Reactie op de “blunders” van Rypke Zeilmaker

Rypke Zeilmaker had vorige week een artikel in Het Parool waarin hij de ‘vijf grootste blunders van zowel klimaatalarmisten als klimaatsceptici’ poogt te beschrijven. Door zowel (milde) kritiek richting klimaatsceptici als (scherpe en veelal incorrecte) kritiek richting de mainstream wetenschap te benoemen, probeert hij zich in het midden van het debat te positioneren. Ook probeert hij het zogenaamde midden te herdefiniëren door sceptische wetenschappers als ‘échte klimaatpuristen’ te bestempelen, in tegenstelling tot diens zogenaamd ‘alarmistische’ collega’s (waarvan hij de mainstream beticht). De zogenaamd gebalanceerde houding die Rypke Zeilmaker in dit Parool stuk aanneemt staat in schril contrast tot zijn mening over klimaatwetenschap, die ver van de gangbare opvattingen is verwijderd.

Bart Strengers van PBL en Jan Wuite, als glacioloog werkzaam in Oostenrijk, hebben een reactie naar het Parool opgestuurd, die helaas niet is geplaatst. Deze reactie is blijkbaar door het Parool wel naar Rypke Zeilmaker doorgespeeld. Op zich niet onredelijk, aangezien het een reactie op Rypke’s stuk betrof. Rypke heeft deze reactie op climategate.nl gezet, nog voordat bekend was of het stuk geplaatst zou gaan worden. Hij had dit vooraf aan Bart Strengers gemeld, maar die mail bereikte Bart pas toen het stuk al op climategate stond. Het is al met al een aparte gang van zaken om een niet-gepubliceerd stuk van je antagonisten, dat jou in vertrouwelijkheid is toegezonden, op je eigen webstek te plaatsen zonder toestemming van de schrijvers. Het zou aan de auteurs moeten zijn of en hoe zij dat alsnog in de openbaarheid willen brengen.

De reactie van Strengers en Wuite is nu ook op de PBL website gepubliceerd, en ik neem het hier –met toestemming van de auteurs- integraal over (hyperlinks door mij toegevoegd). Er is na publicatie een addendum toegevoegd: Rypke Zeilmaker heeft aangegeven dat het Parool wijzigingen heeft doorgevoerd in zijn artikel zonder dat ze dit met hem hadden gecheckt. Zo is de fout over de 0,8 graden per jaar niet van zijn hand en is het stukje over ijsberen ook van iemand anders. De reactie van Strengers en Wuite is gericht op het stuk zoals het in het Parool verscheen, maar natuurlijk wordt niemand graag achtervolgd door misquotes of door fouten die hem niet aan te rekenen zijn.

Over ijsberen, fabeltjes en blunders

Met verbazing hebben we het artikel ‘de ijsbeer en andere fabeltjes’ gelezen (Rypke Zeilmaker, Parool, 22 oktober). Zeilmaker schetst daar de ‘vijf grootste blunders van zowel klimaatalarmisten als klimaatsceptici’. Over dit onderwerp wordt zowel informatie als desinformatie rondgestrooid, maar Zeilmaker weet helaas het kaf niet van het koren te scheiden. Hij maakt zelf zoveel fouten en slordigheden dat we er hier maar een paar kunnen bespreken. Overigens kunnen de exacte bronnen bij onderstaand betoog worden opgevraagd bij de ondertekenaars van dit artikel.

Volgens Zeilmaker heeft het IPCC voorspeld dat de opwarming in de eerste helft van deze eeuw “een kwart tot een halve graad per tien jaar” zou zijn. Dat moet een eigen verzinsel zijn, in het IPCC is die bewering niet te vinden. De klimaatmodellen van het IPCC uit 2007 ramen “waarschijnlijk” 0,15 tot 0,30 graden wereldgemiddelde opwarming per decennium.

Zeilmaker’s bewering dat volgens het Britse Met Office “.. op land in de hele wereld tussen 1995 tot 2012 géén extra opwarming heeft plaatsgevonden” is onjuist.

Alle belangrijke temperatuurreeksen (óók die van het Britse Met Office) laten over de periode 1995 – 2012 een opwarming op land van ongeveer 0,20 °C per 10 jaar zien. De lezer wordt overigens in verwarring gebracht, doordat Zeilmaker soms over gemiddelde temperaturen boven land schrijft, soms over wereldgemiddelde temperaturen. Die laatste zijn iets lager, omdat de opwarming boven koele oceanen langzamer gaat dan boven land. Wereldgemiddeld, dus inclusief de koelere oceanen, gaat het om ongeveer 0,16 °C per 10 jaar. De opwarming lijkt in de afgelopen jaren wat te zijn afgezwakt, maar er zijn verschillende studies die aangeven dat dit verklaarbaar is (factoren die daarin meespelen zijn o.a. het al 15 jaar uitblijven van een sterke El Niño zoals in 1998 en een inactieve zon) en dat dat nog niet betekent dat de opwarming door broeikasgassen zou zijn gestopt.

