De relatie tussen CO2 en temperatuur

Je komt ze zelfs in 2018 nog tegen, mensen die menen dat een verandering in de concentratie van het broeikasgas CO2 in de atmosfeer geen enkele invloed op de temperatuur heeft. Ze bestoken je met onduidelijke handgetekende grafiekjes of andere plaatjes van een dubieuze herkomst en verwijzen een paar eeuwen wetenschappelijk onderzoek en kennisopbouw simpelweg naar de prullenmand. Vanwege deze twitterervaringen en vragen die we via ons contactformulier krijgen, geven we hieronder een klein overzicht over de relatie tussen de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer en de temperatuur op onze aardbol.

Er is wel degelijk een verband tussen deze twee zaken en dat is al héél lang bekend. In de jaren twintig van de 19e eeuw realiseerde Fourier zich al dat de atmosfeer een invloed uit moest oefenen op de temperatuur van de aarde. In 1859 startte Tyndall met metingen aan het absorptievermogen van gassen, hij toonde aan dat CO2, waterdamp en ozon infraroodlicht (warmtestraling) absorberen. Bijna 40 jaar later berekende Arrhenius met de hand hoeveel opwarming een verdubbeling van de CO2-concentratie zou geven. De klimaatwetenschap is geen “jonge wetenschap” zoals sommigen beweren, maar een al oude en volwassen wetenschap.

De aarde ontvangt energie van de zon en – om qua temperatuur in evenwicht te blijven – moet de aarde net zoveel energie als ze ontvangen heeft weer uitstralen naar de ruimte. Dat doet de aarde in de vorm van infraroodlicht. Uit de natuurkunde is bekend dat broeikasgassen zoals CO2 de warmtestraling afkomstig van de aarde gedeeltelijk absorberen en dat zorgt ervoor dat de aarde moeilijker energie kan uitstralen naar het heelal, met als gevolg een hogere temperatuur dan zonder broeikasgassen. Meer CO2 in de atmosfeer zorgt voor meer absorptie van die uitgaande warmtestraling en dat zorgt op zijn beurt dus voor een toename van de temperatuur zoals we vanaf circa 1850-1900 ook zien in de metingen. Wetenschappers zoals Arrhenius voorspelden al eind 19e eeuw dat een toename van de CO2-concentratie tot opwarming moet leiden. Het was een wetenschappelijke voorspelling die vervolgens is uitgekomen, in plaats van een verklaring achteraf.

Als de aarde warmer wordt, zal de uitgestraalde energie naar het heelal weer toenemen zodat uiteindelijk een nieuw evenwicht bereikt wordt. Je kunt hierbij denken aan infraroodfoto’s: warmere voorwerpen stralen meer energie uit en zijn daardoor beter te zien op zo’n infraroodfoto. Ook al lijkt circa 410 ppm (dat is 0,041%) aan CO2 in de atmosfeer niet veel, toch heeft het een groot effect. Het grootste deel van de atmosfeer (stikstof en zuurstof) laat het infraroodlicht namelijk ongehinderd door. Zonder broeikasgassen was het bijvoorbeeld gemiddeld ongeveer 33 °C kouder op aarde. Hieronder een grafiek van NASA die de uitgestraalde energie van de aarde naar het heelal weergeeft. De dip in het midden wordt veroorzaakt door CO2 en als de CO2-concentratie in de atmosfeer toeneemt wordt deze dip breder. Waterdamp is eveneens een broeikasgas, maar de concentratie daarvan in de atmosfeer is gerelateerd aan de temperatuur. De opwarmende invloed van de infraroodlicht absorberende gassen in de atmosfeer staat bekend als het broeikaseffect en dit wordt versterkt door de menselijke emissies van de broeikasgassen: het versterkte broeikaseffect.

De stijging van de CO2-concentratie in de atmosfeer sinds de industriële revolutie van circa 280 ppm naar bijna 410 ppm nu (zie de grafiek hieronder) is volledig veroorzaakt door de mens. In de wetenschappelijke wereld twijfelt hier eigenlijk niemand meer over. Men weet dit o.a. doordat de stijging overeenkomt met de hoeveelheid fossiele grondstoffen die wij mensen opgestookt hebben. Tegelijkertijd zien we een afname van de zuurstofconcentratie in de atmosfeer, wat op verbrandingsprocessen wijst. Daarnaast wijzen de verschillende vormen van het koolstofatoom (de isotopen) in CO2 op een plantaardige herkomst zoals van fossiele grondstoffen. De planten en bomen en de oceanen helpen ons nog wel, want ongeveer de helft van het geproduceerde CO2 vangen zij jaarlijks weg. Echter met als negatief neveneffect dat het opgenomen CO2 in de oceanen zorgt voor oceaanverzuring.

