Klimaatwetenschappers reageren op Berkhout en Thoenes in Elsevier

Het opiniestuk van Guus Berkhout en Dick Thoenes in Elsevier is hier al uitgebreid besproken. Inmiddels heeft Elsevier een reactie van een aantal klimaatwetenschappers gepubliceerd. De tekst van die brief nemen we hieronder over.

Klimaat

Als twee emeritus hoogleraren klimaatwetenschappen een artikel zouden publiceren over de relatie tussen hiv en aids, zegt hun professortitel niets. Als ze zich het onderwerp eigen zouden maken, kan het een goed artikel zijn. Maar het zou ook de plank flink kunnen misslaan, ook al waren ze ooit nog zo goed in hun eigen vakgebied.

Dat is het geval bij Dick Thoenes en Guus Berkhout. In hun omslagartikel ‘Bekijk opwarming positief. Weg met doemscenario’s’ (13 oktober, pagina 16) geven deze emeritus hoogleraren er blijk van weinig kennis te hebben van het klimaatsysteem.

Een van de twee emeriti (Berkhout) is lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De KNAW bracht jaren geleden al een publicatie over klimaatverandering uit, die laat zien dat de mens klimaatverandering veroorzaakt en hoe: door de concentraties broeikasgassen in de atmosfeer sterk te verhogen, vooral door verbranding van fossiele brandstoffen, waarbij veel CO2 vrijkomt.

Sindsdien is het bewijs dat de rol van de mens overheersend is in de opwarming van de aarde alleen maar sterker geworden. Natuurlijke factoren, zoals verminderde zonneactiviteit, zouden anders juist voor afkoeling hebben gezorgd. Met klassieke natuurkunde zoals die op de middelbare school wordt onderwezen, is dit mechanisme prima te begrijpen.

Maar Thoenes en Berkhout hebben hier kennelijk geen boodschap aan. Ze hebben een eigen verhaal uitgedacht dat kant noch wal raakt. CO2 kan de oorzaak niet zijn, zo redeneren de auteurs, want de CO2-concentratie is overal ter wereld ongeveer gelijk en toch loopt de temperatuur in klimaatzones wijd uiteen.

Dat is een drogredenering: je kunt verschillen tussen klimaatzones niet als ‘bewijs’ aanvoeren dat CO2 geen invloed heeft op het klimaat. Het is basiskennis dat klimaatzones hoofdzakelijk verschillen doordat de zoninstraling op verschillende breedtegraden en in de seizoenen uiteenloopt. Wereldwijd is het vooral de stijging van het CO2-gehalte in de atmosfeer die zorgt voor een opwarmend effect, over alle klimaatzones heen.

Of neem de redenering die zo’n beetje de kern van hun betoog vormt: het klimaat veranderde altijd al, ook toen er nog geen mensen waren, dus kan het ook nu de mens niet zijn.

Tja, bosbranden waren er ook al voordat er mensen waren, dus de mens kan niet verantwoordelijk zijn voor de actuele bosbranden. Non sequitur, heet deze drogreden: het volgt er niet uit. Juist door eerdere mondiale klimaatveranderingen te bestuderen, is gebleken dat drie factoren een hoofdrol spelen: zoninstraling, reflectie van de inkomende straling (albedo) en het gehalte broeikasgassen in de atmosfeer dat reguleert hoeveel energie de aarde weer uitstraalt.

De CO2-concentratie speelde bij grote klimaatveranderingen in het verleden vaak een sleutelrol. Net als nu. Met als verschil dat de CO2-concentratie momenteel in een ongekend hoog tempo toeneemt en dat menselijke activiteiten er de oorzaak van zijn.

Er zouden vele pagina’s nodig zijn om alle onjuistheden en drogredeneringen in het artikel te ontmantelen. Maar het punt is duidelijk: de auteurs hanteren redeneringen die elke wetenschappelijke grond missen en ze gebruiken hun titels en KNAW-lidmaatschap om zich gezag aan te meten op een vakgebied waarvan ze overduidelijk geen kaas hebben gegeten. Zo verspreiden ze misinformatie die het maatschappelijk debat schaadt.

