De verhalen van Salomon Kroonenberg zijn een wetenschapper onwaardig

In De Volkskrant van afgelopen zaterdag stond een interview van Maarten Keulemans met Salomon Kroonenberg, naar aanleiding van diens nieuwe boek over de zeespiegel. We zijn in het verleden wel eens kritisch geweest op Keulemans, maar in dit geval zijn zijn vragen heel wat beter dan de antwoorden van Kroonenberg. Cynici zullen zeggen dat dat niet zo moeilijk is, en dat klopt ook wel, maar zo bedoel ik het niet. Vooral met de vraag naar de beweegredenen van Kroonenberg lijkt Keulemans de spijker op zijn kop te slaan:

Bij u zou mijn gok zijn: u kunt het niet hebben dat die nietige mens tóch iets zou voorstellen in de machtige geologische geschiedenis.

Want dit is het antwoord van Kroonenberg:

Mijn wereldbeeld wordt bepaald door die lange geologische geschiedenis, en de wetenschap dat de natuur veel grotere rampen heeft veroorzaakt dan in de menselijke geschiedenis zijn voorgevallen. Ik ben niet bang dat de mens toch iets zou voorstellen, ik zou willen dat de mens minder aan zelfoverschatting zou lijden. Alles wat de mensen doen verliest zijn betekenis als je de kracht van de natuur naar waarde schat.

Op zich heeft hij gelijk: de huidige klimaatverandering stelt weinig voor vergeleken met andere veranderingen die er in de geologische geschiedenis van de aarde zijn geweest. Maar Kroonenberg zou zich wel mogen realiseren dat die grote veranderingen gebeuren op de geologische tijdschaal van meerdere millennia. Daarmee vergeleken is het huidige tempo van opwarming wel degelijk uitzonderlijk. Bovendien vergeet hij dat de aarde nog nooit in de hele geologische geschiedenis bewoond werd door ruim 7 miljard mensen, die voor hun bestaan in belangrijke mate afhankelijk zijn van stabiel klimaat. Het doet denken aan wat Simon Donner ooit schreef:

In many cultures, the weather and climate have historically been viewed as too vast and too grand to be directly influenced by people.

Wetenschap die ingaat tegen diep gewortelde culturele overtuigingen heeft vaak een lange en moeizame weg te gaan om breed geaccepteerd te worden. In het geval van Kroonenberg lijkt die culturele overtuiging samen te gaan met een zekere beroepsblindheid: de nietige mens die niets in te brengen heeft tegen de machtige aarde.

In een kader bij het interview plaatsen diverse wetenschappers al kritische kanttekenen bij de verhalen van Kroonenberg. Die kanttekeningen gaan over de hoofdlijnen en ze zijn, in mijn ogen, nog bijzonder vriendelijk. Want op detailniveau spuit Kroonenberg zo veel drogredenen, halve waarheden en hele onwaarheden, dat hij zich volledig diskwalificeert als serieus te nemen wetenschapper. Hieronder een aantal voorbeelden.

De zeespiegel stijgt wel, omdat we aan het einde van een ijstijd zitten.

Dit is onjuist en een geoloog zou dat moeten weten. Volgens de Milanković-cycli zouden we juist weer, beetje bij beetje, onderweg moeten zijn naar een nieuwe ijstijd. Reconstructies (de bekendste is die van Marcott uit 2013) van de temperatuur van het huidige interglaciaal, het holoceen, laten zien dat de temperatuur in de afgelopen millennia geleidelijk daalde, tot aan het begin van de industriële revolutie. De afbeelding hieronder, afkomstig van Robert Rohde’s Global Warming Art, laat zien dat huidige zeespiegelstijging niets te maken heeft met de laatste ijstijd.

holocene_sea_level-incl-trend

De zeespiegel in het huidige interglaciaal, het Holoceen. Bron: Robert Rohde, Global Warming Art

Maar van een versnelling is nog geen sprake.

Onjuist, er is wel degelijk sprake van een versnelling. Zie bijvoorbeeld onderstaande afbeelding uit Jevrejeva et al. 2008. Omdat er op de tijdschaal van enkele decennia behoorlijke schommelingen zijn in het niveau van de zeespiegel, is een versnelling op dergelijke tijdschalen wat lastiger aan te tonen. Maar statistische analyses vinden wel degelijk sterke aanwijzingen voor een versnelling, zoals Tamino onlangs nog eens liet zien op zijn blog. Het IPCC constateert in zijn meest recente rapport dan ook dat de zeespiegel in de afgelopen decennia hoogstwaarschijnlijk (in IPCC terminologie: “very likely”, ofwel met meer dan 90% zekerheid) sneller is gestegen is dan in de voorafgaande eeuw. Wie daar echt niet aan wil, zou een beroep kunnen doen op de resterende wetenschappelijke onzekerheid en bijvoorbeeld kunnen zeggen dat 95% waarschijnlijkheid vaak als grens wordt gebruikt voor statistische significantie. Hoe dan ook, in de wetenschap is er wel degelijk sprake van een versnelling; eventueel is er nog discussie mogelijk over hoe zwaar het bewijs weegt. Kroonenberg bedient zich hier van een drogreden uit het pseudosceptische standaardrepertoire: hij verdraait de (eventuele) afwezigheid van (statistisch significant) bewijs tot bewijs van afwezigheid. Een ervaren wetenschapper zou beter moeten weten.

jevrejeva-2008-figure-1

We zijn nog uit het dal aan het klimmen van de Kleine IJstijd, de koele periode tussen ongeveer 1300 en 1850.

Dit is een tautologie: “het is nu warmer omdat het toen kouder was”. De temperatuur van de aarde stuitert niet zomaar een beetje heen en weer. Om de temperatuur van de aarde te laten stijgen, is een enorme hoeveelheid energie nodig. Niet alleen om de oceanen, het land en de atmosfeer op te warmen en ijs te laten smelten, maar ook om de hogere temperaturen te handhaven. Hoe hoger de temperatuur van het aardoppervlak, hoe meer warmte er vanaf straalt. Alleen een verandering in de energiehuishouding van het klimaat (ofwel in de stralingsbalans aan de top van de aardatmosfeer) kan zo’n opwarming verklaren. Simpelweg zeggen dat het nu warmer is omdat het vroeger kouder was heeft niks met wetenschap te maken; het gaat voorbij aan de meest basale natuurwetenschappelijke principes, zoals de wet van behoud van energie.