Een argument dat je in dit verband wel eens tegenkomt is dat het in het verre geologische verleden misschien ooit koud is geweest terwijl de CO2-concentratie in de atmosfeer hoog was. Hierbij presenteert men dan soms een wel héél grofstoffelijk handgetekend grafiekje zoals deze hieronder. Een pixel in dat plaatje is al meteen iets van 1 miljoen jaar en in de laatste paar miljoen jaar heeft de wereld diverse ijstijden en interglacialen gekend, iets dat totaal onzichtbaar is in deze grafiek.

Dergelijke plaatjes zijn niet alleen grofstoffelijk en wellicht gewoon onjuist maar negeren ook het feit dat de concentratie aan broeikasgassen niet de enige factor is die van invloed is op de temperatuur op aarde, zeker niet op dergelijke lange tijdschalen. Zo straalde de zon honderden miljoenen jaren geleden veel minder energie uit dan nu. Daarnaast lagen in het verleden de continenten op andere plekken op aarde en het maakt nogal wat uit voor zonlichtreflectie of er bijvoorbeeld een groot continent met een witte ijskap bij een van de polen ligt of niet. Ook in het geologische verleden speelden veranderingen in de CO2-concentratie echter een grote rol, zie bijvoorbeeld de wetenschappelijke presentatie van professor Richard Alley over dat onderwerp onderaan dit blogstuk. Op kortere tijdschalen is er een verbluffend hoge correlatie tussen de CO2-concentratie en de temperatuur, zoals de figuur hieronder van de laatste 800.000 jaar laat zien. Overigens worden de ijstijden getriggerd door wijzigingen in de baan van de aarde om de zon en de rotatie-as van de aarde en mede versterkt door stijgingen en dalingen in de broeikasgasconcentraties.

De stijging van de broeikasgasconcentraties in de atmosfeer als gevolg van menselijke emissies heeft dus geleid tot een temperatuurstijging op aarde. Afhankelijk van de hoeveelheid broeikasgasgassen die wij mensen nog gaan produceren, zal de temperatuurstijging (en de oceaanverzuring) doorgaan en de gevolgen daarvan (zoals zeespiegelstijging) zullen tot ver in de toekomst hun stempel op de aarde drukken.

Een goed algemeen overzicht van de achtergrond van het klimaatprobleem in het Nederlands is hier te vinden:
http://www.pbl.nl/sites/default/files/cms/publicaties/PBL-2013-De-achtergrond-van-het-klimaatprobleem.pdf
Online bestaan er enkele goede introducties in de klimaatwetenschap: http://library.open.oregonstate.edu/climatechange/
http://www.climate.be/textbook/
Hieronder enkele video’s over de absorptie van infraroodlicht door CO2, het broeikaseffect, de invloed van de mens op de huidige opwarming en als laatste de presentatie van professor Richard Alley over de invloed van CO2 en het aardse klimaat.

Advertenties

41 Reacties op “De relatie tussen CO2 en temperatuur

  1. Ha Jos,
    Vooral die filmpjes zijn leuk. Het laatste filmpje uit 2009 (Richard Alley) is nog met flap-over achtige techniek gemaakt en hierboven komt Benjamin Burger met een MythBusters stijl. De wetenschappelijke boodschap is hetzelfde maar er lijkt bijna een kwart eeuw tussen te zitten. Grappig om te zien. (ik had hem al eerder gedeeld.)

    Goed van je om nog even een klein overzicht te geven.

  2. Er is ongetwijfeld een, sterk, verband tussen CO2-gehalte en de gemiddelde temperatuur. Maar dat de gemiddelde temperatuur van het oppervlakte zonder broeikaseffect 33 graden lager zou liggen klopt niet. Eigen onderzoek toont aan dat dit alleen waar is als de emissiviteit van het Aardoppervlak gelijk is aan 1. Dit is wel is waar vrijwel correct voor de emissiviteit van het oppervlakte naar de atmosfeer maar dit is verder niet relevant. Het gaat om de emissiviteit van het oppervlakte naar het heelal en dat is veel lager dan 1. Het is circa 0,6 en dan klopt de temperatuur zoals berekend door het Stefan-Boltzmann model prima met de gemeten waarde van ca. 15 graden Celsius.
    De link naar mijn onderzoek: https://raymondhorstman.wordpress.com/2017/11/11/het-ontwikkelen-van-een-simpel-model-om-het-verschil-in-temperatuur-karakteristieken-tussen-de-maan-en-de-aarde-te-verklaren/

  3. Beste Raymond Horstman,

    Hier is uiteraard allang rekening mee gehouden:

    Maar dat de gemiddelde temperatuur van het oppervlakte zonder broeikaseffect 33 graden lager zou liggen klopt niet. Eigen onderzoek toont aan dat dit alleen waar is als de emissiviteit van het Aardoppervlak gelijk is aan 1

    De effectieve stralingstemperatuur van de Aarde naar het heelal is volgens Stefan-Boltzmann:

    T= (S (1 – A) / σ) ^ 1/4

    waar A de albedo is van het aardoppervlak, namelijk 0,3.

