wel een voorbeeld van biomassa die niet veel bijdraagt aan duurzaamheid, en wellicht integendeel. Dat geldt in nog sterkere mate voor bijv ethanol uit Amazone-suikerriet waar regenwoud voor gekapt is, om maar iets te noemen. Maar duurzaam en kleinschalig geproduceerde candlenut-olie uit Lombok draagt wrsch wel degelijk bij aan de duurzaamheid van de daaruit geproduceerde biodiesel. Het hangt helemaal vd specifieke omstandigheden af, en met name van het landgebruik dat direct of indirect plaats maakt voor de biocrop.

    Daarnaast vroeg je “of het werkelijk de moeite loont de enorme investeringen te maken die de toekomstige schade door extreme weersomstandigheden moet afweren als we niet 100% zeker zijn dat het ook gaat helpen?”

    Zoals Hans terecht aangaf gaat de onzekerheid twee kanten uit. Maar niet perse symmetrsich: de impacts van de opwarming nemen sterker dan lineair toe met de mate van opwarming. Onzekerheid overe de mate van opwarming die we veroorzaken maakt het risico dat we lopen dus groter. Oftewel, onzekerheid over toekomstprojecties is een reden om juist voorzichtiger te zijn. Net als dat je in in de mist, als het zicht slecht is en er dus veel onzekerheid is over wat er precies waar op je weg ligt, langzamer gaat rijden.

    CO2 emissies terugbrengen zal de risico’s ook terugbrengen. Hier speelt echter wel de tragedy of the commons: De kosten (of beter: investeringen) worden gedragen door alleen de partijen die daarvoor kiezen, terwijl de baten (kleinere klimaatrisico’s) voor iedereen zijn. Dan gaat iedereen dus wachten op iedereen, en dat zien we dan ook min of meer gebeuren.

    Is het het economisch waard om een bepaald bedrag te investeren om de toekomstige risico’s te verkleinen? (de klimaatgevolgen van emissies of emissiereductie zijn pas met een flinke tijdsvertraging van meerdere decennia zichtbaar.) Dat hangt vooral af van hoe je de toekomst waardeert t.o.v. het heden, en dat is vooral een ethische afweging. Deze zit impliciet in de keuze van de zg discontovoet in kosten-baten analyses.

    Bijv: de waarde van 1 miljard euro in het jaar 2216 is bij een discontovoet van 6% nu slechts 8700 euro. Oftewel, bij die discontovoet zouden we nu niet meer dan 8700 euro willen investeren om een verleis over 200 jaar van 1 miljard euro tet voorkomen. Hoe problematisch vinden wij het dat het klimaat voor vele duizenden jaren beinvloed zal zijn door onze acties nu? Dat is volgens mij de kern vd zaak.

    https://ourchangingclimate.wordpress.com/2010/09/06/future-generations-global-warming-is-not-our-problem/

  42. Inderdaad Bart, een ethische kwestie. Zo is er in Nederland de mogelijkheid een aantal zonnepanelen in een park financieel te ondersteunen. Mijn zusje doet daar aan mee, ze rijdt een hybride auto. Niemand die dat van haar vraagt en veel voordeel heeft ze er niet van.

    Als je dan van het ‘gesjoemel’ met groene stroom certificaten hoort, zakt de moed je in de schoenen. Het wordt de goedbedoelende burger zo wel lastig gemaakt om in de zaak te blijven geloven, vooral als het lijkt of je bij de neus genomen wordt.

    Dank voor de uitgebreide toelichting

  43. In ‘Geophysical Research Letters een interessant artikel, dat stelt dat +/- 1° opwarming ‘verstopt’ zit in aerosol-vervuiling, maw dat het nog een graad warmer zou zijn bij schone lucht
    :http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/2017GL076079/full ,
    en dat via een artikel in Grist, dat stelt:Time is running short, but that doesn’t mean we should be reckless. We are fast entering a world in which there are no good options remaining to tackle climate change. Geoengineering is dangerous, but so are aerosols, and so is accelerating climate change. Absent a real-life Hollywood miracle, we’ll likely need to try some interventions that would have been better left to the movies.
    Daarbij gaat het om het mogelijk inzetten van aerosols om opwarming te temperen. Uit:https://grist.org/article/geoengineering-climate-change-air-pollution-save-planet/

