Marcel Crok’s inbreng voor hoorzitting Tweede Kamer incorrect en irrelevant

Door Bart, Hans, Bob en Jos

De Nederlandse rechter heeft een aantal maanden terug Urgenda in het gelijk gesteld in de zaak die zij en 900 mede-eisers hadden aangespannen tegen de Nederlandse Staat. Naar aanleiding daarvan vindt er komende donderdag 10 september een hoorzitting/rondetafelgesprek plaats. Wetenschapsjournalist Marcel Crok is daar ook voor uitgenodigd en een commentaarstuk van hem is bij de Tweede Kamer site te downloaden. Het stuk staat – zoals te verwachten – vol van onjuistheden aangaande de stand van zaken in de klimaatwetenschap.

De in onze ogen weinig gefundeerde kritiek die Marcel Crok op de klimaatwetenschap heeft, is echter niet relevant voor de klimaatzaak omdat de Nederlandse Staat en Urgenda het in grote lijnen eens zijn over de klimaatwetenschap en over de internationaal afgesproken tweegradendoelstelling. Niet voor niets baseerde de rechtbank zich op hetgeen partijen in dit opzicht hebben overgelegd en tussen hen vaststaat”. Om die reden zijn er geen KNMI-ers of andere klimaatonderzoekers uitgenodigd, want het geschil gaat helemaal niet over klimaatwetenschap. Daarom is het des te vreemder dat Marcel Crok uitgenodigd is om het daar juist wel over te hebben – en dan ook nog eens met oneigenlijke argumenten.

Het stuk van Crok is grotendeels gebaseerd op drie grote denkfouten. Daar gaan we eerst op in. Aan de hand van citaten uit het stuk behandelen we daarna een aantal feitelijke onjuistheden en onzorgvuldigheden.

Denkfout 1
Crok schrijft: “Ik concludeer hieruit dat een rechter zich beter niet kan mengen in een zeer gepolitiseerd wetenschappelijk debat.”. Hij beseft blijkbaar niet dat de rechter zich helemaal niet in de wetenschap mengt. De beide partijen in het proces, Urgenda en de Staat, doen dat evenmin. Zij accepteren de wetenschap zonder daarover te oordelen. En dus accepteren ze ook de stand van de wetenschap en de risicoanalyse die door vele honderden wetenschappers wordt gegeven in de IPCC rapporten, die de Staat voor akkoord ondertekend heeft. De enige die de wetenschap niet accepteert en die meent er wél over te moeten oordelen, is Crok zelf. En, zo valt op te maken uit zijn stuk, hij vindt juist dat andere betrokkenen, misschien zelfs de rechter, dat dan blijkbaar ook zouden moeten doen. Ofwel: in zijn stuk pleit hij juist sterk voor bemoeienis van de rechter met het wetenschappelijk debat. Wij denken dat de rechter zich juist niet met de wetenschap moet bemoeien maar de stand van de wetenschap – zoals door beide partijen geaccepteerd – als uitgangspunt moet nemen voor zijn/haar rechterlijke uitspraak. En dat is wat de rechter heeft gedaan.

Denkfout 2
“Mitigatie versus adaptatie”, luidt het eerste deel van de titel van het stuk. Even verderop: “Dat is het dilemma mitigatie versus adaptatie”. Het woord dat in die zin ontbreekt voor het woord “dilemma”, is “vals”. Het is namelijk geen kwestie van óf het een óf het ander. Dat adaptatie nodig is staat als een paal boven water. Sterker nog, we zijn er in Nederland al jaren mee bezig: verhoging van dijken, opvang van regenwater, aanleg van overstromingsgebieden. Bij tal van zaken wordt rekening gehouden met de deels onafwendbare gevolgen van klimaatverandering, zoals de stijging van de zeespiegel en de toename van extreme neerslag. De grote vraag is in hoeverre adaptieve maatregelen nog soelaas bieden, in Nederland en in de rest van de wereld, als de temperatuur in de komende eeuwen meer dan twee graden stijgt. Het tweegradendoel, wat voor beide partijen in de rechtszaak een gegeven is, houdt op zichzelf al in dat er ZOWEL adaptatie plaatsvindt (aan de +2 °C) als mitigatie.

Om de toekomstige opwarming te beperken is mitigatie een vereiste. Omdat de CO2-concentratie nog een tijd blijft stijgen, ook al reduceren we onze emissies, zullen we sowieso geconfronteerd worden met meer opwarming. Alléén inzetten op adaptatie en niet op mitigatie is als dweilen met de kraan open.

Denkfout 3
Veel van de argumenten van Crok gaan over wetenschappelijke onzekerheid en leemtes in kennis. Hij lijkt te denken dat die in tegenspraak zijn met de analyses en conclusies van de wetenschap en dus het IPCC. Het tegendeel is het geval. Onzekerheid over en onbekendheid met bepaalde aspecten is altijd en overal integraal onderdeel van een wetenschappelijke analyse. Ze zijn dan ook uitgebreid meegewogen in de risicoanalyse van het IPCC. De wetenschappers die de IPCC-rapporten schrijven zijn natuurlijk goed op de hoogte van de onzekerheden in modelberekeningen, onvolledige kennis over het ontstaan van wolken, of moeilijkheden om bepaalde factoren met voldoende mate van zekerheid aan te tonen. Crok schurkt regelmatig tegen de ad ignorantiam drogreden aan: zo lang men niet alles weet, weet men niets.