Zeilmaker stelt verder dat “de 22 klimaatmodellen die het IPCC gebruikt, zijn geijkt op temperatuurmetingen op land.” Dit is onjuist. Klimaatmodellen berekenen de oppervlaktetemperatuur voor zowel oceanen als op het land op basis van natuurkundige kennis, toegepast op het klimaatsysteem. De modellen worden geijkt op het gemiddelde klimaat op aarde; niet op waargenomen opwarming op het land. De gemeten mondiale temperatuurstijging tot nu toe, dus boven land én de oceanen, valt ruim binnen de onzekerheidsmarges van de klimaatmodellen zoals gebruikt door het IPCC.

Steden en oceanen

Het is correct dat ..in de afgelopen eeuw […] steeds meer meetstations omringd (zijn) door stedenen dat dit invloed heeft op de metingen. Dat is al lang bekend, daarom wordt vaak voor het stadseffect gecorrigeerd.

De suggestie van Zeilmaker dat een studie van Jos de Laat van het KNMI uit 2006 zou laten zien dat een deel van de opwarming door verstedelijking kan worden verklaard is veel te kort door de bocht. Uit tal van studies over het stadseffect blijkt dat het stadseffect veel kleiner is dan de trend van de mondiale temperatuur. Als het stadeffect voor een belangrijk deel verantwoordelijk zou zijn voor de opwarming, dan valt niet te verklaren waarom ook de oceanen de afgelopen 100 jaar zijn opgewarmd en waarom de opwarming het sterkst is in het noordpoolgebied. Van een stadseffect is daar geen sprake.

Zeilmaker wijst er op dat satelliettemperaturen veel minder gevoelig zijn voor het stadseffect. Dat is juist, maar dat wil niet zeggen dat satellietmetingen probleemloos zijn. Bij deze metingen moet ook worden gecorrigeerd, namelijk voor veranderingen in de satellietbaan en achteruitgang van de kwaliteit van de meetinstrumenten in de ruimte. Niettemin, ook de satellietmetingen laten een opwarming zien van 0,14 °C per decennium sinds 1979, 40% meer dan “ongeveer 0,1 graad per decennium” zoals Zeilmaker beweert. Dat zijn metingen boven zowel land als boven de koelere oceanen. Het verschil met andere meetreeksen die zowel naar land als oceanen kijken is gering.

Zeilmaker pleit ervoor om klimaatopwarming liever aan de hand van de oceanen te bekijken dan aan de hand van de luchttemperatuur. Dat is correct, oceanen houden immers veel meer warmte vast dan de atmosfeer. Zeilmaker verwart hier de lezer door de temperaturen van het zeewater en de warmte-inhoud van de oceanen door elkaar te halen. Om dat laatste gaat het: de totale hoeveelheid energie die de oceaan bevat. Op verschillende manieren worden er metingen uitgevoerd, al langer voor de bovenste 700 meter van de oceanen, recenter ook voor grotere diepten tot 2000 meter. Zeilmaker beweert dat de watertemperatuur minder is gestegen dan experts eerder beweerden. Dat is niet juist. Bepalingen van de warmte-inhoud laten zien dat de oceaan tot op grote diepte opwarmt, en wel met een snelheid die geheel in lijn is met de hoeveelheid warmte die door broeikasgassen wordt vastgehouden. Om de opwarming door oceanen even in perspectief te plaatsen: als de energie die ervoor zorgde dat het oceaanwater tot 700m diepte met 0,18 graden opwarmde in de atmosfeer in plaats van in de oceanen was terechtgekomen, had dit een opwarming van 36 graden Celsius betekend.

IJsberen [Niet door Rypke Zeilmaker geschreven. BV]

Nog een misser: Zeilmaker haalt een wijdverbreide mythe omtrent de ijsberenpopulatie in Nunavut (Canada) aan, die volgens een meting dit voorjaar 66% groter zou zijn dan in eerdere ramingen. Het gaat dus prima met de ijsbeer, is de boodschap. De bekende ijsbeerdeskundige Steven Amstrup van de US Geological Survey (USGS) in Alaska geeft echter aan dat het gaat om een enkele meting volgens een nieuwe techniek, in een groter gebied dan waar eerder de populatie werd bepaald. De schattingen zijn dus niet met elkaar te vergelijken. IJsberen zijn voor hun jachtgrond sterk afhankelijk van zeeijs – en dat verdwijnt in hoog tempo met deze zomer een nieuw dieptepunt. Met veel populaties gaat het dan ook slecht en volgens het USGS is het waarschijnlijk dat de berenpopulatie in 50 jaar tot één derde van de huidige omvang zal zijn afgenomen. Als het in sommige gebieden beter gaat komt dat vooral door jachtbeperkingen, niet doordat de opwarming gestopt is.