Dr. Dim Coumou, dr. Ko van Huissteden (Vrije Universiteit Amsterdam), dr. Peter Kuipers Munneke (Universiteit Utrecht), dr. Leo Meyer (v/m projectleider syntheserapport IPCC), dr. Geert Jan van Oldenborgh (KNMI), dr. ir. Ernst Schrama (TU Delft), ir. Bart Strengers (Planbureau voor de Leefomgeving), dr. Jan Wuite (ENVEO) – allen klimaatonderzoekers – en ir. Jan Paul van Soest (De Gemeynt, auteur van het boek De Twijfelbrigade).

Advertenties

15 Reacties op “Klimaatwetenschappers reageren op Berkhout en Thoenes in Elsevier

  1. En uit een andere reactie op dezelfde brief van Berkhout en Thoenes (https://www.elsevierweekblad.nl/opinie/achtergrond/2018/11/reacties-op-het-artikel-bekijk-opwarming-positief-654441/):

    ‘Het omslagartikel van Guus Berkhout en Dick Thoenes belooft een “nieuwe klimaatvisie die gebaseerd is op bredere kennis”. Het resultaat is een herhaling van de opvattingen van de klimaatsceptici,’ schrijft P. Miedema uit Wageningen. ‘Alleen nieuw is dat men toegeeft dat er opwarming plaatsvindt. Maar dat die wordt veroorzaakt door een toename van het CO2-gehalte wordt glashard ontkend.

    ‘CO2 kan niet de oorzaak zijn, want op aarde zijn verschillende klimaten terwijl het CO2-gehalte overal hetzelfde is. Het staat er echt! Hiermee is de kwaliteit van het betoog voldoende gekarakteriseerd.

    ‘Toch nog even een punt uit de rest van het verhaal. De auteurs memoreren dat het CO2-gehalte van de atmosfeer miljoenen jaren geleden vele malen hoger was dan nu. Maar ze schrijven er niet bij dat het zeeniveau toen tientallen meters hoger was. Kortom, bekijk het positief door het weglaten van kennis.’

    Maar de meeste andere reacties waren eerder aanmoedigend over de alternatieve feiten dan kritisch.

  2. Goede vergelijking met aids . Het waren Franse wetenschappers die een medicijn tegen HIV hadden ontwikkeld en de Amerikanen die ermee op de loop gingen. Wetenschappers vechten elkaar de tent uit want de financiele belangen zijn enorm. ( voor Berkhout en Thoenes niet meer daarom geloofwaardig(er ) ) Weest u niet bevreesd, want vooralsnog eten het publiek en de politiek ( jesse Klaver ) uit uw hand. Als u het niet erg vindt blijf ik desondanks geloven in het verhaal van Berkhout en Thoenes. ( wat hebben weermannen en de directeur van het PBL met onafhankelijke wetenschap van doen ? Media en overheid ? ) De afgelopen 10 jaar heb ik geleerd onderscheid te maken tussen artikelen van de ene en de andere kant ,met voortschrijden inzicht als gevolg. Zo dacht ik in 2007 ook nog dat windmolens de panacea zouden zijn voor het energievraagstuk , maar dat bleek niet het geval. Ook mijn aanvankelijke respect voor wetenschappers liep een gevoelige deuk op . Dat had de groep aan zichzelf te danken en wordt wederom bevestigd met dit haast kinderachtige artikel van u. Is dit de manier waarop wetenschapper met elkaar omgaan ? Nee, natuurljk niet denk ik als mongool, maar het gaat om geld, heel veel geld, prestige en macht . Vindt u het gek dat mensen geen vertrouwen meer hebben in vaccinatie plicht /wetenschap? Ondertussen draait de wereld vrolijk door met of zonder CO2 gevaar , want dat interesseert werkelijk niemand meer als zijn luxe leventje in gevaar wordt gebracht. Lees: de door u voorgestelde maatregelen: u schiet in eigen voet. Wist u trouwens dat een paar jaar na de succesvolle olieboring door Edwin Drake in Titusville Pennsylvania dit soort geluiden al werden gehoord ? (1859) ( bron : de Tovenaar de Profeet’ Charles c. Mann, die overigens ook waterdamp als grootste broeikas veroorzaker aanwijst ) Nog steeds niets veranderd en dat zal ook niet gebeuren tot de laatste druppel olie , de laatste kilo steenkool en de laatste m3 gas aan de aarde zal zijn onttrokken , want andere smaken hebben we niet ( behalve wellicht kernenergie ) Maar dat zal zijn ver voordat die vreselijke opwarming zich zal manifesteren . Voor die tijd hebben we elkaar allang de hersens ingeslagen.
    cc. Climategate