Oneigenlijke argumenten
We gaan hier opnieuw puntsgewijs de ‘klimaatsceptische’ argumenten in Crok’s bijdrage langs en geven commentaar op enkele citaten uit zijn “position paper”.

• “Nederland is – naar eigen zeggen – de veiligste delta ter wereld. Ons land is zo veilig omdat wij al eeuwenlang maatregelen nemen tegen met name de dreiging van wateroverlast, zowel vanuit de rivieren als vanuit de zee. Met de voltooiing van de Zeeuwse Deltawerken is Nederland veiliger dan ooit. Hoe krijgt Urgenda het voor elkaar om de Nederlandse overheid te beschuldigen van nalatigheid, terwijl Nederlandse burgers in het veiligste land ter wereld wonen?”

De eis van Urgenda betreft het aandeel van Nederland in de wereldwijde CO2-emissies en de gevolgen daarvan voor het klimaat op aarde. Zie punt 285 uit de dagvaardiging:

“Het gaat Urgenda c.s. derhalve om de (on)rechtmatigheid van het aandeel dat de Nederlandse CO2-emissies hebben in de wereldwijde CO2-emissies, zulks in het licht van de gevolgen die deze wereldwijde CO2-emissies gezamenlijk hebben voor de atmosfeer van de Aarde met alle gevolgen van dien voor het klimaat en de leefbaarheid van de Aarde.”

Inzoomen op alléén de gevolgen van de zeespiegelstijging voor Nederland is misleidend.

Overigens houdt de zeespiegelstijging niet op in 2100 en zeker niet als de CO2-uitstoot maar door blijft gaan. Ook Nederland krijgt dan vroeger of later te kampen met een groot probleem met de waterhuishouding. Figuur 1 hieronder laat zien dat de zeespiegel in het verleden bij een temperatuur van slechts een of enkele graden boven de pre-industriële waarde minstens 6 meter hoger was dan nu.

Figuur 1. Overzicht van resultaten van reconstructies van temperatuur (in rood), CO2-concentratie (in groen), zeespiegel (in blauw) en de ijskappen van Groenland en Antarctica (de rode taartdiagrammen) voor verschillende interglacialen. De lichtrode en lichtblauwe kleur geeft het onzekerheidsinterval voor de temperatuur en zeespiegel. Bron: Dutton et al. 2015.
“Merk op dat in die tijd [1992] het IPCC nog niet had geconcludeerd dat CO2 de belangrijkste oorzaak van opwarming was in de 20e eeuw.”

Marcel Crok verzwijgt hier dat onder meer al in 1979 het Charney report van de Amerikaanse National Academy of Sciences correct de opwarming voorspelde, evenals Jim Hansen in 1981 in een belangrijk artikel. Het IPCC concludeerde in 1990 dat de opwarming in de eeuw daarvoor weliswaar consistent was met de voorspellingen van de toenmalige klimaatmodellen, maar dat men die opwarming toen nog niet eenduidig kon toewijzen aan de gestegen broeikasgasconcentraties. In 1990 schreef het IPCC dan ook:

“The size of this warming is broadly consistent with predictions of climate models, but it is also of the same magnitude as natural climate variability. Thus the observed increase could be largely due to this natural variability, alternatively this variability and other human factor could have offset a still larger human-induced greenhouse warming. The unequivocal detection of the enhanced greenhouse effect from observations is not likely for a decade or more.”

De laatste zin uit dat citaat was een correcte voorspelling, want inmiddels stelt het IPCC in 2013 dat de opwarming sinds 1950 hoofdzakelijk door de mens is veroorzaakt:

“It is extremely likely that human influence has been the dominant cause of the observed warming since the mid-20th century.”

Onderstaande figuur 2 uit het IPCC AR5 rapport betreft de periode 1951-2010 en geeft inzicht in de waarnemingen van de temperatuur en diverse factoren die daar aan bij hebben gedragen. De invloed van de mens (de oranje balk) op de temperatuur is van eenzelfde orde van grootte als de waargenomen temperatuursverandering (de zwarte balk).

Figuur 2. Figuur 10.5 (en TS.10 ) uit het IPCC AR5 rapport betreffende 1951-2010. ‘Observed’ zijn de temperatuurobservaties. ‘GHG’ betreft temperatuurstijging veroorzaakt door broeikasgassen. ‘OA’ is de temperatuurdaling veroorzaakt door andere menselijke invloeden (bijv. luchtverontreiniging). ‘ANT’ betreft de gecombineerde opwarming veroorzaakt door de menselijke factoren. ‘NAT’ is de invloed door natuurlijke invloeden, zoals de energie-output van de zon. De ‘whiskers’ geven de onzekerheden weer in de bepalingen.

Het IPCC schreef in 1990 overigens ook het volgende:

“We are certain of the following:
Emissions form human activities are substantially increasing the atmospheric concentrations of the greenhouse gases carbon dioxide, methane, chlorofluorocarbons (CFCs) and nitrous oxide. These increases will enhance the greenhouse effect, resulting on average in additional warming of the Earth’s surface. The main greenhouse gas, water vapour, will increase in response to global warming and further enhance it.”