    Met andere woorden: 30% van de inkomende zonnestraling wordt gereflecteerd en (1 – 0,3) = 70% wordt geabsorbeerd. S is de over het aardoppervlak en dag/nacht gemiddelde zonnestraling van 342 Watt/m^2 en σ is de constante van Stefan-Boltzmann.

    De “emissiviteit” van een zwarte straler (een ‘black body’ of een ‘grey body’) is gelijk aan 1 minus de albedo.

    Zie bijvoorbeeld: https://www.acs.org/content/acs/en/climatescience/energybalance/predictedplanetarytemperatures.html

  4. Zo te zien kan de CO2 toename / afname per periode evengoed het gevolg zijn van temperatuur toename / afname. Kip ei verhaal.

  5. @Smit

    CO2 is een broeikasgas en een toename van de concentratie daarvan in de atmosfeer leidt tot een temperatuurstijging. Vrijkomen van CO2 aan het einde van de ijstijd door opwarming, betekent op zijn beurt weer dat dat vrijgekomen CO2 voor meer opwarming zorgt.
    Meer over dat kip-ei verhaal kun je hier vinden:
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2015/04/25/kip-en-ei-bij-co2-en-de-temperatuur/

  6. Dat het klimaat verandert staat vast. Maar de wereld zoals we die kennen is ontstaan door o.a. klimaatveranderingen. Het klimaat is al vele malen zonder tussenkomst van de mens veranderd. Dat wil niet zeggen dat wij (mensen) geen invloed hebben op het milieu en het klimaat. Ieder organisme oefent nu eenmaal invloed uit op z’n omgeving. Maar in de berekeningen van het IPCC zitten zoveel onzekerheden dat je daar niet op kunt blindvaren. En een ding is ook nog steeds niet duidelijk. Namelijk; of het klimaat verandert omdat er meer broeikasgassen in de atmosfeer komen, of dat er meer broeikasgassen in de atmosfeer komen OMDAT het klimaat verandert. Dat is natuurlijk nogal een verschil. Bovendien wordt er geen, of in elk geval veel te weinig, rekening gehouden met andere menselijke activiteiten zoals grootschalige ontbossing, eveneens grootschalige en steeds intensievere landbouw en niet te vergeten de almaar toenemende wereldbevolking. Bovendien is niet alleen de mens debet aan het uitstoten van broeikasgassen, CO2 is namelijk een gas dat van nature vrijkomt bij allerlei natuurlijke processen. Tot slot helpt het natuurlijk ook niet sommige manieren van energieopwekking ‘groen’ te noemen door er een politiek kaartje aan te hangen.

  7. @piet stilkenboom

    Uiteraard zitten er onzekerheden in de prognoses voor de toekomstige klimaatverandering zoals het IPCC die in hun laatste grote assessment (AR5) hebben gegeven. Deze onzekerheden worden keurig gemeld in het rapport en ook zichtbaar gemaakt in de grafieken. Zie hieronder een grafiek uit dat AR5-rapport waarin de opwarming de komende eeuw voor twee scenario’s wordt gevisualiseerd, een scenario waarbij we ongeremd fossiele brandstoffen blijven gebruiken en een waarbij we zeer stevig mitigeren. De onzekerheid is hier de lichtere dikke band bij de twee prognoses.

    De huidige klimaatverandering is wel degelijk veroorzaakt doordat de concentratie aan broeikasgassen in de atmosfeer toe is genomen. Het extra CO2 in de atmosfeer is nl. afkomstig van de mens. Dat weten o.m. via het budget: van het CO2 afkomstig van het verbranden van fossiele brandstoffen blijft de ongeveer de helft in de atmosfeer achter en de rest wordt opgenomen door het land en de oceanen. Dat laatste geeft dan weer aanleiding tot oceaanverzuring. Door de verbrandingsprocessen neemt ook de hoeveelheid zuurstof in de atmosfeer af. Allemaal zaken die we kunnen meten. Daarnaast heeft het CO2 in de atmosfeer bepaalde kenmerken (koolstofisotopen) die overeenkomen met fossiele brandstoffen.

    Er wordt in de vele klimaatmodelberekeningen wel degelijk rekening gehouden met ontbossing e.d. (land-use change). Als laatste, CO2 komt inderdaad ook vrij bij vulkaanuitbarstingen, echter de totale emissies van vulkanen bedragen maar 1% van de huidige menselijke emissies. Meer daarover in:
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2018/08/28/de-menselijke-invloed-op-het-klimaat-op-hoofdlijnen/

  8. Beste Piet Stilkenboom,

    Ter onderstreping van wat Jos al zegt:

    Het staat vast dat het extra CO2 in de dampkring (van 280 ppm -> ruim 405 ppm) geheel door de mens veroorzaakt is.