En nu zitten we in de nadagen van een El Niño, dat is bepalend voor de warmte van vorig jaar.

Niemand ontkent het bestaan van variabiliteit op korte termijn. Dat El Niño’s en La Niña’s een belangrijke rol spelen in die variabiliteit is algemeen bekend. Als Kroonenberg wil suggereren dat klimaatwetenschappers hier geen rekening mee houden, is dat een aantijging die gerust lasterlijk genoemd mag worden. De menselijke invloed op het klimaat is te zien in de trend over een langere termijn, niet in de jaar-tot-jaar-variaties die er immers altijd al zijn geweest en die niet ineens verdwijnen door het versterkte broeikaseffect. Of 2017 warmer of kouder wordt dan 2016 (waarschijnlijk kouder) is daarom helemaal niet relevant. El Niño was inderdaad een factor die bijdroeg aan de hoge gemiddelde wereldtemperatuur van vorige jaar, maar een analyse van Gavin Schmidt (zie de grafiek hieronder) laat zien dat het ook zonder die extra warmte het warmste jaar sinds het begin van de metingen zou zijn geweest. Uit een wat uitgebreidere analyse van Tamino blijkt dat dit zo blijft als ook gecorrigeerd wordt voor andere factoren die van invloed zijn op de variabiliteit op korte termijn.

Bedenk dat we tussen 1940 en 1970 een periode van temperatuurdaling hadden, en van 1920 tot 1940 een van stijging, net zo snel als in de jaren negentig.

Van 1920 tot 1940 bedroeg de temperatuurstijging circa 0.10-0.13 °C/decennium en van 1970-2016 circa 0.17-0.18 °C/decennium. Dat scheelt nog wel wat. De opwarming is nu sterker en ook nog eens langduriger dan de opwarming aan het begin van de 20ste eeuw. Daarnaast kan de wetenschap redelijk goed verklaren waarom er periodes van stijging, afkoeling en weer stijging waren: door veranderingen in de energiehuishouding van het klimaat, ofwel de stralingsbalans.

Trends in drie belangrijke datasets:
1920 t/m1940: HadCRUT4 : 0,122; GISTEMP : 0,122; NOAA : 0,107
1970 t/m 2016: HadCRUT4 : 0,174; GISTEMP : 0,181; NOAA : 0,173

WGI_AR5_Fig8-18

Veranderingen in de stratlingbalans (of stralingsforceringen) die sinds 1750 invloed hebben gehad op de gemiddelde temperatuur van het aardoppervlak. Bron: IPCC

Veel mensen zeggen: die klimaatgevoeligheid zal wel heel hoog zijn. Maar op basis van de zeespiegel en wat ik in het verleden zie, denk ik: het zit aan de lage kant.

Dit is een karikaturale weergave van de kern van de zaak. De maatschappelijke discussie moet gaan over welk risico we wel of niet nemen, uitgaande van de volledige bandbreedte die de klimaatwetenschap schetst. Serieuze wetenschappers zeggen niet zomaar dat de klimaatgevoeligheid wel aan de hoge of de lage kant zal zitten. Ze nemen alle kennis die er is in ogenschouw en komen op basis daarvan uit op de bandbreedte van 1,5 tot 4,5 °C. Wij, de maatschappij, zullen moeten beslissen hoe we daar mee omgaan, liefst op een zorgvuldige en rationele manier. Gokken dan het wel mee zal vallen is niet bijster rationeel en ook niet bepaald een zorgvuldige afweging. Bovendien: zelfs als de klimaatgevoeligheid aan de lage kant zou zijn, zullen we een flink eind boven de 2°C opwarming uitkomen als we niks doen aan onze CO2-emissies.

Ja, maar in die tijd hadden we een totaal andere situatie. De Milanković-situatie, de stand van de aarde ten opzichte van de zon, was anders, Noord- en Zuid-Amerika lagen los van elkaar, de zeestromingen liepen compleet anders. Ik vind dat geen goede vergelijking met de huidige situatie.

Dat neemt niet weg dat destijds ook de natuurwetten van kracht waren. De aarde wordt niet zomaar warmer of kouder, dat zou in strijd zijn met de wet van behoud van energie. CO2 wordt wel eens de controleknop van het klimaat genoemd en dat is niet voor niets. Alles wijst er op dat CO2 altijd een belangrijke rol speelt bij veranderingen in het klimaat. Opvallend ook dat Kroonenberg bij dit soort opmerkingen een (uiterst vaag) beroep doet op wetenschappelijke onzekerheid, maar “vergeet” dat die onzekerheid twee kanten op gaat.

O, maar we hebben de temperatuur van het Eemien nog lang niet bereikt. Aan de polen was het destijds 5 graden warmer dan nu.

Of het ooit misschien wel eens warmer is geweest dan nu doet er niet zo veel toe. De vraag is of een klimaat dat anders is dan het klimaat waarin de mensheid zich de afgelopen millennia zich zo succesvol heeft ontwikkeld wel goed voor ons is. En nog belangrijker: kunnen wij en onze leefomgeving het tempo van de verandering wel bijhouden, als we niet ons uiterste best doen om dat tempo in te tomen.

Of we de temperatuur van het Eemien al bereikt hebben, of al aardig in de buurt komen is overigens onderwerp van wetenschappelijke discussie. Volgens recente reconstructies van Snyder en Friedrich, bijvoorbeeld, scheelt het niet zo veel.

Verder is het niet heel eerlijk om de gemiddelde wereldtemperatuur te vergelijken met de temperatuur van de poolgebieden. Onder meer omdat ook nu het Noordpoolgebied veel sneller opwarmt dan de rest van de wereld. Vermoedelijk zorgden de Milanković-parameters in het Eemien voor nog wat extra warmte in het Noordpoolgebied.