Dat klopte dus volledig want meer opwarming hebben we zeker gekregen (zie figuur 3). 2015 zal zeer waarschijnlijk opnieuw een record breken als warmste jaar sinds het begin van de metingen, nadat 2014 het eerdere record verbrak. Kortom: ook in 1992 was er al brede wetenschappelijke overeenstemming over de menselijke invloed op het klimaat op basis van fysische kennis. De wetenschap hierover is dus niet, zoals sommigen nog wel eens suggereren, een overhaaste verklaring achteraf.

Figuur 3. De anomalie van de jaargemiddelde wereldgemiddelde temperatuur van drie datasets, GISTEMP, HadCRUT4, NOAA/NCEI. De zwarte lijn is een LOESS smooth van het gemiddelde van de drie datasets over 30 jaar (data 2015 t/m juli).
• “Het belangrijkste is dit: de grote vrijwel onuitgesproken aanname achter hun redenering (en die van het IPCC) is dat de klimaatmodellen, waarop het hele verhaal gebaseerd is, zichzelf voldoende bewezen hebben.”

De wetenschap geeft de huidige stand van kennis weer in de IPCC rapporten. Klimaatmodellen (met hun bijbehorende beperkingen en onzekerheden) zijn onderdeel van het gereedschap dat men gebruikt, maar dat betekent zeker niet dat wetenschappers er blind op varen. Er zit ook nog wel wat anders in de wetenschappelijke gereedschapskist. En, zoals eerder gezegd, wetenschappers weten wel degelijk welke beperkingen modellen hebben en welke onzekerheden er in de resultaten zitten. Daar houden ze dan ook terdege rekening mee.
De ‘redenering’ dat een toename van de concentratie broeikasgassen in de atmosfeer zal leiden tot meer opwarming is gebaseerd op tekstboeknatuurkunde die inmiddels meer dan 100 jaar oud is. Duidelijk is dat doorgaan met het emitteren van broeikasgassen zal leiden tot meer opwarming. Ook Marcel Crok onderschrijft dat via het GWPF-stuk dat hij samen met Nic Lewis heeft geschreven. Zij voorspellen – via hun eenzijdige benadering – een opwarming van +2.9 °C in 2081-2100 t.o.v. de periode van 1850-1900, indien we het RCP8.5 (hoge emissie) scenario blijven volgen. Een stijging van +2.9 °C is grofweg de helft of meer van het verschil tussen de vorige ijstijd en het Holoceen, zie onderstaande figuur 4.

Het IPCC geeft voor de jaren 2081-2100 en het RCP8.5 scenario een stijging van +2.6 °C tot +4.8 °C t.o.v. de referentie periode 1986-2005. Zelfs als de klimaatgevoeligheid laag is moeten de emissies dus gereduceerd worden om onder de twee graden opwarming te blijven.

Figuur 4: De temperatuurreconstructie Shakun et al (groen – handmatige y-correctie), van Marcott et al (blauw), gecombineerd met HadCRUT4 (rood) en het model gemiddelde van IPCC A1B (oranje) tot 2100.
• “In het klimaatdebat moeten we het echter doen met niet gevalideerde modellen die onmiddellijk in het diepe gegooid worden.”

In het laatste IPCC rapport, het AR5 rapport, wordt uitgebreid stilgestaan bij het valideren van de klimaatmodellen. Bladzijden 741–866 van hoofdstuk 9 (“Evaluation of Climate Models”) zijn volledig aan modelvalidatie gewijd en de bladzijden 867–952 van hoofdstuk 10 (“Detection and Attribution of Climate Change: from Global to Regional”) zijn gewijd aan het vergelijken van de waargenomen trends met de gemodelleerde trends.
In hoofdstuk 9 van het AR5 rapport meldt het IPCC:

“There is very high confidence that models reproduce the general features of the global-scale annual mean surface temperature increase over the historical period, including the more rapid warming in the second half of the 20th century, and the cooling immediately following large volcanic eruptions.”
• “Wist u dat klimaatmodellen de wereldwijde opwarming sinds 1979 al met ongeveer 50% overschatten? Wist u dat diezelfde klimaatmodellen de opwarming van de wereldwijde oceanen sinds 1979 zelfs met 100% overschatten?”

Klimaatmodellen kunnen iets zeggen over het waarschijnlijke verloop van het klimaat, maar de exacte timing van kortstondige variaties door bijvoorbeeld El Niño en La Niña zijn niet zichtbaar in de modelresultaten. Daarnaast gebruiken de modellen, zoals gebruikt voor het recente IPCC rapport, gegevens tot 2005 en is men voor de jaren daarna uitgegaan van scenario’s. Inmiddels weten we dat het daadwerkelijke verloop van de diverse klimaat beïnvloedende factoren anders is dan in die scenario’s werd aangenomen. Zo is de zonneactiviteit lager dan voorheen ingeschat. Daarnaast zijn er diverse kleinere vulkaanuitbarstingen geweest die een afkoelende werking hebben. De gemeten oppervlaktetemperatuur van de aarde valt binnen de onzekerheidsrange van de modelvoorspellingen, en als men rekening houdt met de geobserveerde invloeden van o.a. de zon en de vulkanen na 2005 (de zogenaamde forceringen) valt het jaar 2015 zo ongeveer in het midden van de modeluitkomsten. Zie de groene rechthoek in onderstaande figuur. De stippellijnen zijn de modeluitkomsten als er rekening wordt gehouden met de actuele forceringen.