  44. Wat mij betreft weet (houtige) biomassa altijd goed weg te duiken wat betreft luchtvervuiling. Ook bij Lubach geen woord daarover. Uiteraard zijn moderne installaties niet te vergelijken met een open haard, maar zelfs met rookgasreiniging is de bijdrage aan bijv. fijnstof, dioxines, PAKs aanzienlijk. Om maar te zwijgen over gesubsidieerde pelletkachels midden in woonwijken, laat staan houtkachels. Niet alleen komt er bij biomassa short term veel CO2 in de lucht waardoor we mogelijk tipping points voorbij gaan, het levert acute voortijdige sterfgevallen op.

  45. “Het wordt de goedbedoelende burger zo wel lastig gemaakt om in de zaak te blijven geloven, vooral als het lijkt of je bij de neus genomen wordt.”

    Je wordt daadwerkelijk bij de neus genomen. Maar wie er wat van zegt krijgt juist die goedbedoelende burger op z’n dag. BTDT.

  46. (ik maak altijd één spelfout bij alles wat ik in één keer typ. Altijd precies één). Nu dus: … burger op z’n DAK.

  47. Beste mensen, weet iemand hier waar de eerste publicatie van de bekende ‘all climatemodels are wrong’ graph heeft plaatsgevonden? Hij wordt overal p de skeptische sites geciteerd, maar ik kan er niet achter komen wie hem heeft gemaakt en of er een uitleg bij is.

    https://wattsupwiththat.com/2013/12/31/climate-craziness-of-the-week-only-the-cooler-models-are-wrong-the-rest-say-4oc-of-warming-by-2100/

    Paai

  48. Hans Custers

    Paai,

    Er is een grafiek die daar nogal wat op lijkt van Roy Spencer. Daar heeft Jos destijds nog iets over geschreven.

    De grafiek waar jij naar verwijst met tropische mid-troposferische temperaturen, komt ook van het blog van Spencer. Ik heb wel eens gezocht naar wat meer details over hoe hij precies is gemaakt, maar heb toen ook niets kunnen vinden.

  49. Ik heb een avond eraan besteed een artikel of blog te vinden die mag worden aangemerkt als het orginele artikel, mer uitleg en verantwoording, maar kwam in een zigzag tussen Roy Spencer en John Christy terecht: op een van de versies staat dat de chart ‘courtesy of John Christy’ was, en toen heb ik in een stel blogs van Christy gezocht maar die verwees tenslotte weer naar Spencer.

    Wie het heeft geschreven is natuurlijk van belang voor een goede referentie, mocht je dat nodig vinden, maar ik vind het heel ergerlijk dat er over de selectie van de modellen en hun relatieve gewicht dus echt helemaal niets te vinden is, nog afgezien van het gesjoemel met de baseline.

    Maar het is dus wel mooi de meest gepubliceerde grafiek in de blogosfeer…

    Paai

  50. Hans Custers

    Paai,

    Misschien is die vaagheid wel de reden dat het de meest gepubliceerde grafiek in de klimaatblogosfeer is. Want dat maakt het best lastig om in een paar zinnetjes duidelijk te maken wat er mis mee is. Misschien zijn wetenschappers (of degenen die het opnemen voor de wetenschap) ook wel wat minder geneigd iets over zo’n grafiek te zeggen als het wat mistig blijft hoe die precies in elkaar is gezet.

    Wat in elk geval als een paal boven water staat is dat het een behoorlijke cherry-pick is. Waarom zou je specifiek naar de tropische mid-troposferische temperatuur kijken als je modellen met waarnemingen vergelijkt. En het gebruik van data van weerballonnen is ook een behoorlijk zwaktebod. Het is al lang bekend dat die metingen niet zomaar een goed beeld geven van de werkelijke trend. Onder meer omdat de apparatuur die meegaat met zo’n weerballon moeilijk volledig af te schermen is van de zon. (Het is nou eenmaal niet zo’n goed idee om een hele thermometerhut aan zo’n ballon te hangen, al was het maar omdat dat ding vroeg of laat ook weer naar beneden komt…). Met de ontwikkeling van nieuwe materialen is die afscherming in de loop der tijd wel beter geworden. De trend in data van weerballonnen is daarom hoogstwaarschijnlijk lager dan de werkelijke temperatuurtrend.