Hoe warm het in het Eemien precies was in de poolgebieden zegt dus maar weinig over wat er aan de hand is met het huidige klimaat.

Dat het zo hoog wordt als het Eemien lijkt mij heel onwaarschijnlijk. Omdat de Milanković-cycli het niet aangeven.

Dit komt in de buurt van wetenschappelijke wartaal. De directe invloed van Milanković-cycli op de energiebalans van de aarde is bijzonder klein. Als die cycli op zich veel invloed hebben op het klimaat, dan is het klimaat juist gevoelig voor kleine veranderingen in de stralingsbalans. Volgens wetenschappelijke basislogica is de gevoeligheid voor CO2, dat immers ook invloed heeft op de stralingsbalans, dan ook groot. Kroonenberg spreekt hier zijn eerdere bewering, over een lage klimaatgevoeligheid, dus diametraal tegen.

Ja, het zij zo. So be it. Daar lig ik niet wakker van.

Dit antwoordt Kroonenberg als Maarten Keulemans zegt dat diens naam soms staat “op lijsten van klimaatsceptici, tussen de fossiele lobbyisten en de complotdenkers“. Dat hij daar niet wakker van ligt blijkt. Anders zou hij immers geen antwoorden geven die grotendeels rechtstreeks van pseudosceptische blogjes lijken te zijn geplukt. Of die in elk geval hetzelfde wetenschappelijke niveau hebben.

Kroonenberg wil, zegt hij, het debat zuiver houden en duidelijk te maken dat er nog veel onzekerheid is. Daar kan niemand op tegen zijn en dat zijn wij dan ook niet. Maar de realiteit is juist dat mensen als Kroonenberg het zuivere debat saboteren door de drogredenen, verdraaiingen en onwaarheden waar ze mee strooien. Een goed debat, waarin ook aandacht is voor wetenschappelijke nuances en onzekerheden, wordt hierdoor juist nagenoeg onmogelijk.

Advertisements

30 Reacties op “De verhalen van Salomon Kroonenberg zijn een wetenschapper onwaardig

  1. Je moet jezelf wel een heel geweldige wetenschapper vinden als je denkt dat je Salomon Kroonenberg kunt corrigeren.

    Maar bedankt voor de tip: ik ga zeker zijn nieuwe boek lezen. Zoals ik ook zijn eerdere boek ‘De menselijke maat’ gelezen heb. Eenieder kan er veel van leren. In China weten ze (de vertaling) op waarde te schatten:

    “De Chinese vertaling van De menselijke maat heeft een prijs van het invloedrijke literaire blad China Reading Weekly in de wacht gesleept en wordt door de Nationale Bibliotheek aanbevolen als het beste populair-wetenschappelijke boek van 2012.”

  2. Ik weet zeker dat ik als amateur in de afgelopen vijf jaar meer geleerd heb van klimaatkunde dan Kroonenberg.
    Wanneer je de control knob 40% verdraait van een systeem moet je gealarmeerd zijn.
    De geologie alleen is niet leidend. Je moet verder om je heen kijken.
    De puzzle is ingewikkelder.

  3. Hans Custers

    Wim,

    Je vergist je. Ik ben geen wetenschapper, laat staan dat ik mezelf een geweldige wetenschapper zou vinden. Ik ben me er dan ook terdege van bewust dat niemand iets zomaar van me aan zou nemen. Waarom zouden ze?

    Ik probeer daarom kritiek altijd te leveren in de vorm van onderbouwde, inhoudelijke argumenten. Misschien is je dat in de gauwigheid ontgaan?

  4. @Wim Röst,

    Bij de Volkskrant snappen ze dat, vandaar onderstaand kader met commentaar:

    ‘Salomon vertelt het halve verhaal’
    Daar gaan we weer. Met nauwelijks verhuld chagrijn nemen andere wetenschappers kennis van het nieuwe bommetje van Salomon Kroonenberg. Wat hij schrijft over klimaatverandering is niet eens zozeer onjuist, maar vooral eenzijdig, is de algemeen gehoorde klacht van wetenschappers die de drukproef op verzoek van de Volkskrant inzagen.

    ‘Salomons boek verandert niets aan de stand van de wetenschap zoals beschreven in het IPCC-rapport. En die luidt dat de klimaatgevoeligheid tussen 1,5 en 4,5 graden ligt’, reageert hoogleraar paleo-oceanografie Appy Sluijs (Universiteit Utrecht). ‘Beter dan dat weten we het niet. Hij kan dan wel een gut feeling hebben dat het 1,5 is. Maar dat is dus niet consistent met de wetenschap.’

    Ook klimaatwetenschapper Roderik van de Wal (Universiteit Utrecht) ‘wordt niet enthousiast’ van Kroonenbergs boek. ‘Hij vergeet voor het gemak de helft van de literatuur.’ – ‘Hij citeert niet zozeer eenzijdig’, oordeelt hoogleraar oceanografie Sybren Drijfhout (Universiteit van Southampton, KNMI), ‘eerder kritiekloos en inconsistent.’

    Zo zou Kroonenberg onderschatten hoe lang het duurt voordat de grote ijskappen reageren. ‘Alle waarnemingen die de laatste jaren van de Antarctische ijskap verschijnen, wijzen op een mammoettanker die langzaam maar zeker op gang komt’, stelt Drijfhout. ‘De vraag is niet of die 6 meter of meer er gaat komen, maar hoe snel.’

    Kroonenbergs samenvatting van de ‘Zeespiegelmonitor’ van Deltares uit 2014 is intussen ‘min of meer correct’, bevestigt auteur Fedor Baart. In dat rapport constateert het kennisinstituut dat het vanwege alle meetproblemen ‘nog te vroeg is om met zekerheid te kunnen zeggen dat er sprake is van een versnelling in de zeespiegelstijging langs de Nederlandse kust’.

    Alleen wil dat nog niet zeggen dat er niets aan de hand is. ‘Er is wel degelijk wetenschappelijke consensus dat de zeespiegel momenteel sterker stijgt dan gedurende de 20ste eeuw’, reageert hoogleraar polaire meteorologie Michiel van den Broeke (UU). ‘Kroonenberg heeft zijn eigen keuzes gemaakt als het gaat om het aanhalen van bronnen. Dat is zijn goed recht, maar het desbetreffende hoofdstuk geeft daardoor geen evenwichtig en compleet beeld.’