Figuur 5. Een vergelijking tussen observaties en CMIP5 modelberekeningen (IPCC AR5. De grijze band bevat alle mogelijke natuurlijke variaties en de onzekerheid in de berekeningen. Naar figuur 5 uit het RealClimate blogstuk “NOAA temperature record updates and the ‘hiatus’”.
• “Wist u dat diezelfde klimaatmodellen aangeven dat er een uitgesproken “hot spot” hoog in de tropische troposfeer zou moeten ontstaan onder invloed van de extra CO2 in de atmosfeer maar dat noch weerballonnen noch satellieten die hot spot kunnen aantonen?”

Elke opwarming aan het oppervlak door wat voor oorzaak dan ook, dus niet alleen door een toename van broeikasgassen, moet leiden tot een zogenaamde “hot spot” hoog in de tropische troposfeer. Iets dat Crok echt wel weet, maar ‘vergeet’ te vermelden.
Het is echter vrij lastig om en aan- of afwezigheid van een “hot spot” aan te tonen vanwege de onnauwkeurigheid die het meten met weerballonnen met zich meebrengt. Inmiddels zijn er publicaties die een aanwijzing geven dat een dergelijke “hot spot” wel degelijk kan worden geobserveerd. Een recente publicatie daarover is bijvoorbeeld van Sherwood & Nishant: http://iopscience.iop.org/1748-9326/10/5/054007/article

• “Dus na 150 jaar opwarming en CO2-toename zien we geen trends in de wereldwijd belangrijkste weersextremen. Een logisch gevolg is dat mitigatie (CO2-reductie) ook geen aantoonbaar effect op deze extremen zal hebben”

Om met een wetenschappelijke zekerheid trends vast te stellen zijn vele jaren aan betrouwbare data nodig. Immers: extreme weersverschijnselen zijn per definitie zeldzaam; nieuwe gegevens komen dus maar mondjesmaat beschikbaar. Daar wordt nu hard aan gewerkt door de wetenschappelijke gemeenschap. Toch heeft men een aantal zaken al vast kunnen stellen. Uit de “Fact Sheet” van het IPCC SREX rapport waar Crok aan refereert:

  • Observations since 1950 show changes in some extreme events, particularly daily temperature extremes, and heat waves.
  • It is likely that the frequency of heavy precipitation will increase in the 21st century over many regions.
  • It is virtually certain that increases in the frequency of warm daily temperature extremes and decreases in cold extremes will occur throughout the 21st century on a global scale. It is very likely—90 per cent to 100 per cent probability—that heat waves will increase in length, frequency, and/or intensity over most land areas.
  • It is likely that the average maximum wind speed of tropical cyclones (also known as typhoons or hurricanes) will increase throughout the coming century, although possibly not in every ocean basin. However it is also likely—in other words there is a 66 per cent to 100 per cent probability—that overall there will be either a decrease or essentially no change in the number of tropical cyclones.
  • There is evidence, providing a basis for medium confidence, that droughts will intensify over the coming century in southern Europe and the Mediterranean region, central Europe, central North America, Central America and Mexico, northeast Brazil, and southern Africa. Confidence is limited because of definitional issues regarding how to classify and measure a drought, a lack of observational data, and the inability of models to include all the factors that influence droughts.
  • It is very likely that average sea level rise will contribute to upward trends in extreme sea levels in extreme coastal high water levels.
  • Projected precipitation and temperature changes imply changes in floods, although overall there is low confidence at the global scale regarding climate-driven changes in magnitude or frequency of river-related flooding, due to limited evidence and because the causes of regional changes are complex.

(Het IPCC geeft met “likely” een kans van 66-100% aan, met “very likely” een kans van 90-100% en met “virtually certain” een kans van 99-100%.)

Over dit onderwerp maakt Crok bovendien een denkfout: als een toename van weersextremen nu nog niet of moeilijk detecteerbaar is, ziet hij dat als een bewijs van afwezigheid. Terwijl het welbeschouwd een afwezigheid van bewijs is, en dat is niet hetzelfde. Bovendien is het doel van emissiereductie om klimaatverandering in de toekomst te beperken, en op basis van natuurkundige processen is de verwachting dat sommige extremen wel degelijk zullen toenemen met toenemende opwarming, ook al is die toename niet in alle gevallen significant waarneembaar op dit moment.
Oftewel: resultaten uit het verleden bieden geen garanties voor de toekomst.

• “Urgenda schreef: ‘adaptatie’ is symptoombestrijding, ‘mitigatie’ is het aanpakken van het onderliggende probleem. Maar bij klimaat, zeker als het om extremen gaat, is dat zeer misleidend.”

Zeker niet, dat gaat zelfs op als je ontkent dat klimaatverandering een probleem is. Immers de fysica leert ons dat meer broeikasgassen leidt tot meer opwarming. Mitigatie betekent dat we de uitstoot van broeikassen verminderen, derhalve is dat het aanpakken van de oorzaak van klimaatverandering. Mitigatie is voorkomen, adaptatie is genezen en dat is niets meer of minder dan onwrikbare logica.

Als laatste:

• “Wist u dat het de laatste jaren mogelijk is geworden om aan de hand van metingen in te schatten hoe gevoelig het klimaat is voor CO2 en dat die aanpak tot verrassend goed nieuws heeft geleid : het klimaat lijkt aanzienlijk minder gevoelig voor CO2 dan het IPCC, op basis van haar modellen, al decennia denkt.”