  3. Hans Custers

    Bert PIjnse van der Aa,

    Duidelijk. Volgens jou is het allemaal een complot. En je blijft “geloven in het verhaal van Berkhout en Thoenes”, zonder ergens ook maar één enkel inhoudelijk tegenargument te leveren op de kritiek die wij op dat verhaal hebben. Dat is je goed recht, maar ik concludeer dan dat je niet open staat voor een echte inhoudelijke discussie over de wetenschap.

    Verder constateer ik dat in jouw reactie twee zaken totaal door elkaar lopen: de wetenschappelijke kennis die er is over het klimaat en de (beleids)consequenties die je daar aan verbindt. Dat zijn echt twee verschillende zaken.

    Ik heb geen enkele behoefte om mensen de hersens in te slaan. En wij staan op dit blog altijd open voor een constructieve, inhoudelijke discussie. Die volgens ons alleen gevoerd kan worden als iedereen serieus kijkt naar elkaars argumenten. Je Gish gallop, boordevol overbekende retoriek uit het pseudosceptische standaardreperoire waarvan het meeste werkelijk geen barst te maken heeft met de inhoud van de brief waar het hier over gaat, wijst niet bepaald op serieuze interesse in wat die wetenschappers te melden hebben. Het enige wat je daarmee bevestigt is dat je niet van plan bent om van mening te veranderen. Prima, dat mag. Maar verwacht niet dat je iemand met een andere mening overtuigt met het soort retoriek dat wij zo langzamerhand kunnen dromen. Om ons te overtuigen zul je, om te beginnen, toch eens de moeite moeten nemen om je iets beter in onze argumenten te verdiepen.

  4. Nou , @ heer Hans Custers, ik ben inderdaad ZEER geïnteresseerd in wetenschap en lees daar veel over . Over veel meer dan alleen de klimaat – wetenschap die erg interessant is. Helaas geloof ik inderdaad niet in het verhaal van Arhenius, waarvan ik las dat die zich toentertijd in alle bochten wrong om zijn verhaal rond te krijgen.( bron: Charles C. Mann : de Tovenaar en de Profeet ) . Ik ga er vooralsnog vanuit dat het inderdaad gaat om een complot om de mondiale economie een boost te geven van 3,2 teramiljard. ( Niets bijzonders, want gebeurde al eerder met bv het Verdrag van Chigaco, waarin werd overeengekomen dat vliegtuigbrandstof zonder heffingen zou worden verkocht , wereldwijd, en dat is nog steeds zo) It’s the economy Stupid , zei Bill Clinton tegen zijn studiemaat Al. ( Oxford ) .

  5. Beste Bert Pijnse van der Aa,

    Helaas geloof ik inderdaad niet in het verhaal van Arhenius …

    Het is overigens Arrhenius met dubbel-r.

    Er is geen sprake van dat hij zich “in alle bochten wrong”. De innovatie van Arrhenius is vooral dat hij de stralingsbalans aan de top van de atmosfeer als uitgangspunt nam. Vanwege de Wet van Behoud van Energie is het immers onontkoombaar dat alléén door een verandering van de stralingsbalans, de energie-inhoud van het klimaatsysteem significant kan veranderen.

    Elke Watt die het klimaatsysteem binnenkomt als kortgolvige zonnestraling, dient als langgolvige warmtestraling weer naar het heelal uitgezonden te worden om de energie-inhoud van het klimaatsysteem gelijk te doen blijven.

    Er was ‘weerstand’ van de oude garde (zoals Ångström) tegen het splinternieuwe idee van Arrhenius… maar die oude garde heeft het verloren en het NIEUWE paradigma van Arrhenius zegeviert in alle opzichten. Zo voorspelde Arrhenius al in 1896 (en 1906) de klimaatverandering die er daarna gekomen is.