    ‘Kroonenberg vermoedt dat het wel los zal lopen’, stelt Drijfhout. ‘Maar met alle kennis die we nu hebben, is er geen reden om het onderwerp wat lacherig af te doen.’

  5. Wim, laat mij oud onderzoeksdirecteur KNMI citeren, die het volgende zei over Kroonenberg’s boek:

    Dat klimaatverandering van alle tijden is heeft Kroonenburg op prachtige wijze beschreven in zijn recente boek De menselijke maat. Van de menselijke invloed en de mogelijke effecten daarvan op onze moderne samenleving heeft hij blijkbaar weinig kaas gegeten.

    (https://www.nrc.nl/nieuws/2006/03/31/knmi-profeteert-geen-doem-11105786-a373957)

    En deze oproep van Gerbrand Komen aan Kroonenberg legt de vinger ook op de zere plek:

    Meneer Kroonenberg zou u in uw publieke optredens nog duidelijker aan kunnen geven waar u specifiek deskundig bent en waar u maar wat speculeert?

    http://home.kpn.nl/g.j.komen/bessensap.pdf

    Dat is namelijk precies wat Kroonenberg doet: buiten zijn eigen expertisegebied er wat op los speculeren en beweringen doen die niet consistent zijn met de huidige stand van de klimaatwetenschap, er op hopend dat mensen hem toch wel zullen vertrouwen omdat hij professor geologie in Delft was en overtuigend overkomt.

    Dat Kroonenberg mooi en zwierig kan schrijven en vertellen bestrijd ik niet. Maar ook dan blijft het zaak om zijn argumenten kritisch te beoordelen. Inhoudelijk zijn de argumenten die hij aandraagt om de invloed van de mens op de huidige klimaatverandering te bagatelliseren ver beneden de maat, zoals Hans in bovenstaande blog uitvoerig laat zien, gestaafd met referenties.

    Zie ook vorige blogposts over Kroonenberg:

    https://ourchangingclimate.wordpress.com/2009/12/23/kroonenberg-spreekt-voor-de-aarde/

    https://klimaatverandering.wordpress.com/2012/02/09/herhalen-van-klimaatsceptische-argumenten-maakt-ze-nog-niet-waar/

  6. Beste Wim Röst,

    Ik kan alleen maar instemmen met de bovenstaande opmerkingen, met name de repliek in de Volkskrant die Hamburg3 hierboven al aanhaalt:

    Daar gaan we weer. Met nauwelijks verhuld chagrijn nemen andere wetenschappers kennis van het nieuwe bommetje van Salomon Kroonenberg. Wat hij schrijft over klimaatverandering is niet eens zozeer onjuist, maar vooral eenzijdig, is de algemeen gehoorde klacht van wetenschappers die de drukproef op verzoek van de Volkskrant inzagen. […]

    De commentaren van de hoogleraren Appy Sluijs, Roderik van de Wal, Sybren Drijfhout en Michiel van den Broeke slaan de spijker op de kop! Zo zie je bijvoorbeeld bij Kroonenberg een wisseltrucje zodra hij begint over “de zeespiegelstijging”. De meeste mensen zullen met het woordje “DE” bedoelen:

    — de mondiaal gemiddelde zeespiegelstijging (die verschilt sterk per regio);

    — op langere tijdschalen, dus niet alleen 1993-2010 maar bijvoorbeeld ook 1901-2010 en 1700-heden.

    Kroonenberg schrijft echter “DE zeespiegelstijging” en uit de context mag je dan geleidelijk opmaken dat hij het alléén heeft over zeespiegelstijging voor de Nederlandse kust en over kortere (maar niet gespecificeerde) tijdschalen. De gevolgen van een versnellende mondiale zeespiegelstijging zijn echter allerminst beperkt tot de regio’s zelf en zijn mondiaal.

    Hans Custers beargumenteert in het blogstuk dat enkele andere opmerkingen van Kroonenberg niet alleen ‘eenzijdig’ zijn maar wellicht bewust misleidend, zoals: ‘De zeespiegel stijgt wel, omdat we aan het einde van een ijstijd zitten.‘ Dat is in tegenspraak met de wetenschappelijke bevindingen en Kroonenberg weet dit (kort gezegd zitten we juist aan het einde van een interglaciaal). Volgens mij vraagt Maarten Keulemans heel terecht naar de achterliggende beweegredenen.

  7. Even een terzijde, maar niet echt.
    Simon Donner, naar wiens artikel het blogstuk verwijst, heeft het boek Job in het Oude Testament waaruit hij in zijn artikel citeert echt niet begrepen. Uitgerekend in het boek Job wordt ’s mensen overmoed – hybris – aan de kaak gesteld. Het boek Job is een snoeiharde les in ecologie. Lees het zelf, het is bepaald relevante wereldliteratuur. En Simon Donner pleegt in het artikel waar Hans naar verwijst revisionisme.

  8. Ik wou dat al die lieden die zichzelf zo nietig vinden gehoor gaven aan die bekende slogan: een beter milieu begint bij jezelf.

    In beginsel lees ik stukken die één soort afzonderen van de hele natuur niet eens. Die vooronderstelling leidt altijd tot nonsens.

  9. Remko,
    dat is precies wat de nietige Job voor zijn kiezen krijgt.

  10. Hans Custers

    Goff,

    Donner presenteert een citaat uit het boek Job waarin god zegt dat hij, en hij alleen beslist over het weer. En dat illustreert uitstekend het punt dat Donner maakt: dat de gedachte dat de mens het weer (of het klimaat) zou kunnen beïnvloeden lange tijd als toonbeeld van menselijke hoogmoed werd beschouwd. Glashelder, niks op aan te merken en je beschuldiging aan het adres van Donner is dan ook volledig onterecht.