De bekende hype “Er is niets aan hand want de klimaatgevoeligheid is laag”. Dat is een valse vrijbrief om gewoon door te gaan met het uitstorten van CO2 in de atmosfeer. In tegenstelling tot wat Crok hier beweert gaat het IPCC juist uit van meerdere bewijscategorieën, daar waar Lewis en Crok zich beperken tot één bewijscategorie. Het ‘goede nieuws’ van Crok is dat volgens hun rapport het klimaat aan het eind van deze eeuw zo’n 2 °C á ruim 4 °C kan zijn opgewarmd, terwijl op de langere termijn volgens de GWPF getallen van Lewis en Crok zelfs 7 graden in het verschiet kan liggen.
Overigens zal een lagere klimaatgevoeligheid geen enkele invloed hebben op de oceaanverzuring, die alleen wordt veroorzaakt door de CO2-toename. De oceaanverzuring gaat nu met een snelheid die ongekend is gedurende de laatste 300 miljoen jaar en heeft verstrekkende gevolgen voor het leven in de oceanen.

Indien we de opwarming en de oceaanverzuring in de toekomst niet uit de hand willen laten lopen, dan zal er naast adaptatie ook mitigatie noodzakelijk zijn. En vanwege de tijdsvertraging die in het systeem zit ingebakken, moet je op tijd beginnen met emissiereductie om een goede kans te maken om je doelstelling te halen.

33 Reacties op “Marcel Crok’s inbreng voor hoorzitting Tweede Kamer incorrect en irrelevant

  1. Mooie reeks up-to-date weerleggingen van Crok’s bekende oude koeien in de sloot. Jullie formuleren in de inleiding de kern van de zaak:

    “Om die reden zijn er geen KNMI-ers of andere klimaatonderzoekers uitgenodigd, want het geschil gaat helemaal niet over klimaatwetenschap. Daarom is het des te vreemder dat Marcel Crok uitgenodigd is om het daar juist wel over te hebben – en dan ook nog eens met oneigenlijke argumenten.”

    De vraag dringt zich aan me op wie in het politieke circuit juist deze journalist heeft uitgenodigd, en waarom (waarmee ik ook wil zeggen dat dit blogstuk vooral thuishoort in de categorieën ‘communicatie’ en ‘politiek’ van jullie site). Is er iemand van de meelezers die mijn vraag kan beantwoorden?

  2. Ach, een ontkenner blijft een ontkenner,
    Ik hoop van harte dat hij nog gaat reageren. Daarnaast misschien een idee om richting 2e Kamer hiermee iets te doen? Direct of indirect?

  3. Wim en anderen,
    ik heb hier in het verleden geregeld gereageerd, maar dat leidde er meestal toe dat ik een nog grotere bak azijn over mijn hoofd uitgestort kreeg. Niet echt wat we met Climate Dialogue bijvoorbeeld voor ogen hadden.
    Op twitter vergelijken de auteurs van dit stuk mij met mensen die ontkennen dat roken schadelijk is. Dat is dus het niveau waarop de discussie blijkbaar ook gevoerd moet worden, naast de inhoudelijke argumenten die hier de revue passeren. Ik probeer mij niet tot dat niveau te verlagen.
    Ik zal later op mijn eigen blog een reactie plaatsen.
    Marcel

  4. Beste Marcel Crok,

    In de eerste plaats beargumenteert het bovenstaande blogstuk dat het rechtsgeschil helemaal niet over de klimaatwetenschap als zodanig gaat — het gaat over rechtsplicht en zorgplicht, dát is waar de verschillen van inzicht tussen Urgenda en de Staat bestaan.

    Terecht heeft de rechtbank zich gehouden aan “hetgeen partijen in dit opzicht hebben overgelegd en tussen hen vaststaat.

    Des te vreemder is het… om impliciet te verlangen dat de rechtbank op eigen houtje buiten de door beide partijen in het geschil erkende wetenschappelijke basis zou stappen.

    Ten tweede vallen er vele drogredenen en onjuistheden op in je betoog, die we keurig op een rijtje gezet hebben. Het gaat dus niet aan om te klagen over “een bak azijn” terwijl het hier altijd over de argumentatie, of juist over het ontbreken daarvan, gaat.

    Op twitter vergelijken de auteurs van dit stuk mij met mensen die ontkennen dat roken schadelijk is.

    De analogie is dat een discussie bij een politieke partij — de Vlaamse NVA — niet over de klimaatwetenschappelijke inhoud zou dienen te gaan. Dat is géén zaak van politiek maar juist van wetenschappelijk onderzoek. Waar de politieke discussie over dient te gaan zijn de diverse oplossingsstrategieën en maatregelen.

    Zie m’n tweet:

  5. Bedankt voor dit heldere stuk.

    Marcel Crok mag overigens denken en schrijven wat hij wil. Ik moedig zelfstandig nadenken van harte aan. Dat ontbreekt er bij velen tegenwoordig aan.

    Het onbegrijpelijke is natuurlijk dat hij bij een hoorzitting van de 2e kamer is uitgenodigd. Wat heeft hij zoal voor de klimaatwetenschap betekent? Wetenschap is geen politiek waar iedereen zijn ei mag leggen.