    … gaat om een complot om de mondiale economie een boost te geven van 3,2 teramiljard

    Wat komisch! Die complotters hebben dus – volgens uw opvattingen – een tijdmachine waarmee zij teruggereisd zijn naar de 19e eeuw om daar Arrhenius, John Tyndall, Jean-Baptiste Fourier, Boltzmann, Max Planck en alle andere grondleggers van de hedendaagse fysica voor hun complot te winnen? 😀

  6. Hans Custers

    Toch even, voor de volledigheid, dit: zelfs Berkhout en Thoenes gaan niet zo ver dat ze het broeikaseffect ontkennen. Bert Pijnse van der Aa zegt dat hij het verhaal van Berkhout en Thoenes gelooft, maar blijkbaar is hij het niet met ze eens over de wetenschappelijke inhoud. Maar de uitkomst bevalt hem wel en dat is blijkbaar het enige dat telt.

  7. ja @ heer Brand . Dat verhaal over Jean Baptiste Fourier vond ik wel smalkelijk. Zijn interne thermometer was stukgeraakt en daarom had ie het altijd koud . :- ) Dat is nu nog ’s een wonderlijk, vindt u niet ; dat dieren- de mens- hun lichaams- temperatuur binnen enkele 10den van graden zelfs weten te houden. ? Is de wetenschap er al achter hoe dat werkt ?. Ik ben benieuwd . Ik ben op de hoogte van hetgeen u vertelt over straling inmiddels na al die jaren ,maar laat het oordeel graag over aan mensen die daarvoor gestudeerd hebben, zoals hr K de Lange. Mijn insteek is en blijft de vraag : in hoeverre de exponentiele groei van inzet van brandstoffen met bijbehorende CO2 uitstoot en depletie van ( zeldzame) grondstoffen zich verhoudt tot de voorgestelde maatregelen ( energietransitie ) in het kader van de bestrijding van dat gifitge gas CO2 , zoals benoemd, maar in werkelijkheid deel uitmaakt van de levenscyclus waarin de Animalia en Plantae gedijen . Mijn indruk totnutoe is dat die verhouding zwaar negatief uitvalt voor de voorziene hoogte van de `CO2 uitstoot , eea agv de bouw van windmolens, zonneparken en installaties met een eroei De, door u zo hartstochtelijk bepleite CO2 vermindering, loopt juist exponentieel op, zoals inmiddels ook aangetoont met de energiewende. En daar maak ik me nu zorgen over . Vindt u dat niet gek : dat een ‘scepticus’ zich nu juist zorgen maakt over waar u zich ook zorgen over maakt ? Bijvoorbeeld het verbranden van bossen omdat dat als CO2 neutraal werd geclassificeerd door uw collega- wetenschappers toentertijd ? en die bio diesel ? Mi was het toch beter geweest in te zetten op consolidatie ipv al die toeters en bellen bouwen ; inzetten op zunnig doen met de voorraden en grondstoffen in plaats van het spaarvarken open te breken en alle sluizen open te zetten . vindt u ook niet ?

  8. Hans Custers

    Bert, wij vragen van discussianten om serieus op elkaars argumenten in te gaan. En om de discussie bij het onderwerp van de blogpost te houden. Met het afsteken van de ene na de andere Gish gallop (een enorme serie van elkaar losstaande claims en beweringen) komen we nooit tot een comstructieve gedachtenwisseling. Zou je willen proberen om daar rekening mee te houden?

  9. Beste Bert Pijnse van der Aa,

    Dat verhaal over Jean Baptiste Fourier vond ik wel smalkelijk

    Blijkbaar interesseert de wetenschappelijke inhoud u niet en spellen is ook al te hoog gegrepen: het is “smakelijk”.

    Is de wetenschap er al achter hoe dat werkt ?

    Ja, door een interne thermostaat. Net zoals de Planck feedback ervoor zorgt dat de temperaturen op Aarde niet willekeurig fluctueren. Naarmate de temperatuur toeneemt, neemt de langgolvige warmtestraling naar het heelal toe met de 4e-macht van de absolute temperatuur. Daarom dient er altijd een verandering in de stralingsbalans op te treden voor het klimaatsysteem significant op kan warmen of af kan koelen:

    http://www.atmos.albany.edu/facstaff/brose/classes/ATM623_Spring2015/Notes/Lectures/Lecture03%20–%20Climate%20sensitivity%20and%20feedback.html

    maar laat het oordeel graag over aan mensen die daarvoor gestudeerd hebben …

    Zoals de klimaatonderzoekers, die voor het grootste deel fysici, wiskundigen en chemici zijn net zoals Hans Custers, Jos Hagelaars (chemici) en ik (fysicus).