  11. Hans,
    laten we wel wezen: in de tijd dat het boek Job op schrift is gesteld had men geen idee van klimaat zoals wij dat hebben. Het boek Job gaat over iemand die zich beklaagt en vervolgens de wind van voren krijgt met de woorden (ik vat het effe samen) “wat begrijp jij nou van de natuur.”

    Ter memorie: “de gedachte dat de mens het weer (of het klimaat) zou kunnen beïnvloeden” (jouw woorden) is nauwelijks honderd jaar oud. Het heeft geen pas om daar post hoc het boek Job bij op te voeren. Ik heb helemaal niets met de godsdienst rond het Oude of het Nieuwe Testament. Maar ik heb wel iets met historische precisie wat betreft lezen van de wereldliteratuur.

  12. Kroonenberg liegt, net zoals Bolkestein die in het vorige blogstuk de leugenaar van dienst was. Hij heeft nooit antwoord gegeven op de vraag van Gerbrand Koomen en waaraan Bart hierboven fijntjes herinnert:

    “Meneer Kroonenberg zou u in uw publieke optredens nog duidelijker aan kunnen geven waar u specifiek deskundig bent en waar u maar wat speculeert?”

    De makke met Kroonenberg c.s. is dat hij het boek Job in het O.T. niet gelezen heeft. Laat staan Darwin. Daar heeft Maarten Keulemans in het vraaggesprek met Kroonenberg een vette inkopper laten liggen. Een volgende keer kan Maarten (lees je mee?) contact met me opnemen ter voorbereiding. Pro deo en graag gedaan. Mijn coördinaten zijn bij de redactie bekend.

  13. Hallo Goff,

    Het voorbeeld dat Simon Donner aanhaalt illustreert alléén het wereldbeeld van sommige christenen in de American Midwest en van sommige andere christelijke of joodse gelovigen.

    Het is een ‘Example’, zoals Donner schrijft.

    Verder claimt Donner nergens dat dit citaat DE ‘werkelijke betekenis’ van dat bijbelboek weer zou geven. Er wordt al eeuwen over het boek Job gediscussieerd door theologen, rabbijnen en katholieke priesters. Ik heb in de synagoge heel andere interpretaties gehoord dan de jouwe.

    Hoe dan ook doet die ‘werkelijke betekenis’ (als die zou bestaan) er niet toe.

    Het gaat er om dat er mensen zijn, die — en dat lijkt me op zich heel begrijpelijk en niet persé vreemd — vanuit hun geloof vinden dat het idee van de ‘nietige mens’ die de gehele Aarde beïnvloedt, een vorm van hubris is. Dat is ALLES wat Simon Donner ermee wil illustreren: een religieuze opvatting dat het lot van de Aarde (en het klimaat) in de hand van God zou liggen:

    Do you know the laws of the heavens? Can you set up God’s dominion over the earth? Can you raise your voice to the clouds and cover yourself with a flood of water?

    Donner’s artikel gebruikt dit citaat alleen ter illustratie van een wereldbeeld van sommige mensen.

  14. Ik verheug me nu al op de komende 20 Volkskrant zaterdag edities waarin door Maarten Keulemans een andere klimaatwetenschapper geinterviewed wordt om de balans tussen skeptici en mainstream wetenschap recht te doen.

    [BB – Linkje even gefixed]

  15. Tjonge, zoals gebruikelijk gaan jullie weer eens vol op het orgel. En dat op basis van een interview over een boek dat nog moet verschijnen! Smeets heeft z’n weloverwogen en eloquent verwoorde oordeel uiteraard al weer klaar (‘leugenaar’); het wachten is nog op Kampen (‘crimineel’). Twee opmerkingen.

    Volgens Marcott is zo’n 10 duizend jaar geleden de wereldgemiddelde temperatuur gestabiliseerd en daarna zelfs lichtjes afgenomen. Desondanks is de zeespiegel in die periode 50 meter gestegen. Toch wel een ‘geologisch dingetje’ dat voortvloeit uit de laatste ijstijd, lijkt me.

    Dan Jevrejeva die in de vorige discussie ook regelmatig aangehaald werd (‘single study syndrome’?). Die rekent een versnelling uit van maar liefst 0,01 (!) mm/jr2. In dit geval is de gekozen methodologie bepalend voor het resultaat: versnelling. Want als ze gekozen had voor lineaire regressie vanaf 1860 had ze een perfecte match verkregen, zonder versnelling. Het eerste deel van haar curve is overigens gebaseerd op slechts drie oude peilschalen (Amsterdam, Liverpool en Stockholm) die ook nog eens gecorrigeerd moesten worden voor verticale bodembeweging (daling en uplift). Niet bepaald representatief voor het wereldgemiddelde zeeniveau, lijkt me.

    De halsstarrigheid waarmee jullie je vastklampen aan “er is wel degelijk sprake van een versnelling over de 20e eeuw” begint langzamerhand lachwekkende proporties aan te nemen…

  16. Hans Custers

    En dat op basis van een interview over een boek dat nog moet verschijnen!
    Inderdaad. In het interview wordt al zoveel onzin verkocht, dat daarmee duidelijk wordt dat het tijdverspilling zou zijn om het hele boek door te spitten. Ik heb er in elk geval geen zin in om tussen alle onzin te zoeken naar iets zinnigs. Dan liever een boek waar die onzin wordt weggelaten.

    Volgens Marcott is zo’n 10 duizend jaar geleden de wereldgemiddelde temperatuur gestabiliseerd en daarna zelfs lichtjes afgenomen. Desondanks is de zeespiegel in die periode 50 meter gestegen. Toch wel een ‘geologisch dingetje’ dat voortvloeit uit de laatste ijstijd, lijkt me.
    En wie ontkent dat de zeespiegelstijging van toen voortvloeide uit de laatste ijstijd?

    De halsstarrigheid waarmee jullie je vastklampen aan “er is wel degelijk sprake van een versnelling over de 20e eeuw”
    Lezen blijkt weer eens erg moeilijk voor je. Volgens mij heb ik duidelijk aangegeven dat je best nog zou kunnen discussiëren over de vraag of je de versnelling statistisch significant vindt. Maar misschien is dat te genuanceerd voor iemand die, net als Kroonenberg, afwezigheid van bewijs graag omdraait tot bewijs van afwezigheid?