    Het effect van zijn statusverhoging door de uitnodiging is enerzijds dat de kans klein wordt dat Marcel zijn argumentatie ooit nog zal aanpassen aan nieuwe feiten, en anderzijds dat het hem een valse geloofwaardigheid geeft. Net zoals het leger aan figuren dat tegenwoordig bekend is, terwijl niemand meer weet waarom ze dat ooit zijn geworden (Kardashian?).

    De vooruitzichten van 6 meter zeespiegelstijging over een paar eeuwen zijn natuurlijk niet zo prettig. De politiek zegt letterlijk: na ons de zondvloed. Helaas. Hopelijk rekent de kiezer hiermee af, maar er spelen op korte termijn andere zaken die dit lange termijn probleem overschaduwen.

    Nog een gedachte: de PVV, die klimaatverandering ontkent, kan toch moeilijk tegen mitigatie zijn. Immers, het Midden-Oosten draait op olie-inkomsten. Denk aan de Saoedi’s, die overal moskeeën financieren om hun middeleeuwse wahabitische denkbeelden te verspreiden.

    Dus ik zie uiteindelijk niet in wie er tegen het verlagen van onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen kan zijn. Net zoals niemand tegen schone lucht is. Laten we daar maar hoop uit putten.

    Thijs

  6. Marcel,

    Wij spelen hier de bal, niet de man. Precies het tegenovergestelde van wat bij jouw alma mater blog de gewoonte is. Dat je graag in de slachtofferrol kruipt is tekenend, maar het zal wel goed zijn voor de pr.

    Over de vergelijking tussen “klimaatscepsis” en “roken-scepsis”: De vergelijking dient er toe om een kritische kanttekening te plaatsen bij het zich politiek laten adviseren door wetenschappelijk aandoende meningen die echter wetenschappelijk nauwelijks weerklank vinden.

    Verlaag jij je intussen gerust tot het beschuldigen van een complete wetenschappelijke discipline. Je ziet de splinter in andermans oog wel, maar de balk in je eigen ogen blijkbaar niet.

  7. Marcel Crok,

    een dikke maand geleden is je in het draadje hier https://klimaatverandering.wordpress.com/2015/07/18/een-warm-2015-en-modelvergelijkingenprognoses/ voor de -tigste keer keurig en netjes de les gelezen. En je liep weg. En nu zeur je over een bak azijn die over je heen komt. Kom nou!

  8. Goff,

    Wie Marcel Crok heeft uitgenodigd voor die hoorzitting weet ik niet. Wel is inmiddels duidelijk dat degene die dat heeft gedaan hem behoorlijk heeft laten zitten. Crok heeft er voor spek en bonen bij gezeten: er is hem geen enkele vraag gesteld.

  9. Hans, wie Marcel Crok heeft uitgenodigd lijkt me een open deur, de VVD. De woorden van Halbe Zijlstra “het klimaat is niet leidend voor beslissingen die we moeten nemen” laten geen spoor van twijfel achter. De VVD verkeert nog in een ontkenningsfase en ook dat ontkennen ze. Ongetwijfeld willen ze alleen maar in beroep gaan en niet in cassatie, maar of de PvdA hier mee akkoord gaat is een goede vraag.

  10. Leo,
    het slechte nieuws voor de VVD-gedomineerde coalitie is dat lopende de zaak-in-hoger-beroep de NL staat gehouden is aan de uitspraak van de rechter. De oppositie zou er goed aan doen om VVD & coalietiepartners stug te herinneren aan de ingewilligde eis van Urgenda – op straffe van obstructie van de democratische rechtsgang. Mooie klus voor m.n de rechtschapen PVV om daarop te letten : )

  11. Waar blijft eigenlijk het stuk waarin jullie ronkend en vier man sterk de overspannen uitspraken van Urgenda en mevrouw Minnesma nuanceren? Jammer hoor, dat jullie van de actievoerderij zijn, en niet van de wetenschap.

  12. Beste Keukemans,

    Ronkend? Wij ronken niet.

    Jammer hoor, dat jij geen argumenten hebt. Een wetenschapper of een wetenschapsjournalist had namelijk wél wetenschappelijke argumenten aangevoerd.🙂

    Het lijkt me wenselijk dat je eerst eens onderbouwt wat er niet klopt in het bovenstaande blogstuk?

  13. Dat is geen antwoord op mijn vraag, Bob.

  14. Beste Maarten Keulemans,

    Waarom zou ik antwoord gaan geven op een vraag die géén betrekking heeft op ons blogstuk? Als je denkt dat het blogstuk niet klopt, onderbouw dat eens op basis van wetenschappelijke argumenten…

  15. Enfin, het is me weer duidelijk waar dit blog staat. Toch jammer.

  16. Beste Maarten Keulemans,

    Wat we hier doen is de bijdrage van Marcel Crok — t.b.v. de hoorzitting over de uitspraak van de rechter inzake het Nederlandse klimaatbeleid — onder de loep nemen:

    Commentaar Crok t.b.v. hoorzitting

    Ook Urgenda heeft een bijdrage geleverd:

    Commentaar Urgenda t.b.v. hoorzitting

    Indien jij denkt dat de bijdrage van Urgenda wetenschappelijke onjuistheden bevat — net zoals die van Marcel Crok — dan staat het je toch vrij om daar een mooi artikel over te schrijven? Ik ben heel benieuwd.🙂

  17. “De zwarte lijn is een LOESS smooth van het gemiddelde van de drie datasets over 30 jaar (data 2015 t/m juli).”