Zeilmaker’s opmerking dat “sinds 1850 de temperatuur ongeveer 0,8 graden per jaar stijgt” [Deze opmerking was niet door Zeilmaker geschreven. BV] is vermoedelijk een tikfout; als dat getal zou kloppen zouden de oceanen inmiddels moeten koken. Een slordigheid. Maar we denken toch onwillekeurig: als zo’n tikfout in een IPCC-rapport had gestaan, was het huis te klein geweest.

Met de conclusie van Rypke Zeilmaker dat het belangrijk is om fouten te vermijden zijn we het helemaal eens. Maar dat is helaas ook zo’n beetje de enige bewering in zijn stuk waar we het mee eens kunnen zijn. Voor het overige bevat zijn stuk tal van blunders die met zorgvuldig checken van de feiten te voorkomen zouden zijn geweest.

dr. Jan Wuite, glacioloog/geoloog en expert-reviewer IPCC

ir. Bart Strengers, klimaatonderzoeker bij het PBL

7 Reacties op “Reactie op de “blunders” van Rypke Zeilmaker

  1. Deze reactie is blijkbaar door het Parool wel naar Rypke Zeilmaker doorgespeeld. Op zich niet onredelijk, aangezien het een reactie op Rypke’s stuk betrof. Rypke heeft deze reactie op climategate.nl gezet, nog voordat bekend was of het stuk geplaatst zou gaan worden.

    Wawaweewa! Goed werk van de redactie van het Parool. Daar kunnen ze trots op zijn.

  2. heijdensejan

    Wat me het meeste verbaasd is dat Rypke eerst het stuk zonder comentaar op zijn website plempt en als er dan kritiek komt wordt er plotseling een ander stuk op zijn persoonlijke website geplaats. Het lijkt mij dat je als er verschillen zijn tussen je originele stuk en het geplaatste stuk je dat er in iedergeval direct bijzet (en niet na een paar dagen).

    Het begint in zin 1: in het parool staat geen opwarming sinds 1995, in het stukje van Rypke staat geen statistisch sygnificante opwarming sinds 1995. Wat duidelijk iets anders betekend

  3. Hans Custers

    Begrijp ik nu goed dat “iemand van het Parool” gewoon wat beweringen over ijsberen heeft toegevoegd aan het verhaal van Zeilmaker, zonder dit met hem te overleggen? En begrijp ik nu goed dat eerst dat Parool stuk op de site van Zeilmaker stond, en dat hij dat later pas vervangen heeft door zijn “oorspronkelijke versie”? Misschien heeft hij de veranderingen in eerste instantie over het hoofd gezien. Want het is natuurlijk heel logisch dat de kop begint met “Over ijsberen” als je het in je stuk helemaal niet over ijsberen hebt.

    Je mag natuurlijk niet zomaar iemand een jokkebrok noemen. Maar dit vind ik wel een heel vreemd verhaal. Dat eindredacties stukken inkorten, dat ze bij pogingen om iets samen te vatten wel eens de mist in gaan, dat is bekend. Maar dat ze zomaar een stuk toevoegen, dat is wel heel merkwaardig. Heeft Zeilmaker al geëist dat hier de onderste steen boven komt, en dat het Parool een rectificatie plaatst? Dat zou iedereen in zo’n situatie toch doen?

    Wat ik maar bedoel: het lukt me niet zo goed om dit vreemde verhaal te geloven.

  4. Rypke Zeilmaker heeft wel degelijk geschreven over de ‘Het gaat goed met de IJsberen want de populatie bij Nunavut is toegenomen’ meme. Op 9 April 2012 en 5 Juli schreef Zeilmaker erover op de Climategate site. Tevens staat op Zeilmaker’s eigen website een stuk van vergelijkbare strekking.

    Alle keren, om het maar licht te vertalen, zeer kritisch over onderzoekers en natuurorganisaties die de noodklop luiden over de toekomst van de IJsbeer waarbij het geclaimde toegenomen historisch aantal bij Nunavut als tegenargument aangevoerd wordt.

    Zeilmaker mag dan wel claimen dat de misinformatie in het Parool niet van zijn hand is, het is wel degelijk zijn gedachtengoed. De kritiek op Zeilmaker is niet meer dan terecht.

  5. Bart, staat een reactie van mij in je spam filter?

  6. Comment released…

    Rypke gaf op CG ook aan dat hij zich wel in de strekking vh ijsberen verhaal kan vinden, maar dat het door een andere journalist was geschreven. Ik zie geen reden om dat niet te geloven, maar de reactie van Strengers en Wuite is nu eenmaal gericht op het stuk zoals het in het Parool kwam, of het nu 100% of 80% van Rypke’s hand is.

    De titel van een krantenstuk wordt zowiezo meestal door de (hoofd?)redactie besloten, en niet door de schrijver van het stuk zelf.

  7. Hans Custers

    Taura Vonk,

    Onbeargumenteerde beledigingen en beschuldigingen zijn niet welkom op dit blog. Je reactie is verwijderd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s