  17. Beste Bert Amesz,

    … op basis van een interview over een boek dat nog moet verschijnen!

    Het interview waar dit blogstukje over gaat is in een landelijke krant verschenen, nog vóór het boek. Waarom we niet over dat interview mogen schrijven is me onduidelijk.

    Volgens Marcott is zo’n 10 duizend jaar geleden de wereldgemiddelde temperatuur gestabiliseerd en daarna zelfs lichtjes afgenomen. Desondanks is de zeespiegel in die periode 50 meter gestegen.

    Om precies te zijn was het Holocene Thermal Maximum geen 10.000 jaar geleden maar tussen 9.000 á 5.000 jaar geleden. Daarna is de mondiale temperatuur geleidelijk gaan DALEN, tot de recente industriële periode waar we een snelle stijging zien. Marcott:

    Ook de zeespiegel is ten minste al sinds de Romeinse tijd stabiel gebleven of juist licht gaan DALEN, tot midden 19e eeuw toen de hedendaagse temperatuurstijging en zeespiegelstijging begonnen is. Zie bijvoorbeeld de studies over de beroemde Romeinse ‘fish tanks’:

    http://harvardmagazine.com/2016/08/what-roman-ruins-reveal

    Want als ze gekozen had voor lineaire regressie vanaf 1860 had ze een perfecte match verkregen, zonder versnelling.

    Onjuist, reken het maar eens uit. Het IPCC concludeert dan ook: “It is very likely that the mean rate was 1.7 [1.5 to 1.9] mm/yr between 1901 and 2010 and increased to 3.2 [2.8 to 3.6] mm/yr between 1993 and 2010.

    Dit is allemaal al vele malen besproken op dit blog, lees ook het voorgaande draadje. Dat er een versnelling van de zeespiegelstijging plaats heeft gevonden over de 19e én de 20e eeuw blijkt gewoon uit de metingen:

    begin 19e eeuw ca. 0 mm/j
    1880-1935 1,1 mm/j C&W2011
    1901-2010 1,7 mm/j IPCC AR5
    1925-1949 1,81 mm/j CSIRO
    1925-1949 2,44 mm/j Jevrejeva 2008
    1993-2010 3,2 mm/j IPCC AR5, C&W2011
    1993-2014 2,6 á 2,9 mm/j Watson2015
    1993-2016 3,3 á 3,4 mm/j http://sealevel.colorado.edu

    Een toename in snelheid, Bert, heet een versnelling.

  18. Het blogstuk gaat ogenschijnlijk over Kroonenberg maar in feite gaat het over journalist Keulemans. [drie keer lezen deze zin]

    Als ik in Keulemans’ schoenen had gestaan had ik Kroonenberg z’n wetenschappelijke speelruimte gegund omdat ik daar als journalist geen mening over heb. “Ja meneer Kroonenberg, al die onzekerheidsmarges inzake de CO2-gerelateerde opwarming, daarvan ben ik op de hoogte”.
    En:
    “Inderdaad, meneer Kroonenberg, de zeespiegel is slechts een ietsje gestegen volgens de gepubliceerde metingen die ik vanochtend heb ingezien.”

    En dan had ik het roer omgegooid en was over de betekenis voor de burger die de Volkskrant leest begonnen. In plaats van door te zagen over wetenschappelijke onzekerheden of mensbeeld. [Drie keer lezen deze zin.]

    De enige relevante *journalistieke*vraag met Kroonenberg is:
    “Heeft u als geoloog aandachtspunten voor adaptatie aan de weersextremen die de laatste jaren globaal, regionaal en lokaal zijn geconstateerd?”

    Journalistieke interviewers horen wetenschappers niet de maat te nemen over hun werk. Ze behoren in te gaan op de maatschappelijke implicaties ervan.

  19. Hans Custers

    Frits van Dalen,

    Onwetenschappelijke drogredenen worden geen zinnige argumenten als je ze maar vaak genoeg herhaalt. De beweringen uit je laatste reactie zijn hier al meermaals uitgebreid beantwoord, waarbij je uitgelegd is welke denkfouten je maakt. Als dat je geen barst interesseert is dat jouw zaak, maar val ons er niet meer mee lastig. Een van de spelregels op dit blog is: geen eindeloze herhaling van hetzelfde punt.

    Ik heb je reactie verwijderd.

  20. De feiten over zeespiegelverandering zijn

    – Het gaat erom wat de zeespiegelstijging voor gevolgen heeft voor de huidige kustzone, we zijn niet geinteresseerd in wat er na de ijstijd gebeurde, voor de huidige verandering is dat misleidend

    – De huidige mondiale zeespiegelstijging is 30 centimeter per eeuw, de 20 cm per eeuw zijn al weer achterhaald.

    – Als de laatste 2000 jaar representatief is voor wonen langs de kust, dan is de trend van 30 cm per eeuw circa 10 keer zo groot als wat er in de laatste 2 millennia plaatsvond. Romeinse vistanks liggen ca 60cm onder het huidige MSL, een nuttige activiteit ze zelf eens te bezoeken

    – Er zit een overtuigende versnelling in de huidige zeespiegelstijging, satelliet gravimetrie laat dit zien, tide gauges en satelliet altimetrie laten het ook zien, de ijsschotsen van Antarctica vliegen ons om de oren.