  51. @Hans: waar ik me het meeste aan stoor zijn de appels en de peren in al die modellen. De meest ‘volledige’ versie toont maar liefst 102 modellen, en daar wordt dan vrolijk een gemiddelde van genomen. Wat die modellen ‘modelleren’ en hoe ze met elkaar in relatie staan is onduidelijk. Of er verschillende parameters zijn gebruikt weet God alleen. Of dit alle modellen zijn, of dat er nog veel meer zijn is onbekend. De legenda is zelfs op maximale vergroting niet leesbaar… Er is uiteraard geen poging gedaan om te wegen.

    Ik was als docent niet overdreven bloeddorstig, integendeel. Maar als er een student met zo’n werkstuk je kamer binnenkwam zou je hem toch dwars over de universiteit heen schoppen?

  52. Beste Willem,

    Relevant is wel dat het klimaat probleem van ons enorme offers vraagt en nog meer gaat vragen om op te brengen voor de gemeenschap waarin wij leven. Het zou niet goed zijn als dit de mensen met tegenzin door de strot wordt geduwd.

    Dat is een additionele reden waarom een “volledige revolutie van kapitalisme naar communisme” niet het antwoord kan zijn.

    Er is geen sprake van ‘door de strot duwen’. Een zeer grote meerderheid in het parlement kiest voor het klimaatbeleid en nu ook voor het beëindigen van de gaswinning en aardgasvrij in 2030 respectievelijk 2050. Het zijn mede de ‘rechtse’ VVD en CDA die hiervoor kiezen en het onderwerp is het gesprek van de dag.

    Dat de uitstoot beperken een super wicked problem is, is bekend. Zie daarover dit knappe blogstuk van Goff Smeets: Hé! een olifant in de kamer, en over wat er nodig is om de maximaal +2 ℃ van Parijs te halen: COP21 – Het klimaatakkoord van Parijs.

    Dat mentaliteit een belangrijke rol speelt, ben ik met je eens. Wellicht gaat aan een mentaliteitsverandering een bewust-zijn vooraf van de risico’s die men loopt bij onveranderd gedrag – onderwerp van het blogstuk van Hans. Daar wou ik het even bij laten, veel meer is er te lezen in de genoemde blogstukken. 🙂

  53. @paai: ‘ Of er verschillende parameters zijn gebruikt weet God alleen.’. Wordt God er nu ook bij gehaald?

  54. Dag Bob,

    Tja de broeikas gassen stijgen steeds sneller en de temperatuur doet dat ook. Als we hier een einde aan willen maken moeten we in (betrekkelijke) armoede gaan leven (en dat in de hele wereld willen), of er moeten heel bijzondere nieuwe uitvindingen komen. Op de korte termijn is het verloop van de temperatuur niet duidelijk, want dan zijn allerlei kleine, meer of meer toevallige fluctuaties zoals El Niño van belang. Op de lange termijn is het echter globaal wel duidelijk en wordt het voor Nederland pompen of verzuipen, als het zo doorgaat. Dit kan versneld worden als de natuurlijke factoren in het klimaat ook nog in ons nadeel gaan werken, waarop helaas ook nog een flinke kans is.