    Hoe zou de zwarte lijn er uit zien als de 2015 data niet meegenomen wordt?

  18. Waarom halen ze eigenlijk Marcel Crok binnen? Voor zo ver ik weet is het een journalist/blogger/boekenschrijver. Is er geen Nederlandse wetenschapper te vinden die een tegengeluid kan geven aan de consensus van de mondiale opwarming? Dat ze vervallen tot iemand als Marcel Crok vind ik een gigantisch zwaktebod en de grootste partij van Nederland (die dol is op onderzoek) onwaardig.

  19. Lennart van der Linde

    Beste Maarten Keulemans,
    Je hebt het over “de overspannen uitspraken van Urgenda en mevrouw Minnesma”. Op welke uitspraken doel je dan?

    En waar is jouw stuk waarin je de denkfouten van Crok (die hij via Twitter zelf erkende gemaakt te hebben) op een rij zet. Waarom laat je dat over aan Bart, Hans, Bob en Jos, die het in hun vrije tijd moeten doen, terwijl jij toch als betaald wetenschapsjournalist (historicus/antropoloog) graag pseudo-wetenschap aan de kaak zegt te willen stellen?

  20. Keulemans,

    tja. Eerst kom je met provocerende stemmingmakerij gegoten in de vorm van de vraag “Waar blijft eigenlijk jullie stuk over de overspannen uitspraken van Urgenda”. Een vraagvorm die uiteraard een stelling is maar waar je naar laat raden. Dat wordt je door Bob Brand netjes uitgelegd en het enige wat je terug hebt:
    “Enfin, het is me weer duidelijk waar dit blog staat. Toch jammer.”

    Waar dit blog voor staat is al jarenlang helder. Nu jij nog.

  21. @Boels
    “Hoe zou de zwarte lijn er uit zien als de 2015 data niet meegenomen wordt?”
    Ietsje minder steil, bijv. het datapunt van 2014 is nu 0.287 en is zonder het meenemen van 2015 gelijk aan 0.271. Gezien de zich ontwikkelende El Nino, is de kans zeer groot dat 2015 een nieuw record neerzet, dus de grafiek zal aan het einde van dit jaar vergelijkbaar zijn met die je nu in het blogstuk ziet.

  22. Hi Leo van Lierop,

    Dat ze vervallen tot iemand als Marcel Crok vind ik een gigantisch zwaktebod en de grootste partij van Nederland (die dol is op onderzoek) onwaardig.

    Ik weet niet of Remco Dijkstra (VVD) degene is die Marcel Crok uitgenodigd heeft. Het zou kunnen, maar dat weet ik niet.

    Opvallend is namelijk dat er niemand was die vragen had voor Crok — ook Dijkstra niet — waardoor Crok er voor spek en bonen bijzat. Als het wél Dijkstra is geweest die voor de uitnodiging gezorgd heeft, dan had hij alleen al beleefdheidshalve toch wel iets aan Crok kunnen vragen?

    Aangezien de PVV deel uitmaakt van deze Kamercommissie maar verder uitblonk door afwezigheid en überhaupt geen enkele vraag stelde, zou het misschien ook kunnen dat de PVV degene is die Crok uitgenodigd heeft. Dat zou dan verklaren waarom er niemand vragen stelde aan Crok – ook Dijkstra niet.

    Kamerlid Dr. Ir. Eric Smaling (SP) is trouwens hoogleraar geweest in Wageningen en wetenschappelijk goed op de hoogte. Ook hij ging in op de kern van de rechtszaak en niet op datgene wat de wetenschap aan conclusies aanlevert.

  23. @Jos Hagelaars:
    Dank je wel!
    Zou het niet wenselijk zijn om de maand- in plaats van de jaar gemiddelden te gebruiken?
    Ik heb het idee dat er dan sporen van een afvlakking in de laatste jaren zichtbaar worden.
    (Gebaseerd op spielerei met de niet-representatieve uurgegevens van De Bilt)

  24. Lennart van der Linde

    Marcel Crok laat via Twitter weten toch zijn denkfouten niet te onderkennen. Toelichting zal hij later geven.

  25. Beste Lennart van der Linde,

    Het lijken wel dag- en uurkoersen. Eerst onderkent Crok zijn denkfouten en een uurtje later toch weer niet — reuze belangrijk. Het lijkt daarnaast ook wel een beetje op ‘Der Werdegang des jungen Werthers’.🙂

  26. @Boels
    Het verschil in een Loess smooth over de maanddata en de jaardata is verwaarloosbaar, in mijn berekening gaat het dan om enkele duizendsten van een graad.

  27. Lennart van der Linde

    Beste Bob,
    Croks tweet: “…zij maken ook denkfouten” verwees dan blijkbaar niet naar zijn eigen denkfouten, maar naar vermeende denkfouten van Urgenda of de rechter, of het IPCC? Ik zal maar geduldig wachten op zijn toelichting…

  28. Crok en Keulemans,

    eerst steek jij, Crok, je hoofd om de deur om te zeggen dat je ‘opnieuw’ een bak zuur vreest en dat je elders zult reagere. En jij, Keulemans, steekt vervolgens je hoofd om de deur om te zeggen “Ik wist het wel, ’n stelletje activisten zijn jullie.”