    Kijk bijvoorbeeld naar de massabalans: de hoeveelheid CO2 die er volgens British Petroleum (BP) elk jaar aan de dampkring wordt toegevoegd. Je kan dat zien op het tabblad ‘CO2 Emissions (from 1965)‘ van dit spreadsheet van BP:

    Statistical Review of World Energy – all data, 1965-2017

    BP houdt namelijk wereldwijd bij hoeveel steenkool, olie en aardgas er verbruikt wordt. Daaruit berekenen zij hoeveel CO2 er elk jaar, in totaal en per land, aan de dampkring is toegevoegd. Enkele totalen van het spreadsheet:

    Dat is 33444 miljoen ton CO2 ofwel 33.444 Gton CO2 in 2017. Tel dat op voor elk jaar sinds 1965 en dan zie je dat de mens ruim 2 x zoveel CO2 aan de dampkring heeft toegevoegd, als er aan stijging van de CO2-concentratie in de dampkring is.

    Ergo: van de hoeveelheid CO2 die we (volgens de accountants van BP) jaarlijks aan de dampkring toevoegen, blijft iets minder dan 50% in de dampkring. De overige CO2 wordt extra opgenomen in de oceaan en als biomassa op land. De hoeveelheid opgelost CO2 in de oceaan neemt nu namelijk toe, niet af.

  9. temperatuur gaat eerst om hoog daarna de co2,die grafieken zijn computer modulen en geen waarnemingen.In computer modellen kun je stoppen wat je wilt ,maar waarnemingen niet,Het wordt kouder.

  10. @erik
    Misschien heb je het gemist, maar de waarnemingen laten juist zien dat het warmer wordt. Zoals de klimaatmodellen al heel lang hebben aangeven dat er zou gebeuren als we meer broeikasgassen in de atmosfeer zouden dumpen.

  11. Jos, misschien heb je het gemist, maar de waarnemingen laten zien dat het kouder wordt.

  12. 1 ding is duidelijk, van concencus is absoluut geen sprake. En dat is maar goed ook want daardoor wordt het debat stukje bij beetje verder open gebroken.
    Allerlei lijstjes worden erbij gehaald. Als we nu eens beginnen om alle modellen over boord te kieperen en alleen nog naar de waarnemingen te bekijken, dit zou het debat alleen maar goed doen.

  13. @Leo

    Je heb zeker een lijntje getrokken in een of andere dataset vanaf de El Nino piek van 2016? Dat is dus vergelijkbaar met het gezever van enkele jaren terug over de opwarming vanaf 1998.

    De lange termijn opwarming, dus zonder de gebruikelijke natuurlijke variaties gaat gewoon door. Het wordt warmer op aarde en dat wordt veroorzaakt door de menselijke broeikasgasemissies.

    In tegenstelling tot wat je beweert, is er er juist sprake van een brede overeenstemming onder wetenschappers over de menselijke invloed op het klimaat:
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2016/04/13/consensus-over-consensus-brede-overeenstemming-in-de-wetenschap-over-de-menselijke-invloed-op-het-klimaat/

    Er is geen enkele reden om aan de modellen te twijfelen:
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2017/09/23/overschatten-de-klimaatmodellen-de-opwarming/
    Maar het is inderdaad goed om naar de waarnemingen te kijken:
    – toenemende temperatuur
    – afname zeeijs
    – massaverlies landgletsjers
    – afnemende sneeuwbedekking in lente- en zomermaanden
    – afname massa grote ijskappen
    – stijgende zeespiegel
    – dalende pH, carbonaationconcentraties en zuurstofgehalte in de oceanen
    Zie ook
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2017/02/11/zo-veranderen-een-paar-graden-de-wereld/

  14. Nee Jos, ik heb geen lijntje getrokken in een of andere dataset.
    Ik kijk liever naar metingen en niet naar grafieken waar getallen bij worden opgeteld of afgetrokken. In tegenstelling wat jij beweert kun je een waanzinnige hoeveelheid wetenschappers aanhalen die heel wat anders beweren. Klimatoloog Prof. Dr. Werener Kirstein heeft daar heel wat verhelderende uitspraken over gedaan.
    Kritische geluiden worden systematisch achter gehouden.
    Misschien weet je wat Prof. Dr. Stephen Schneider gezegd heeft? (IPCC1989) Dit zegt alles over hoe het IPCC opereerd.
    Om mensen schrik aan te jagen en onzeker te maken is schijnbaar alles geoorloofd. Het doel heiligd de middelen in de klimaatkerk.
    In het IPCC klimaatraport wordt geschreven, in de modellering van het klimaatonderzoek moeten we erkennen dat het een gekoppeld niet lineair chaotisch systeem betreft. Daarom zijn langdurige voorspellingen over klimaatontwikkeling niet mogelijk! (IPCC, Third Assessment Report, 2001
    Section 14.2.2.2. S.774)
    Hier hoor je dus niemand over.
    Het zal ook best confronterend zijn dat hetgene waarvan je altijd overtuigd was op losse schroeven komt te staan.