  55. @Willem Schot.
    1) CO2 zit nu op 400ppm, iets wat een 100-jarige eik nooit heeft gekend. CO2 is een soort plantenmeststof, wereldwijd toegediend, maar er is nauwelijks iets bekend over het effect ervan op ecosystemen (zie oa op dit blog:https://klimaatverandering.wordpress.com/2016/05/18/co2-is-goed-voor-de-plantjes-maar-meer-is-niet-per-se-beter/ )
    2) de mens is zelf ook bezig ecosystemen te degraderen, maar het probleem is dat we niet goed weten waartoe ze dienen, tot het bijvoorbeeld te laat is: er vliegen geen bijen meer, en nieuwe plantenziektes duiken op. In dit artikel wordt beschreven dat klimaatsverandering op zijn beurt ook ecosystemen bedreigt:https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs10584-018-2158-6
    3) er komen allerlei tekorten aan. Zo beginnen we nu pas te begrijpen, in de landbouw wereldwijd, dat de mens lineair ipv circulair bezig is. Zo delft hij fosfaat in Marokko (=70% van de wereldvoorraad), dumpt dat op zijn akker (een gedeelte spoelt al uit), kweekt gewas en eet dat op, waardoor de rest van het fosfaat in zee komt. Met het toenemende aantal mensen, en hun consumptie…nu ja, je ziet het voor je. Als er, door een energiecrisis, klimaatcrisis of anderszins er in Marokko een arabische lente uitbreekt, betekent dat wereldcrisis.
    4) wat gaat de energie doen?
    5) naast dat het warmer gaat worden, lijken er ook extremistische trekjes in het klimaat te komen: vernietigende nachtvorsten in april, gevolgd door een hittegolf in mei bijvoorbeeld: niet best voor de vegetatie.
    Met al die punten, en nog veel meer, krijgen wij te maken, niet alleen met het klimaat zelf, maar ook met de interacties van andere problematiek.

  56. Beste Willem Schot,

    Als we hier een einde aan willen maken moeten we in (betrekkelijke) armoede gaan leven (en dat in de hele wereld willen), of er moeten heel bijzondere nieuwe uitvindingen komen.

    Het is niet zozeer “hier een einde aan maken” maar de risico’s beperken, bijvoorbeeld door well below 2 degrees centigrade compared to pre-industrial” te blijven zoals in Parijs is afgesproken. Dat zou de risico’s niet tot nul reduceren maar minder extreem doen zijn.

    Er is een reeks scenario’s waarbij we beneden de +2 °C blijven, bijvoorbeeld door na 2050 voor 80% op hernieuwbaar + kernenergie over te stappen, en/of door grootschalig met CCS de CO2-emissies af te gaan vangen en terug onder de grond te stoppen.

    Zojuist heeft Shell hun nieuwe ‘Sky’ scenario gepubliceerd. Daarmee zou de uiteindelijke opwarming tot 1,6 á 1,7 °C boven pre-industrieel beperkt kunnen worden. Een probleempje is… het vertrouwt onder meer extreem op ‘negatieve emissies’ vanaf ca. 2070:

    Die technieken bestaan in principe (!) wel maar zijn nog nooit op grote schaal beproefd en betaalbaar gebleken. Erop gokken dat dit rond 2070 wél kan… is het probleem vooruitschuiven?

    Ik denk niet dat we in armoede hoeven te leven om ‘below 2 degrees’ te blijven. Wél is er dan heel veel aan sociale, economische en technologische innovatie nodig (‘sociaal’ nog wel het meest).

  57. Frank,

    Ik ben het met je eens dat het probleem veel breder is dan meer broeikaseffect geeft opwarming.

    Het effect van grotere CO2 concentraties op de planten is iets wat dan ook wereldwijd van belang is. Daarom wil ik er even op in gaan. Als je bijvoorbeeld naar deze link blog:https://klimaatverandering.wordpress.com/2016/05/18/co2-is-goed-voor-de-plantjes-maar-meer-is-niet-per-se-beter/ kijkt, krijg je de indruk dat er echt niet goed naar dit probleem wordt gekeken. Je moet dan natuurlijk eerst in het laboratorium onderzoeken hoe diverse plantensoorten op meer CO2 reageren. Dat kan de groei bij de plant bevorderen, maar het kan ook deficiënties geven en ook zonder meer toxisch werken. Alles moet in de juiste dosering worden toegediend. Te veel water en teveel zuurstof kan dodelijk zijn voor mens en dier. Er is weinig te vinden over dergelijk onderzoek, terwijl het CO2 probleem loeigroot is. Het is onjuist om gelijk naar de ecologie te kijken. Vergroening in een bepaald gebied kan ook heel andere oorzaken hebben dan meer CO2.