    Hmm. Twee wetenschapsjournalisten die oud zeer komen etaleren, dat is dermate opmerkelijk dat ik erover heb nagedacht en die twee mopperaars heb vergeleken:
    – jij, Keulemans hebt iets met het fenomeen ‘apocalyps-fantasieën’. Daar heb je een site https://en.wikipedia.org/wiki/ExitMundi.nl aan gewijd die niet meer actief is.
    – jij, Crok, hebt iets met ‘vijf voor twaalf’-fantasieën. Daar heb je een boek aan gewijd https://www.bruna.nl/boeken/hoezo-5-voor-12-9789046819876#product-info-tabs

    De thematische overeenkomst tussen jullie beiden is je persoonlijke fascinatie met doemdenken. En waar je niks van moeten hebben – wat m.i. oké is. De journalistieke overeenkomst tussen jullie beiden is dat je de bevindingen van de klimaatwetenschap framed op die persoonlijke fascinatie – wat m.i. niet oké. is.

    Als journalisten zijn jullie m.i. allebei revisionist. Nota bene: daar bedoel ik mee dat je vanwege persoonlijke motieven (anti-doemdenken) de CO2-gerelateerde opwarmingsrisico’s reviseert, hertaalt, tot pro-doemdenken. Dat is de bias in jullie teksten over het klimaat. En de reden dat jullie keer op keer met gemak de klimatologische les wordt gelezen. Niks ‘bak zuur’ en niks ‘activisme’. Argumenten.

  29. Zoooo. Wat gaat Keulemans daar door mand zeg.

  30. Heel erg blij met de uitspraak in de Urgenda zaak. Saftey first, ook al zijn er verder geen aanwijzingen in het verleden die een garantie voor de toekomst geven. Dit maakt de weg vrij voor allerlei rechtzaken tegen de staat tegen het plaatsen van windmolens zonder dat er enige zekerheid over veiligheid en nut van die dingen bestaat.

  31. Beste Sammy,

    Goed dat je zo verheugd bent over de uitspraak in de Urgenda zaak!

    Het verschil tussen de klimaatzaak en ‘allerlei rechtszaken’ uit jouw fantasie over bijvoorbeeld meer geld naar defensie, of tegen het plaatsen van windmolens, is:

    — de Nederlandse Staat heeft zélf in Kopenhagen en Cancun plechtig haar handtekening geplaatst onder verdragen waar staat dat het noodzakelijk is om de emissies met 25% tot 40% te reduceren in 2020, teneinde gevaarzetting van de burgers te voorkomen.

    Aangezien een dergelijk verdrag ontbreekt m.b.t. je veronderstelde gevaren van ‘windmolens’, maakt jouw fantasievolle rechtszaak geen enkele kans.🙂

  32. Inmiddels is bekend dat de regering zowel om juridische als inhoudelijke redenen beroep heeft aangetekend. Saillant detail is dat de PvdA een motie (Klaver) heeft gesteund ter uitvoering van de klimaatzaak. Maar even naar het juridisch gedeelte, de klimaatzaak zou een precedent scheppen zodat op meer terreinen een gang naar de rechter gemaakt zou kunnen worden. Wat moet ik me daar eigenlijk bij voorstellen? Want voorbeelden zijn niet echt genoemd.

  33. Hi Leo,

    Het idee van sommige commentatoren — zoals Frits Bolkestein — is dat de burger dan “voor van alles en nog wat” een gang naar de rechter zou kunnen maken om het beleid naar zijn of haar zin te beïnvloeden. Het zou bijvoorbeeld een precedent zijn om via de rechter te gaan eisen dat Nederland ten minste 2% van de rijksbegroting aan defensie uitgeeft.

    Mijns inziens hebben deze commentatoren het vonnis niet zorgvuldig en in zijn geheel gelezen:

    http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBDHA:2015:7145

    De precedentwerking lijkt me beperkt doordat: a) de Staat hier zélf de verdragen en besluiten ondertekend heeft waar staat dat minstens 25% – 40% emissiereductie in 2020 noodzakelijk is om gevaarzetting van de burgers te voorkomen; b) de Staat dit nog steeds erkent; c) alle gezaghebbende wetenschappelijke rapporten datzelfde aangeven; d) deze rapporten ook door de Staat voor akkoord getekend zijn; e) het Nederlands recht de Staat verplicht om gevaarzetting van de burgers te voorkomen.

    Die combinatie van factoren komt maar zelden voor.

    Indien bijvoorbeeld de Staat verdragen zou hebben ondertekend waar staat dat: minstens 2% tot 4% van de rijksbegroting naar defensie noodzakelijk is om gevaarzetting van de burgers te voorkomen; alle wetenschappelijke rapporten datzelfde aangeven en de Staat deze rapporten voor akkoord ondertekent… dan zou het m.i. héél terecht zijn als burgers in dat geval een beroep doen op rechtsbescherming.

    Het lijkt me dat de Rechtbank dan ook de — door de Staat ZELF erkende — ondergrens van 2% zou moeten opleggen en de rest overlaat aan de beleidsvrijheid van de regering.

    PS: Ik was begonnen aan een puntsgewijze bespreking van het vonnis, dat bewaar ik even voor later.🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s