    …. in hoeverre de exponentiele groei van inzet van brandstoffen met bijbehorende CO2 uitstoot en depletie van ( zeldzame) grondstoffen zich verhoudt tot de voorgestelde maatregelen ( energietransitie ) in het kader van de bestrijding van dat gifitge gas CO2 , zoals benoemd, maar in werkelijkheid deel uitmaakt van de levenscyclus waarin de Animalia en Plantae gedijen

    Plantae? Normale mensen noemen dat planten, meen ik. Giftig? Wie beweert dat?

    De energietransitie is een totaal ander onderwerp dan de oorzaken van de klimaatverandering — dáár gaat bovenstaande brief aan Elsevier over. Als je nog inhoudelijke, wetenschappelijke argumenten mocht hebben waarom Thoenes & Berkhout wel gelijk zouden hebben… dan horen we die ongetwijfeld. Tot dusver ontken je zelfs het broeikaseffect dat T & B wél onder ogen zien.

  10. In de wereld van wetenschappers spreekt men over het ‘Rijk’ der Plantae en Animalia. Lineaus was dat , een Zweedse Botanicus, die studeerde aan de Universiteit van Harderwijk en het eerste Taxonomische model opstelde. Dank voor de opmerkingen over spellingsfouten, een probleem van mij. ( nooit geleerd met tien vingers te typen 🙂 Tot zover mijn bijdrage. Dank u voor de respons. Mvr Groet, Bert Pijnse van der Aa . Geïnteresseerd in wetenschap, energie en mensenlijk handelen. ( waar ie niets van begrijpt )

  11. Beste Bert Pijnse van der Aa,

    het ‘Rijk’ der Plantae en Animalia …

    Reuze interessant. Al uw gezever heeft blijkbaar nul komma nul, helemaal niets, te maken met de bovenstaande brief. Aangezien inhoudelijke argumenten ontbreken in uw commentaren laten we het daarbij.

    Vergeet vooral niet om uw Plantae water te geven. 😉

  12. De reactie van de klimatologen op het opiniestuk van Berkhout &Thoenes eindigt met

    “Zo verspreiden ze misinformatie die het maatschappelijk debat schaadt.”

    Er is geen maatschappelijk debat over de (oorzaak van) klimaatverandering. Dat is een gepasseerd station na COP21, na het NL energieakkoord, en na Urgenda vs. de NL -staat. Klimaatverandering tgv CO2 emissie is een politiek geaccepteerd wetenschappelijk feit.

  13. ‘CO2 kan niet de oorzaak zijn, want op aarde zijn verschillende klimaten terwijl het CO2-gehalte overal hetzelfde is.

    Het staat er echt! Hiermee is de kwaliteit van het betoog voldoende gekarakteriseerd.

    Eigenlijk moet je niet meer schrijven. Als ik niet had gezien hoe onderaards het publieke debat in Amerika is, zou ik niet hebben geloofd dat een hoogleraar (ongeacht vakgebied) zo iets kan schrijven.

    Treurig dat Elsevier zoiets afdrukt.

  14. Je moet juist wel blijven schrijven en reageren! Het is heerlijk als een complete nitwit de discussie (ik) kan volgen… Een universiteit in Harderwijk blijkt relevant te zijn!

    (cc. Climategate): Zo sloot Bert zijn reactie ergens af.
    https://klimaatverandering.wordpress.com/2018/11/03/klimaatwetenschappers-reageren-op-berkhout-en-thoenes-in-elsevier/#comment-27802

    Zouden ze daar denken?: “OMG, die Bert is echt het ontbrekende talent waarnaar we ze zolang op zoek waren!” Nee, je schaamt je waarschijnlijk dood en zijn naam zal nooit Climategate halen…toch?

  15. Hans Custers

    Victor,

    Treurig dat Elsevier het afdrukt, maar ook duidelijk. Ze bekennen kleur: de kwaliteit van de argumenten doet er helemaal niet meer toe. Ik zit me af te vragen of er een Nederlands alternatief voor “jumping the shark” bestaat, want dat zou hier wel op zijn plaats zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s