    Verder is er zoveel aan de hand dat je het overzicht dreigt kwijt te raken. De kapstok, of gemeenschappelijke oorzaak van alles is echter altijd de enorm snelle economische ontwikkeling, die we sinds ruim 100 jaar hebben gehad (in veel landen in minder tijd). Dat dit de oorzaak is maakt de oplossing gelijk erg moeilijk, want we willen niet van de luxe auto af of dat mooie huis. We gaan niet gauw voor andere idealen, vooral niet in een samenleving waar er steeds maar wordt gehamerd op economisch liberalisme veel verdienen, veel kopen winst maken, enz.

  58. Beste Bob,

    Wat ik bedoelde is dat we er geen einde aan kunnen maken (tot nu toe) dat de CO2 concentratie meer dan lineair (!) stijgt. Als de CO2 constant zou worden zou de invloed daarvan op de temperatuurstijging en verzuring van de oceanen nog lang na ijlen. In deze tijd met enorme stijging van de economische activiteit, vooral ook buiten het Westen, is het een enorme klus om die CO2 constant te krijgen. Dat vergt ook heel grote investeringen. Ik hoop ook dat sommige scenario’s goed werken. Waarschijnlijk kan H2 productie door elektrolyse met zonnestroom ook een bijdrage geven. Als we anders zouden gaan leven zou dat heel veel schelen. Het ziet er niet naar uit dat we dat zomaar gaan willen doen, maar toch: dingen in de samenleving kunnen omslaan onder invloed van bijzondere gebeurtenissen, zoals een ramp.

  59. Beste Willem,

    Wat ik bedoelde is dat we er geen einde aan kunnen maken (tot nu toe) dat de CO2 concentratie meer dan lineair (!) stijgt.

    Dat kunnen we wel degelijk. Wij zijn immers ook degenen die de CO2-concentratie doen stijgen…

    Minder fossiel verstoken, de resterende fossiele emissies afvangen en onder meer BECCS + hernieuwbaar + kernenergie etc. zijn manieren om onze emissies tot nul te gaan reduceren of, met ‘negatieve emissies’ (BECCS), zelfs CO2 uit de dampkring te gaan halen. Lees onze eerdere blogstukken.

    Het ziet er niet naar uit dat we dat zomaar gaan willen doen

    Niets verandert ‘zomaar’. Bewust zijn van de risico’s is daartoe een eerste stapje en daar gaat het blogstuk van Hans over. 🙂

  60. Dag Bob,

    De mensen kunnen idd heel veel doen aan die CO2 concentratie, maar de vraag is of ze het ook willen. Er is nu helaas erg weinig respect voor de natuur, maar de natuur kan ons dat respect wel op hardhandige wijze bijbrengen. Ik hoop niet dat dit nodig is en dat we zelf de weg vinden, maar anders is het zoals Spinoza al leerde: God oftewel de Natuur is onze grote leermeester en onze vrijheid kennen we door ons inzicht in de noodzakelijkheid. Echter die noodzakelijkheid leren kennen gaat met vallen en opstaan.

  61. Beste Willem,

    … maar de vraag is of ze het ook willen.

    Blijkbaar wel, zo is de Tweede Kamer nu in grote meerderheid voorstander van: Geen nieuwe cv-ketels meer vanaf 2021, en wil het parlement uiterlijk 2050 überhaupt geen aardgas meer. Ook is het Akkoord van Parijs met een grote meerderheid geratificeerd.

    Het aspect noodzakelijkheid dringt geleidelijk meer door. Zelfs Shell put zich nu uit in scenario’s om van fossiel (of althans van het storten van de verbrandingsproducten in de dampkring) af te komen. Tja.