  15. lieuwe hamburg

    Leo,

    Die Prof. Dr. Werener Kirstein beweert veel maar erg geloofwaardig is het
    niet bovendien komt hij ook niet met een waanzinnige hoeveelheid wetenschappers die iets anders beweren.

    http://lebensraum-permakultur.de/klimaskeptiker-und-klimaleugner-ein-beispiel-von-unterstem-niveau/

  16. Beste Leo,

    Ik kijk ook graag naar metingen en in tegenstelling tot wat jij steeds beweert, laten die metingen zien dat het warmer wordt op aarde, zie vorige grafiek.

    De IPCC-rapporten hebben niets met schrik aan jagen of zoiets te maken. De toekomstprojecties daaruit zijn allen gebaseerd op solide wetenschap die inmiddels al teruggaat tot de 19e eeuw. En over je IPCC-quote over het lineaire chaotische systeem, daar staat nog wat achter:
    “The most we can expect to achieve is the prediction of the probability distribution of the system’s future possible states by the generation of ensembles of model solutions.”
    Het IPCC zegt hier dat precieze voorspellingen van de toekomstige staat van het klimaat niet mogelijk zijn, maar wel waarschijnlijkheidsverdelingen van mogelijke toekomstige “staten van het klimaat”. Dat is dan ook precies wat je steeds ziet in hun rapporten.

    En over de losse schroeven: Als er betere verklaringen zijn dan de huidige theorieën voor alles wat we waarnemen in het klimaatsysteem en kunnen afleiden uit het klimatologische verleden, ben ik zeker geïnteresseerd. Echter: Die zijn er niet.

    Ik zou je verder willen verzoeken gescheld over klimaatkerken e.d. achterwege te laten, maar te discussiëren op basis van argumenten (liefst vergezeld met verwijzingen).

  17. Beste Jos,
    Ik zou je dan graag een spiegel voorhouden als je met de opmerking komt,
    je hebt zeker een lijntje getrokken door een of andere dataset wat vergelijkbaar is met het GEZEVER van enkele jaren terug over de opwarming vanaf 1998!
    En tenslotte is dit geen gescheld, maar een mening.

  18. Ja Jos, ‘gescheld over klimaatkerken’ komt van jou. Leo had het slechts over ” Het doel heiligt de middelen in de klimaatkerk.”. Verder natuurlijk eens: niet ad hominem, en discussie met argumenten, liefst natrekbaar.
    Voorspoedig 2019 (maar de klimaatsverwachting laat wat anders zien, zullen we mee moeten leven).

  19. @Leo

    OK, het woord “gezever” heeft geen wetenschappelijk gehalte. Sorry daarvoor.

    Mijn excuus hier is dat jij binnenkomt met onzin over kouder worden en modellen overboord kieperen. Ik voer deze klimaatdiscussies al langer en vermoedde dat ook jij er een bent die niet oprecht geïnteresseerd is in het klimaatprobleem en de achterliggende wetenschap, maar alleen wat komt zieken met de gebruikelijke drogredenen. Tot nu toe heb je helaas niets laten zien om dit vermoeden weg te nemen.

    Kom op dus met degelijke argumenten met verwijzingen. Voor mensen die wel oprecht geïnteresseerd zijn, maken we hier altijd tijd.

  20. Leo, kun je mij eens vertellen wat Stephen Schneider had te zeggen dat je zo schokkend vond? Ik heb zo het gevoel dat je een naam roept zonder te checken, en dat je daarbij ook nog eens niet bekend bent met dit: https://www.independent.co.uk/environment/climate-change/fabricated-quote-used-to-discredit-climate-scientist-1894552.html

    En vertel ons eens waarom de mening van Kirstejn zo belangrijk is, terwijl hij zoveel aantoonbare nonsens vertelt? Erg verhelderend is diens betoog bepaalt niet, de link van Lieuwe laat dat goed zien.

  21. Hallo Marco,
    Ik ben inderdaad een paar keer de beknopte verie gelezen die niet compleet is. Ik heb het onderstaande gelezen,staat inderdaad iets anders On the one hand, as scientists we are ethically bound to the scientific method, in effect promising to tell the truth, the whole truth, and nothing but – which means that we must include all doubts, the caveats, the ifs, ands and buts. On the other hand, we are not just scientists but human beings as well. And like most people we’d like to see the world a better place, which in this context translates into our working to reduce the risk of potentially disastrous climate change. To do that we need to get some broad based support, to capture the public’s imagination. That, of course, means getting loads of media coverage. So we have to offer up scary scenarios, make simplified, dramatic statements, and make little mention of any doubts we might have. This “double ethical bind” we frequently find ourselves in cannot be solved by any formula. Each of us has to decide what the right balance is between being effective and being honest. I hope that means being both
    Dus inderdaad, je hebt gelijk.