    – Naar verwachting zet de versnelling door, ca een meter extra in 2100, dit staat uitgelegd in IPCC AR5 rapportage

    Ik denk dat we niet zoveel hebben aan de alternatieve feiten, vervang ze liever door echte kennis,

    Groet,

    Ernst

  21. Hallo Ernst,

    Inderdaad, mogelijk heeft Kroonenberg het over de alt-zeespiegelstijging. 😇

  22. Ja grappig, die alternatieve feiten, zo ineens zie je minder mensen voor het witte huis staan terwijl het er volgens de president toch echt meer zijn, bestaat klimaatverandering niet meer doordat je het van je website verwijdert, en staat een universiteitsmedewerker over UFO te discussieren op middelbare scholen. Dit gebeurt dus al. Het erge is dat de alternatieve feiten hier nu ook tot wetsvoorstellen cq wetsontwerpen leiden, vroeger is al eens gestemd wat de waarde van pi was, het moest namelijk 3 zijn, zie https://en.wikipedia.org/wiki/Indiana_Pi_Bill gelukkig werd het geen wet. Nu is het zo dat het vrije denken in de wetenschap vooral niet onderdrukt moet worden, wetenschap moet vooral niet te links zijn. Nou, en dan krijg je deze kwatsch : https://www.nrc.nl/nieuws/2017/02/08/onderzoek-naar-linkse-wetenschap-zinnig-6605485-a1545138 Maar om terug te keren naar het onderwerp, zeespiegelverandering is niet politiek, we nemen het gewoon waar. Groeten, Ernst

  23. Oh, dat weer, Unidentified Feminine Objects.

    Terzake, ik denk dat verzekeraars ook politiek relatief weinig uitgesproken zijn – die nemen de zeespiegelstijging eveneens gewoon waar.

  24. lieuwe hamburg

    https://www.nrc.nl/nieuws/2017/02/07/militairen-zijn-de-nieuwe-bondgenoot-van-milieuactivisten-a1544886

    @pa1ejo | februari 16, 2017 om 14:27,
    We nemen het inderdaad gewoon waar maar de wereld zit veel rauwer in elkaar dan het simpelweg waarnemen van bijvoorbeeld zeespiegelstijging.
    Regels van hogerhand (de politiek) kunnen desastreuse gevolgen hebben.

    “Lont in het kruitvat.

    Vaak wordt Syrië genoemd als het voorbeeld waarbij natuurlijke factoren het lont in een kruitvat werden: een uitzonderlijk intense, jarenlange droogte die zorgde voor waterschaarste. De oogst van water-intensieve gewassen als katoen en granen, niet geschikt voor het gebied maar aangejaagd door irrigatiesubsidies van Assad, mislukte grotendeels, en ruim drie kwart van de veestapel overleed. Boeren vluchtten van het platteland naar de stad, waar ze geen werk konden vinden door de vele andere vluchtelingen. Na een droogte in Rusland in 2010, waardoor de graanprijzen op de wereldmarkt sterk stegen, verkocht Assad zijn strategische voedselvoorraden, om met de opbrengst wapens te kopen. Het gevolg is bekend: na voedselonzekerheid kwam de onrust die uitmondde in opstand. Hoewel analisten de crisis in Syrië een ‘onverwachte’ uitbarsting noemden, waren de ingrediënten voor deze crisis al jaren daarvoor gezaaid.”
    (Kitty van der Heijden)

    Kroonenburg zaait mist en de rechts populistische hoek van de politiek omarmt dergelijke verhalen. In Nederland zijn dat de PVV en de VVD. Het zijn wel de twee grootste partijen! Klimaatverandering en politiek zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Stem wijs.

  25. Voor wie geinteresseerd is in de feiten, hierbij een aardig artikel over Sea level rise:

    By Ken Haapala

    Sea Level Rise: One disturbing activity by some government entities is using the highly speculative projections of future sea level rise to frighten the public The purpose appears to be to promote the false belief that humans can stop sea level rise by limiting or controlling carbon dioxide emissions. A common trick is using the widely ranging projections of the UN Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). These projections are based on global climate models that have not been validated, and use of a few highly questionable studies based on a small sample of occurrences that cannot be generalized, globally.

    In his presentation at the Ninth International Conference on Climate Change (ICCC9), former NASA meteorologist Thomas Wysmuller highlighted some of the difficulties in arriving at accurate estimate of global sea level rise. Even satellite measurements have significant errors, containing significant noise from wave action near the coast lines.

    Wysmuller states that we have three different metrics for estimating sea levels: 1) tidal gages with an average of 1.7 mm per year; 2) TopeX/Poseidon/Jason 1 & 2 satellites with a rise of 3.1 mm per year; and ENVISAT satellite with a rise of 0.5 to 2.5 mm per year. Importantly, all the sources indicate linear trends!

    By selecting among the data, one could project a rise of 5 cm to 31 cm (2 inches to 12 inches) per century. Add to this the stunt that James Hansen used, claiming almost all the rise will occur in the last two decades of the century, and one can create almost any type of projection.

    Adding to the problems, the satellite measurements have significant internal error. For example, the American-French satellites, TopeX/Poseidon 3.1, have low radar resolution with 23 mm at best resolution and an orbital tracking error of 20 to 40 mm. It is impossible to create precision from error.

    Wysmuller discusses some of the problems with each type of measurements. Among them, tide gages measurements have difficulties with land subsidence or land rising. For example, the land in Norfolk-Newport News area of Virginia, with large naval facilities, is subsiding. A major reason is ground water extraction, compounded with some influence by the aftereffects of a meteor strike 35 million years ago.

    Adding to the problems with accurate measurements of sea level rise, are wind influences such as the El Niño Southern Oscillation (ENSO) which cause the water in the Pacific pile up in the western Pacific (southeast Asia) and then recede when the wind dies down. This process is like making waves in a bathtub.

    Additionally, Jo Nova discusses a new paper in Nature Communications that estimates that half meter (20 inch) fluctuations in sea levels were common in Southeast Asia 6,000 years ago. Clearly, these events are not new and not related to human carbon dioxide (CO2) emissions.

    Those who make 100 year projections, without emphasizing the uncertainty are greatly misleading the public. Government entities emphasizing such studies are jeopardizing their credibility. See links under Changing Seas and Changing Earth

    Bron: https://wattsupwiththat.com/2017/02/19/weekly-climate-and-energy-news-roundup-259/

    Nog veel meer feiten: in het boek van Salomon Kroonenberg. Zeer interessant.

  26. Hans Custers

    Wim Röst,

    Wat jij “feiten” noemt, zijn in werkelijkheid insinuaties, walgelijke verdachtmakingen, drogredenen, halve waarheden en hele onwaarheden.