  62. over noodzakelijkheid gesproken, hier Holthaus zijn bijdrage over IPCC’s outdated tekst van 2013:https://grist.org/article/climate-sciences-official-text-is-outdated-heres-what-its-missing/
    Hier ‘some highlights’; 1)Sea-level rise is going to be much worse than we thought; 2)Antarctica’s massive ice sheets could collapse much more quickly than we thought; 3)Extreme weather is here and can now be linked to climate change in real time; 4)Global warming of 1.5 degrees Celsius is pretty much locked in, en nog iets over ecosystemen:We’ve already lost entire ecosystems, most notably coral reefs, dwz de rijkste systemen qua biodiversiteit.
    Hij sluit zo’n beetje hiermee af: “The climate system is moving much more quickly than we thought, and human action to curb climate change is moving much too slowly. Nasty surprises are increasingly possible, and hopeful surprises are more necessary than ever.

  63. Beste mensen,

    Om te beginnen een ieder een pracht van een voorjaar toegewenst.
    Een aantal vraagjes. Hebben we al een open discussie voorjaar?
    Een andere vraag. Ik heb mijn model op gesplitst naar de breedtegraad. Hiervan neem ik een gewogen gemiddelde. Volgens mijn weging zou de verhouding qua oppervlakte van beide poolgebieden : tropen = 1 : 4,5. Kan dit kloppen?
    Als laatste vraag; In de literatuur heb ik een formule gevonden voor de albedo per breedtegraad. Deze formule staat vlak boven tabel IIb. Is deze formule juist? Hij komt voor in de litteratuurverwijzing Global Surface temperature of the Moon; 4.1. Bolometric temperatures and incidence angle en deze verwijst naar een artikel dat achter de paywall staat. Dit schiet zo niet erg op.
    Kan iemand mij hier mee verder helpen.

  64. Hier word ik blij van:

  65. Opsteker voor Jones. Die was indertijd lelijk tussen de wielen gekomen.

    Paai

  66. ” Cette chaleur précoce est parfois arrivée brutalement après des froids tardifs à la fin de l’hiver météorologique ou calendaire (épisodes de neige en plaine en France du 17 au 21 mars).”, uit Meteofrance, wat betreft het plotseling arriveren van warmte in april.
    Dit is dus weer zoiets, namelijk contrasten, die ook niet zo leuk zijn voor de natuur.
    Verleden jaar was er hier in ZW-Frankrijk eenzelfde soort verhaal. Toen verliep april ook vrij zomers, er vlogen veel vlinders rond, en de bomen liepen uit. Toen kwamen er eind april twee nachtvorst periodes met tot -4°C, waardoor veel kapot vroor. Een maand lang daarna zowat geen insect dat rondvloog, en eiken met verbrand groen. Vervolgens kwam er in mei een heuse hittegolf. Gevolg; heel wat bomen legden het loodje, andere zagen er zeer slecht uit.
    Misschien is dit iets voor de toekomst, is er al meer over bekend.
    Ps; Ik zit hier in ‘discussie winter’, maar inmiddels zijn de mussen al dood van het dak gevallen, om maar zo te zeggen.

  67. Hans Custers

    Frank,

    Dergelijke contrasten in het weer horen volgens mij wel bij het voorjaar. Invloed van klimaatverandering valt niet uit te sluiten maar is waarschijnlijk ook bijzonder moeilijk aan te tonen. Maar het belangrijkste is hier, denk ik, dat soorten of ecosystemen kwetsbaarder kunnen worden voor natuurlijke contrasten en extremen als ze al onder druk staan door andere factoren.

  68. Hans, bedankt voor de reactie. Het punt is dit. Inderdaad behoort contrastrijk weer bij het voorjaar, maar volgens mij lijken de contrasten groter te worden: vernietigende nachtvorsten naast een hittegolf twee weken later; Het speelt ook niet alleen hier. Door deze contrasten zelf komen dus ecosystemen nog eens wat meer onder druk. Bomen lopen eerder uit, maar als je op de kalender kijkt, zitten ze dan midden in nachtvorstgebied.
    En, het is niet alleen het voorjaar, ook het najaar laat die contrasten zien: bloedhitte in september (gewoon 36°C of meer), op de kale takken van bomen, die hun blad al hebben laten vallen door een zomerse hittegolf plus droogte, gevolgd door vroege nachtvorst begin oktober.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s