  22. Mijn grote vraag is het volgende,
    Er wordt gevraagd welk belang wetenschappers er bij zouden hebben om halve waarheden te vertellen. Argumenten die vaak worden aangedragen zijn onderzoeksgelden en politieke druk.
    Er worden heel veel onderzoeken gedaan door wetenschappers wereldwijd.
    Het IPCC komt buiten alle bevindingen met een samenvatting voor beleidsmakers waar vaak kritiek op komt. Dit zullen dan wel critici zijn.
    Welke belangen kunnen wetenschappelijke klimaatcritici hebben om hier tegenin te gaan? Verder is mijn indruk dat deze groep gestaag aan het groeien is, waarom? Vaak zijn het ook nog gepensioneerde wetenschappers, dus van enige financiëring vanuit de olieindustrie is ongeloofwaardig. Ik vond ook het vergelijk die Bart Verheggen maakte in het debat met Marijn Poels over de rookindustrie volledig mank gaan.
    Als er in de rooklobby een groeiende groep critici waren die de gezondheidseffecten bagateliseren, dan had hij een punt.
    Als laatste Jos, nee ik ben gewoon burger en kom hier niet om te ZIEKEN!
    Misschien lokt jou woordkeuze mensen uit om anders te reageren dan dat ze normaal zouden doen.

  23. Hans Custers

    Leo,

    Discussie over de belangen of motieven van wetenschappers, aan welke kant ze ook staan, vind ik niet zo interessant. Omdat het grotendeels speculatie is. Mensen kunnen om allerlei redenen een standpunt innemen: omdat ze er financieel belang bij hebben, omdat het overeenkomt met hun wereldbeeld, omdat ze er altijd zo over gedacht hebben, enzovoort. Van zulke motieven is hoogstens een klein deel bekend. De rest is giswerk. En dat levert niet zo veel op.

    Wat voor mij het meest veelzeggend is dat de zogenaamde sceptici steeds weer allerlei beweringen herhalen die al talloze keren zijn weerlegd. En die weerleggingen blijven ze maar negeren. En als ik aan zogenaamde sceptici vraag om me één enkele informatiebron kan vinden met steekhoudende argumenten, zonder dat ik ze zelf met een lampje moet zoeken tussen al die al eindeloos vaak weerlegde halve waarheden, hele onwaarheden, drogredenen, verdachtmakingen en complottheorieën, dan krijg ik nooit antwoord.

    Of kijk nog eens kritisch naar professor Kirstein, die je zelf noemde. Voor zover ik kan achterhalen was die tijdens zijn professionele wetenschappelijke carrière hoogleraar geografie en geo-informatie. Niets mis mee, een heel eerbiedwaardig vak. Maar hij klimatologie is het niet. Zelfs niet als hij wel eens wat weer- of klimaatgerelateerde zaken in kaart heeft gebracht. Is het niet merkwaardig dat zo iemand zich ineens klimatoloog gaat noemen als hij met pensioen is? Voor mij maakt het hem er niet bepaald geloofwaardiger op. Integendeel.

    Maar uiteindelijk draait het in de wetenschap om inhoudelijke argumenten. En het simpele feit: zo goed als alles wat je op die sceptische sites leest is al talloze keren weerlegd. Dat is ook de reden dat we wel eens wat gepikeerd reageren als er weer zo’n bewering voorbijkomt die we al tientallen keren hebben beantwoord. Dan is het geduld wel eens op.

  24. Kijk Hans,
    Dit soort reacties kun ik een stuk beter verdragen.
    Thanks.

  25. Hans Custers

    Nog een toevoeging. Het is zeker niet zo dat de groep wetenschappers die kritisch op de kennis over menselijke invloed op het klimaat groeit. Sinds Arrhenius in 1896 voor het eerst een mogelijke menselijk invloed op het klimaat beschreef, is de wetenschappelijke wereld geleidelijk aan overtuigd geraakt. Omdat er simpelweg meer en meer wetenschappelijk bewijs is gekomen. Dat verklaart ook waarom het vooral gepensioneerde wetenschappers zijn die zich hier nog tegen verzetten. Het zijn mensen die vasthouden aan traditionele opvattingen, die in de moderne wetenschap onhoudbaar zijn.

  26. Ik weet niet of het klopt maar in een filmje op YouTube
    AZK die politogene klimawandel wordt in het begin de carriere geschetst van Prof. Dr. Werner Kirstein.
    Hierin lijkt het in ieder geval dat hij wel veel met het klimaat te maken heeft gehad.

  27. “Dit soort reacties kun ik een stuk beter verdragen.”