    De insinuatie die me het meeste tegenstaat, is die dat wetenschappers die zich jarenlang met dit onderwerp bezig houden niet op de hoogte zouden zijn van de meest elementaire factoren die een rol spelen, of die zelfs bewust zouden verzwijgen. Ik raad je aan eens een echt wetenschappelijk artikel te lezen, in plaats van de praatjes van Watts en vrienden. Dan zul je zien dat het tegendeel het geval is.

    Verder bevat het verhaal vooral allerlei variaties op de “men weet niet alles, dus weet men niets” drogreden. Nonsens. Dat modellen niet tot op 3 cijfers achter de komma nauwkeurig zijn, maakt ze nog niet waardeloos. Bovendien: dat we de komende eeuw een stijging van de zeespiegel kunnen verwachten volgt eerst en vooral uit basale natuurwetenschap: het broeikaseffect, thermische expansie, het smeltpunt van ijs.

    Dat wetenschappers geen aandacht zouden hebben voor onzekerheid is een regelrechte leugen. Lees het IPCC-rapport, of wetenschappelijke artikelen over dit onderwerp en je zal zien dat de onzekerheid overal wordt genoemd. Ben je je er overigens van bewust dat er altijd twee kanten aan onzekerheid zitten? En dat onzekerheid dus impliceert dat het mee zou kunnen vallen, maar ook tegen zou kunnen vallen.

    Tenslotte: het is niet nodig om volledige artikelen van elders hier in de reacties te kopiëren. Zou je het een volgende keer bij een linkje willen houden? Valse beschuldigingen en verdachtmakingen zien we hier ook liever niet. Gelieve daar rekening mee te houden.

  27. Hans Custers

    Terzijde, die Thomas Wysmuller beweert op zijn cv dat hij het weersvoorspellingen heeft gedaan voor het “Royal Dutch Weather Bureau” in Amsterdam. Een bureau dat niet bestaat en bij mijn weten nooit heeft bestaan. Wat moeten we daar nu weer van denken?

  28. http://www.nporadio1.nl/nooit-meer-slapen/onderwerpen/384002-salomon-kroonenberg

    Een vraaggesprek van Pieter van der Wielen met Salomon Kroonenberg.
    Het vind plaats op een rustig moment in de nacht. Je vraagt je wel af waarom Salamon maar blijft praten over zeespiegelstijging en daling en het bestaan van de mens (200 duizend jaar) alsof er niets nieuws onder de zon is. Hij heeft het over een zeespiegel die ooit 120 meter lager was en nu dus vele meters hoger is. Volgens hem heeft de mens zich altijd prima aan deze (veranderende) omstandigheden kunnen aanpassen.

    Hij heeft het ook over inzichten in de wetenschap die pas verdwijnen als een hele generatie wetenschappers is verdwenen. Nieuwe inzichten ontstaan kennelijk pas als oude wetenschappers het toneel verlaten hebben. Het is bijna alsof hij denkt dat we sinds de 17de eeuw (Galileo) met zijn boek een even belangrijke doorbraak in de klimaatwetenschap getrakteerd krijgen.

    500 jaar geleden was het nog mogelijk om de wetenschap helemaal op de kop te zetten.

  29. Hans, hij is ook de enige die het zo noemt. Het KNMI is al sinds eeuwigheid het Royal Netherlands Meteorological Institute.

  30. Beste Hamburg,

    Hij heeft het ook over inzichten in de wetenschap die pas verdwijnen als een hele generatie wetenschappers is verdwenen. Nieuwe inzichten ontstaan kennelijk pas als oude wetenschappers het toneel verlaten hebben.

    Dat idee is wijdverbreid en werd door Max Planck als volgt verwoord: “Science advances one funeral at a time.

    Wat Kroonenberg uit het oog verliest, is dat hij en andere ‘klimaatsceptici’ nou juist tot die oudere generatie behoren wiens inzichten door de jongere klimaatwetenschappers omver geworpen zijn. De ‘oude garde’ wordt bijvoorbeeld vertegenwoordigd door Arthur Rörsch, Salomon Kroonenberg en ook Labohm (hoewel geen wetenschapper).

    De ‘young whippersnappers’ — de Galileo’s van onze tijd — zijn juist jonge gasten zoals Zeke Hausfather, Michael Mann, Shaun Marcott e.a.

    waarom Salamon maar blijft praten over zeespiegelstijging en daling en het bestaan van de mens (200 duizend jaar) alsof er niets nieuws onder de zon is. Hij heeft het over een zeespiegel die ooit 120 meter lager was en nu dus vele meters hoger is.

    Kroonenberg wordt gefascineerd door het idee dat de meeste mensen geen flauwe notie hebben van de gigantische tijdschalen waarop de geologie betrekking heeft. Hij denkt dat de meeste mensen geen besef hebben van de ‘powers of ten’ die er liggen tussen bijvoorbeeld 100 jaar, 10.000 jaar of 10.000.000 jaar. Daar gaat ook het beroemde filmpje van Charles en Ray Eames over (maar dan ruimtelijke schalen i.p.v. tijdschalen):

    De werkelijkheid is ten eerste dat het juist de snelheid van de huidige, antropogene, klimaatverandering is die zorgen baart. Het gaat om de ‘rate of change‘: het feit dat we nu in ca. 100 jaar een mondiale verandering doormaken die in de geologie ten minste 10.000 jaar of nog veel langer in beslag zou nemen.

    Ten tweede is er pas sinds kort een menselijke beschaving op onze planeet met een ‘sedentaire levenswijze’, dus met een immense infrastructuur die geheel aan plaats gebonden is: steden, dorpen, landbouwgronden, industrie- en woongebieden, havens, waterwegen en dijken, kustverdediging, spoorwegen, landsgrenzen etc. Daarvan zijn de binnenkort 9 miljard mensen geheel afhankelijk.

    Toen de mens nog een nomadische levenswijze had… ca. 1 miljoen homo sapiens wereldwijd… trok hij simpelweg met de seizoenen en met de kuddes mee, ook tijdens de relatief langzame veranderingen (tijdschaal 10.000 jaar) van het klimaat. Nu zijn we echter geen nomaden meer zónder vaste landsgrenzen, akkerbouw en vaste infrastructuur.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s