    Zo zo @Leo toont zich verdraagzaam.
    Eerst verkondigt ie dat het kouder wordt, dan beweert ie dat klimatologen geen consensus over de opwarming hebben, vervolgens stelt ie dat klimaatmodellen geen waarde hebben, en tenslotte ziet hij een geograaf aan voor een klimatoloog.

  28. Kirstein heeft wel wat klimaatgerelateerd onderzoek gedaan, maar het is erg moeilijk om wetenschappelijke publicaties van hem te vinden. Als ik zoek op Scopus: niks. Op Google Scholar vind ik ook al geen wetenschappelijke artikelen betreffende klimaatonderzoek in tijdschriften, maar wel andere soorten publicaties. Verbazingwekkend weinig voor iemand met een professoraat, en zeker wat betreft zijn vermeende status.

    Leo, dank voor de update over Schneider. Gezien je commentaar over het IPCC dacht ik dat je de Houghton quote bedoelde, maar die van Schneider is ook bekend als zijnde misbruikt door bepaalde mensen met een agenda.

    Ik denk dat je perceptie van de toename van het aantal skeptici tweeledig is: die is er niet echt, maar de skeptici hebben nu wel veel meer manieren om hun boodschap te verspreiden, en als je daar de politieke polarisatie bijvoegt, heb je een extra podium (als partij A iets zegt, dan moet partij B daar wel tegen zijn, want het is partij A die dat zegt).

    Overigens, dat Kirstein opduikt bij een AZK symposium getuigt bepaald niet van een goed werkende geest. Verzin een samenzweringstheorie, en er is een goede kans dat die daar is gepresenteerd. Zo was er al een presentatie dat HIV niet AIDS veroorzaakt, en dat de immigratie is bedoeld om Duitsland te vernietigen.

  29. Nico Baaijens

    En ondanks de bijgevoegde onduidelijke handgetekende grafiekjes en andere plaatjes van een dubieuze herkomst blijkt uit dit stuk dat het verschil tussen het Klimaat en het Weer nog steeds niet duidelijk is.

  30. In alle beweringen en berekeningen mis ik de ongebreidelde uit reidingen van steden en dorpen in de afgelopen 50 jaar. Op het noordelijke halfrond betreft het een afname van de natuur in de vorm van bossen, akkers, weide etc. van ca. 45%. Het is een bekend feit dat in stedelijke omveving de temperatuur ca. 2 graden hoger is dan de open natuur.

  31. @Maarten Bos

    Dit blogstuk gaat over de relatie tussen CO2 en de temperatuur.
    Het zogenaamde Urban Heat Island wordt natuurlijk meegenomen bij de homogenisatie van de temperatuurdata, zie bijv. het blogstuk:
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2014/07/20/homogenisatie-van-temperatuurdata/

  32. Er zijn genoeg bronnen die juist uitleggen dat CO2 een gevolg is van opwarming en niet andersom.

    Daarnaast is het aandeel van de menselijke invloed zo laag (2-4%) dat het verwaarloosbaar is. Zie: https://www.climategate.nl/2017/10/klimaatverandering-invloed-co2/

    Tenslotte: het IPPCC hanteert modelllen. Zover ik weet is er in 17 jaar! nog geen enkle voorspelling van het IPCC uitgekomen

  33. @jcavadino

    Tijdens de ijstijden is er inderdaad een lag tussen CO2 en temperatuur. Maar als om een of andere reden de CO2-concentratie in de atmosfeer stijgt, stijgt als gevolg daarvan óók de temperatuur. Een onvermijdelijk gevolg van de absorptie-eigenschappen. Lees het blogstuk nog maar eens.
    Meer over de CO2-lag tijdens de ijstijden kun je hier vinden.
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2015/04/25/kip-en-ei-bij-co2-en-de-temperatuur/

    En misschien moet je minder anti-wetenschappelijke blogjes lezen, want de stijging van de CO2-concentratie sinds de industriële revolutie in de atmosfeer is volledig veroorzaakt door de mens. Zie bijv. het IPCC AR5-rapport blz. 491 e.v.
    Het IPCC omschrijft dat als volgt:
    With a very high level of confidence, the increase in CO2 emissions from fossil fuel burning and those arising from land use change are the dominant cause of the observed increase in atmospheric CO2 concentration.

    En welke voorspellingen zijn zogenaamd niet uitgekomen?

  34. Beste Jcavadino,

    De “2-4%” is misleiding.

    Van nature is wat de natuur in een jaar ‘uitstoot’ aan CO2, in evenwicht met wat de natuur elk jaar weer OPNEEMT. Daardoor blijft van nature de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer ook ruwweg constant: uitstoot en opname zijn met elkaar in evenwicht:

    Elk jaar stoot de natuur ca. 180 Gton aan CO2 uit, door de dissimilatie van koolstof-houdend organisch materiaal op land (vooral in de winter) en in de oceaan, en neemt ook ca. 180 Gton aan CO2 weer op (door koolstofassimilatie, zoals plantengroei in de zomer).

    De menselijke uitstoot van nu ca. 38 Gton CO2 per jaar, is hiervan een ‘klein’ percentage. Maar het komt er ELK jaar BIJ. Het komt uit de ondergrondse fossiele reservoirs en wordt na verbranding toegevoegd aan de dampkring.

    Van wat de mens elk jaar extra toevoegt, wordt ca. 50% ‘extra’ door de natuur opgenomen. Dit komt doordat de koolstof-assimilatie (fotosynthese) iets harder gaat werken als er meer CO2 beschikbaar is, en door extra opname in de oceaan. De overige ca. 50% van onze emissies blijft echter in de dampkring – en accumuleert daar jaar-op-jaar.

    Het gevolg is dat de toename van CO2 in de dampkring voor de volle 100% door de mens veroorzaakt is (niet voor “2-4%”):

    In technische termen: in het stukje dat jij aanhaalt wordt een percentage van de jaarlijkse ‘flux’ (de massastroom) verwart met de ‘stock’, de hoeveelheid in de dampkring. Dat is misleiding.

  35. Ik denk dat de vraag aan jcavadino zou moeten zijn waarom hij enige waarde hecht aan een blog van niet-klimaatwetenschappers, en niet aan de wetenschappers die aan de koolstofcyclus werken.

    Je kunt ook genoeg bronnen vinden die zeggen dat de aarde plat is, dat vaccins autisme veroorzaken, dat de Britse koninklijke familie shapeshifters zijn (tussen reptiele en menselijke vormen – en degene die met deze claim komt wordt door miljoenen gevolgd), en nog een hele berg andere onzin. Waarom geloof je daar *niet* in?

  36. Grappig dat ik gelijk word weg gezet als iemand die wetenschap niet goed begrijp of lees. het IPCC werkt met modellen. Die al 17 jaar? niet uitkomen?

    Bekijk voor de grap maar een de volgende youtube video:

    Iemand die in 12 minuten ook met grafieken een andere? klimaattrend laten zien. namelijk een neerwaartse temperatuur trend.

    [JH: Link gewijzigd, de tijdsprong in de video werkte niet]

  37. @jcavadino

    In het tijdpunt van die video trekt iemand lijntjes in een T-grafiek van circa 60 miljoen jaar. Vervolgens komt er een variant van het grafiekje dat ik in het blogstuk bespreek. Blijkbaar heb je de tekst in het blogstuk helemaal niet gelezen: “Dergelijke plaatjes zijn niet alleen grofstoffelijk en wellicht gewoon onjuist maar negeren ook het feit dat de concentratie aan broeikasgassen niet de enige factor is die van invloed is op de temperatuur op aarde, zeker niet op dergelijke lange tijdschalen.”

    Er is daarbij geen enkele reden om aan de klimaatmodellen te twijfelen:
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2017/09/23/overschatten-de-klimaatmodellen-de-opwarming/

  38. Sorry, dit is het filmpje dat ik bedoelde: klik link

  39. @jcavadino

    Dat grafiekje betreft de gegevens van de GISP2 ijskern. Dat is één locatie op Groenland:
    https://skepticalscience.com/crux-of-a-core3.html
    De licht neerwaartse trend in de Holoceen-temperatuur hebben wij mensen overigens met veel succes weten te wijzigen in een sterk stijgende trend:
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2013/03/17/de-twee-tijdperken-van-marcott/

    Op links naar al die bekende sceptische video’s en praatjes zit hier overigens niemand op te wachten. Geef ajb referenties op naar wetenschappelijke artikelen.

  40. Goed, dan stel ik de vraag maar zeer direct aan jcavadino: waarom moeten wij luisteren naar een “Rod Martin Jr”, die welgeteld geen enkele wetenschappelijke publicaties, op welk gebied dan ook, heeft?

    Wat is er zo geloofwaardig aan hem, en niet aan de duizenden wetenschappers die vaak al tientallen jaren onderzoek doen naar het klimaat en naar klimaatveranderingen?

    En let er daarbij op dat Martin *data* gebruikt van diezelfde klimaatwetenschappers.

  41. G.J. Smeets

    Jcavadino,
    Nee, je zet jezelf weg “…als iemand die wetenschap niet goed begrijp of lees.” Je komt nu voor de tweede keer aan met de opm. dat de IPCC modellen niet zouden uitkomen. Een opmerking waaruit blijkt dat je geen sjoege hebt van wat een model is, van de verschillende soorten modellen, van de methodologische functie van een specifiek model, etc. etc. Allemaal academische basiskennis methodologie die kennelijk aan je is voorbij gegaan.

    Je bent kennelijk ook niet in staat om grafieken te lezen, om de jaarlijkse CO2-massastroom (flux) te onderscheiden van de hoeveelheid CO2 in de dampkring, en ook niet om inhoudelijk in te gaan op kritiek op je beweringen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s